Menü
Yeşil mercimek (Lens culinaris), baklagiller ailesinden, kırmızı mercimeğin kabuğu ayıklanmamış formuna göre daha iri taneli ve sağlam yapılı bir yemeklik dane baklagildir. Türkiye mutfağında mercimek çorbası, pilav, mücver, salata ve zeytinyağlı yemeklerin temel malzemesi olarak yüzyıllardır kullanılır; yüksek bitkisel protein, lif ve demir içeriğiyle geleneksel beslenmenin önemli bir parçasıdır. Türkiye, dünyanın önde gelen mercimek üreticilerinden biridir; ancak üretimin büyük bölümü Güneydoğu Anadolu kaynaklı kırmızı mercimektir. Yeşil mercimek ise ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesinde yetiştirilir ve toplam mercimek üretimi içindeki payı kırmızı mercimeğe göre daha sınırlıdır. Kuru tarım koşullarında nadas alanlarını değerlendiren, toprağa azot bağlayarak münavebede buğdayın verimini artıran bir ürün olması, yeşil mercimeği hem ekonomik hem de tarımsal açıdan değerli kılar. İç tüketimi güçlü, raf ömrü uzun ve stratejik gıda güvenliği açısından önemli bir kuru dane baklagildir.
Yeşil mercimeğin Türkiye üretimi ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesinde toplanır. Başlıca üretim illeri Yozgat, Çorum, Çankırı, Kırşehir, Ankara ve Konya çevresidir. Bu bölgenin karasal iklimi, serin ve yağışlı geçen ilkbaharı ile kurak yazları yeşil mercimeğin kuru tarım koşullarında yetişmesine uygundur. İç Anadolu buğday üretiminin de merkezi olduğundan, yeşil mercimek burada nadas alanlarını değerlendiren ve buğdayla münavebeye giren bir ürün olarak öne çıkar; toprağı azotça zenginleştirir. Buna karşılık Türkiye mercimek üretiminin büyük kısmını oluşturan kırmızı mercimek, Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır gibi Güneydoğu Anadolu illerinde yoğunlaşır. Dolayısıyla yeşil mercimek coğrafi olarak esas olarak İç Anadolu ile, kırmızı mercimek ise Güneydoğu ile özdeşleşmiştir.
Yeşil mercimek Türkiye koşullarında büyük ölçüde kuru (yağışa dayalı) tarım yapılan bir üründür. Dekar başına dane verimi iklim, yağış ve yetiştirme koşullarına göre değişmekle birlikte kuru koşullarda yaklaşık 100-180 kg/da aralığında gerçekleşebilir; sulanan ve iyi yönetilen alanlarda bu değer daha yükseğe çıkabilir. Kesin ve güncel rakamlar için TÜİK bitkisel üretim istatistikleri ile TAGEM kaynaklarına bakılması önerilir. Türkiye genelinde mercimek üretimi içinde kırmızı mercimeğin payı çok daha yüksek olduğundan, yeşil mercimek daha dar bir ekim alanına ve toplam üretim hacmine sahiptir. Yeşil mercimek yerli olarak üretilen bir üründür; tropik ürünlerde olduğu gibi bütünüyle ithalata bağlı değildir, ancak arz açığı yıllarına göre ithalatla desteklenebilir.
Yeşil mercimek Türkiye iç pazarında güçlü ve istikrarlı bir talebe sahiptir; çorba, pilav ve zeytinyağlı yemeklerde yaygın tüketilir. Türkiye hem önemli bir mercimek üreticisi hem de dünya kuru baklagil ticaretinde aktif bir ülkedir. Ancak yurt içi üretim iç talebi ve işleme sanayisinin ham madde ihtiyacını her yıl karşılamaya yetmediğinde, başta Kanada olmak üzere farklı ülkelerden mercimek ithalatı yapılabilmektedir. Türkiye ayrıca ithal ettiği mercimeği işleyip yeniden ihraç eden bir işleme ve paketleme merkezi konumundadır. Yeşil mercimek özelinde ticaret hacmi kırmızı mercimeğe göre daha küçüktür. Güncel ithalat, ihracat ve üretim rakamları için TÜİK, Ticaret Bakanlığı ve TMO verilerine başvurulmalıdır; bu sayfada uydurma istatistik verilmemektedir.
İkisi de aynı bitkinin (Lens culinaris) ürünüdür. Kırmızı mercimek, tanenin kabuğu soyulup ikiye bölünmüş halidir; daha çabuk pişer ve genelde çorbada kullanılır. Yeşil mercimek ise kabuğu üzerinde kalan bütün tanedir, daha sağlam yapılıdır, pişince dağılmaz ve pilav, salata, mücver gibi yemeklerde tercih edilir.
