Menü
Sumak, Rhus coriaria bitkisinin olgunlaşmış meyvelerinin kurutulup öğütülmesiyle elde edilen, ekşimsi ve mayhoş tadıyla bilinen bir baharattır. Türk mutfağında salatalardan et yemeklerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Baharat olarak genellikle küçük miktarlarda tüketildiği için tek başına büyük bir kalori veya makro besin kaynağı sayılmaz; ancak yemeklere kattığı ekşi lezzet sayesinde tuz kullanımını dengelemeye yardımcı olabilir. Bileşiminde doğal olarak bulunan lif, mineraller ve bitkisel bileşenler, sumağı dengeli beslenmenin renkli ve aromatik bir parçası hâline getirir. Sumak, tek bir gıdanın değil, çeşitliliğe dayalı bir beslenme düzeninin içinde anlam kazanır. Sebze, tahıl ve baklagillerle zenginleştirilmiş sofralarda lezzet verici olarak yer alması, hem damak tadına hem de yemeğin sunumuna katkı sağlar. Ölçülü kullanıldığında mutfakta pratik ve çok yönlü bir baharattır.
Öğütülmüş sumağın yaklaşık 100 gramı için verilen değerler kaynağa ve ürünün işlenişine göre değişebilir; aşağıdakiler yaklaşık aralıklardır. Enerji: yaklaşık 300 ile 350 kcal. Karbonhidrat: yaklaşık 60 ile 72 gram (önemli bölümü lif ve bitkisel bileşenlerden oluşur). Diyet lifi: oldukça yüksek, yaklaşık 30 ile 45 gram aralığında bildirilir. Protein: yaklaşık 3 ile 5 gram. Yağ: yaklaşık 3 ile 8 gram. Öne çıkan mineraller arasında potasyum, kalsiyum, magnezyum ve demir yer alır; ayrıca az miktarda C vitamini ve fenolik bileşenler içerir. Sumak baharat olarak genellikle bir çay kaşığı gibi küçük porsiyonlarda kullanıldığından, bir öğünde alınan gerçek miktar 100 gramın çok altındadır ve buna bağlı olarak öğün başına kalori katkısı düşüktür. Değerler USDA ve TürKomp gibi kaynaklardaki baharat verileriyle uyumlu yaklaşık büyüklüklerdir.
Sumakta en belirgin öne çıkan özellik yüksek diyet lifi ve bitkisel fenolik bileşen içeriğidir. Lif, genel beslenmede sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve tokluk hissine katkıda bulunan bir besin ögesidir. Sumak küçük miktarlarda kullanıldığı için tek başına günlük lif ihtiyacını karşılamaz; ancak sebze ve tahıl ağırlıklı bir sofrada lezzet katarken çeşitliliği artıran bir bileşen olarak değerlendirilebilir. Ayrıca potasyum başta olmak üzere içerdiği mineraller, dengeli bir beslenme örüntüsünün parçası olarak katkı sunar.
Sumak, ısıl işlem gerektirmeden doğrudan yemeklerin üzerine serpilerek kullanılabilen pratik bir baharattır. Soğan salatası, çoban salata, mercimek köftesi, kebap ve pilav gibi yemeklerde ekşimsi tadıyla öne çıkar. Genellikle pişirmenin son aşamasında veya servis sırasında eklenmesi, hem aromasının hem de içeriğindeki ısıya duyarlı bileşenlerin daha iyi korunmasına yardımcı olur; uzun süre yüksek sıcaklıkta pişirmekten kaçınmak besin ve lezzet kaybını azaltır. Limon yerine doğal ekşilik vermek için de kullanılabilir, bu sayede yemeklerde tuz miktarını dengelemeye katkı sağlayabilir. Kuru baharat olduğu için nemli kaşıkla temas ettirilmeden, kuru bir kaşıkla alınması topaklanmayı önler ve tazeliğini korur.
Sumağı ağzı sıkıca kapanan cam veya koyu renkli bir kavanozda, serin, kuru ve doğrudan güneş ışığı almayan bir yerde saklamak aromasının ve renginin korunmasına yardımcı olur. Nem ve ısı, baharatın tazeliğini ve bileşenlerini zamanla azaltabilir; bu nedenle ocak kenarı gibi sıcak alanlardan uzak tutmak önerilir.
Sumak öğütülmüş bir baharattır ve 100 gramı yaklaşık 300 ile 350 kcal enerji içerir. Bileşiminde yüksek oranda diyet lifi (yaklaşık 30 ile 45 gram), yaklaşık 60 ile 72 gram karbonhidrat, 3 ile 5 gram protein ve 3 ile 8 gram yağ bulunur. Potasyum, kalsiyum, magnezyum ve demir gibi mineraller ile az miktarda C vitamini içerdiği bildirilir. Baharat olarak küçük miktarlarda tüketildiği için öğün başına katkısı düşüktür.
Öğütülmüş sumağın 100 gramı yaklaşık 300 ile 350 kcal enerji sağlar. Bu değer ürünün işlenişine ve kaynağa göre değişebilir. Sumak genellikle bir çay kaşığı gibi küçük porsiyonlarda kullanıldığından, bir öğünde alınan gerçek kalori miktarı bunun çok altındadır.
Sumak öne çıkan mineral olarak potasyum içerir; ayrıca kalsiyum, magnezyum ve demir gibi minerallerle az miktarda C vitamini ve fenolik bitkisel bileşenler barındırır. Miktarlar kaynağa göre değişebilir ve baharat olduğu için tüketilen porsiyonlar küçüktür.
Evet, sumak baharatlar arasında diyet lifi bakımından oldukça yüksek bir içeriğe sahiptir; 100 gramında yaklaşık 30 ile 45 gram lif bildirilir. Ancak küçük porsiyonlarda kullanıldığı için tek başına günlük lif ihtiyacını karşılamaz, çeşitliliğe dayalı bir beslenmenin parçası olarak değerlendirilir.
Sumak genellikle pişirmenin sonunda veya servis sırasında eklenir. Uzun süre yüksek sıcaklıkta pişirmek, ısıya duyarlı bazı bileşenlerin ve aromasının bir kısmının azalmasına yol açabilir. Bu nedenle yemeğin üzerine sonradan serpmek hem lezzeti hem de içeriği korumaya yardımcı olur.
Kaynak: USDA FoodData Central ve TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı.
Harman üzerinde güncel sumak ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Sumak Sumak Fiyatları Sumak Nasıl Saklanır Tüm Sumak BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