Yeşil mercimek ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesinde yetiştirilir. Yozgat, Çorum, Çankırı, Kırşehir, Ankara ve Konya çevresi başlıca üretim alanlarıdır. Bölgenin karasal iklimi ve kuru tarıma uygun koşulları yeşil mercimek için elverişlidir.
Yeşil mercimek Türkiye'de yerli olarak üretilir, tropik ürünler gibi tamamen ithalata bağlı değildir. Ancak yurt içi üretim iç talebi ve işleme sanayisini karşılamadığında, arz açığını kapatmak için başta Kanada olmak üzere ithalat yapılabilir. Güncel durum için Ticaret Bakanlığı ve TÜİK verilerine bakılmalıdır.
İç Anadolu'da yeşil mercimek genellikle ilkbaharda (mart-nisan) ekilir ve yazın (temmuz-ağustos) hasat edilir. Bazı bölgelerde ve iklim koşullarında kışlık ekim de uygulanabilir. Ekim ve hasat zamanı iklime, rakıma ve çeşide göre değişir.
Evet. Yeşil mercimek bir baklagil olarak kökündeki bakterilerle havanın azotunu toprağa bağlar ve toprağı azotça zenginleştirir. Bu nedenle buğday gibi tahıllarla münavebeye (nöbetleşe ekim) girdiğinde bir sonraki ürünün verimine katkı sağlar ve nadas alanlarını değerlendirir.
Yeşil mercimek genellikle ilkbahar aylarında, toprak sıcaklığı 10-15 dereceye ulaştığında ekilir. Ekim zamanı, bölgenin iklim koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
Yeşil mercimek ekimden yaklaşık 3-4 ay sonra hasat edilmeye hazır hale gelir. Hasat zamanı, çeşit ve iklim koşullarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
Yeşil mercimek, iyi drene edilmiş, hafif asidik veya nötr pH seviyesine sahip topraklarda en iyi şekilde yetişir. Ilıman iklim, mercimek için idealdir.
Yeşil mercimek, toprak nemine bağlı olarak sulanmalıdır. Genellikle, bitkinin büyüme döneminde düzenli aralıklarla sulama yapılması önerilir.
Yeşil mercimek çeşitleri arasında 'Kırmızı Mercimek', 'İri Yeşil Mercimek' ve 'Küçük Yeşil Mercimek' gibi farklı türler bulunmaktadır. Her birinin yetiştirme koşulları ve verim özellikleri farklılık gösterebilir.
Yeşil mercimek bitkisi, külleme, kök çürüklüğü ve yaprak lekesi gibi hastalıklara karşı hassastır. Bu hastalıkların önlenmesi için uygun tarım uygulamaları önemlidir.
Yeşil mercimek, bitki afidi, mercimek böceği ve nematod gibi zararlılar tarafından tehdit edilebilir. Bu zararlılarla mücadele için entegre zararlı yönetimi yöntemleri kullanılmalıdır.
Yeşil mercimekte budama genellikle gerekmez, ancak bitki gelişimini desteklemek için bakım yapılmalıdır. Toprak kontrolü, sulama ve zararlılarla mücadele bakımın önemli parçalarıdır.
Yeşil mercimek, serin ve kuru bir yerde, hava geçiren kaplarda saklanmalıdır. Bu şekilde, bozulma ve nemlenme riski en aza indirilmiş olur.
Sera yetiştiriciliği, bitkilerin iklim koşullarından daha az etkilenmesini sağlar ve verim artışı sağlayabilir. Açık alan yetiştiriciliği ise doğal iklim şartlarından yararlanır.
Yeşil mercimek, diğer baklagillerle ve tahıllarla döngüsel olarak ekilmelidir. Bu, toprak verimliliğini artırır ve hastalıkların yayılmasını önler.
Yeşil mercimek verimi, çeşit, iklim koşulları ve bakım uygulamalarına göre değişir. İyi bir bakım ve uygun iklim, verimliliği artırabilir.
Yeşil mercimek organik olarak, kimyasal gübre ve ilaçlar kullanılmadan doğal yöntemlerle yetiştirilmelidir. Organik materyaller ve doğal pest kontrol yöntemleri tercih edilmelidir.
Yeşil mercimek hasat edildikten sonra, kurutulmalı ve temizlenmelidir. Bu işlemler, ürünün kalitesini korumak için önemlidir.
Yeşil mercimek, rüzgar ve böcekler aracılığıyla tozlaşır. Doğru tozlaşma, tohum kalitesini ve verimliliği artırır.
Yeşil mercimek, hafif soğuk hava koşullarına dayanıklıdır ancak don olaylarına karşı hassastır. Soğuk havalarda dikkatli olunmalı ve uygun önlemler alınmalıdır.
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel yesil mercimek ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yesil Mercimek Yesil Mercimek Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
