Menü
Yeşil mercimek (Lens culinaris), kırmızı mercimeğe göre daha iri taneli ve kabuğu ile birlikte tüketilen, pişirildiğinde tanesi dağılmadan bütün kalan bir yemeklik baklagildir. Bu özelliği onu salata, çorba, pilav ve zeytinyağlı yemekler için tercih edilir kılar. Kırmızı mercimek kabuğu soyulup ikiye bölünerek işlenirken, yeşil mercimek genellikle bütün olarak paketlenir. Türkiye'de yeşil mercimek üretimi ağırlıklı olarak İç Anadolu ve geçit kuşağında yoğunlaşır; Çankırı, Yozgat, Çorum ve Konya çevresi başlıca üretim alanlarıdır. Bu bölgelerin karasal iklimi ve kışların sert geçmesi nedeniyle yeşil mercimek çoğunlukla yazlık ekilir. Bitki soğuğa nispeten dayanıklı, kurağa ve düşük girdiye uyumludur; bu yüzden nadas alanlarının değerlendirilmesinde ve ekim nöbetinde toprağı azotça zenginleştiren bir ürün olarak öne çıkar. Sultan-1, Çağıl ve Kafkas gibi tescilli iri taneli çeşitler, bölge koşullarına ve mekanik hasada uygunluğuyla üreticiler tarafından yaygın kullanılır.
Yeşil mercimek İç Anadolu ve geçit kuşağında geleneksel olarak yazlık ekilir. En uygun dönem, toprak tavını yakaladığında ve don tehlikesinin azaldığı mart ortasından nisan sonuna kadar olan aralıktır. Mercimek düşük sıcaklıkta çimlenebilen bir bitkidir; toprak sıcaklığı 5 dereceyi geçtiğinde çimlenme başlar, ancak sağlıklı ve hızlı çıkış için 8 ila 10 derecelik toprak sıcaklığı idealdir. Karasal iklimin hâkim olduğu Çankırı, Yozgat ve Konya gibi yörelerde erken ilkbahar ekimi, bitkinin çiçeklenme ve tane bağlama dönemini yaz kuraklığından önce tamamlamasını sağladığı için verimi yükseltir. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu gibi kışları ılıman geçen bölgelerde ise soğuğa dayanıklı çeşitlerle kışlık ekim (kasım-aralık) yapılabilir; kışlık ekimde bitki kış yağışlarından yararlanarak daha yüksek verim verir. Geç kalınan yazlık ekimlerde yaz sıcakları çiçeklenmeye denk gelir ve tane dolumu bozularak verim ile kalite düşer.
Yeşil mercimek tohumla, doğrudan tarlaya ekilerek yetiştirilir; fide kullanılmaz. Ekim öncesi toprak, bir önceki üründen sonra sonbaharda derin sürülür, ilkbaharda kültivatör ve tırmıkla düzeltilerek iyi bir tohum yatağı hazırlanır; sıkışmış ve kaymak bağlamış toprak çıkışı güçleştirir. Ekim mibzerle yapıldığında sıra arası 15 ila 20 santim, ekim derinliği ise 4 ila 6 santim tutulur; iri taneli yeşil mercimekte tohumun neme kavuşması için 5 santim derinlik güvenlidir. Dekara tohum miktarı çeşit iriliğine göre değişmekle birlikte iri taneli yeşil mercimekte genellikle 12 ila 18 kilogram arasındadır; metrekarede 60 ila 70 bitki hedeflenir. Ekimden önce tohumun sertifikalı, temiz ve hastalıksız olması, gerekiyorsa uygun ilaçla kaplanması önemlidir. İlk ekimde veya uzun süre baklagil ekilmemiş tarlada Rhizobium bakteri aşılaması azot bağlamayı destekler. Yabancı ot mücadelesi, hasadın kolaylaşması ve tane kalitesi için erken dönemde yapılmalıdır. Mekanik hasat için tarlanın taşsız ve düz olması, çeşidin dik gelişen yapıda seçilmesi hasat kaybını azaltır.
İç Anadolu ve geçit kuşağında yeşil mercimek çoğunlukla yazlık olarak mart ortasından nisan sonuna kadar ekilir. Toprak sıcaklığı 5 dereceyi geçince çimlenme başlar, en iyi çıkış 8 ila 10 derecede olur. Kışları ılıman bölgelerde soğuğa dayanıklı çeşitlerle kasım-aralık döneminde kışlık ekim de yapılabilir.
Türkiye'de yeşil mercimek üretimi ağırlıklı olarak İç Anadolu ve geçit kuşağında yoğunlaşır. Çankırı, Yozgat, Çorum ve Konya çevresi başlıca üretim alanlarıdır. Bölgenin karasal iklimi ve serin ilkbaharı iri taneli yeşil mercimeğin gelişimine uygundur.
İri taneli yeşil mercimekte dekara genellikle 12 ila 18 kilogram tohum atılır. Hedef metrekarede 60 ila 70 bitki elde etmektir. Tohum iriliği arttıkça atılan miktar da yükselir; sertifikalı ve temiz tohum kullanılması sağlıklı çıkış için önemlidir.
İkisi de aynı bitki türüdür ancak kırmızı mercimek Güneydoğu Anadolu'da ılıman kış nedeniyle çoğunlukla kışlık ekilir. Yeşil mercimek ise sert kışlı İç Anadolu'da genellikle yazlık ekilir. Ayrıca yeşil mercimek daha iri taneli olduğundan dekara atılan tohum miktarı biraz daha yüksektir.
Ekim derinliği 4 ila 6 santim arasında olmalıdır. İri taneli yeşil mercimekte tohumun nemli toprağa oturması için 5 santim derinlik güvenlidir. Çok sığ ekimde tohum kurak yüzeyde kalır, çok derin ekimde ise çıkış zayıflar.
Kaynak: TAGEM Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel yesil mercimek ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Yesil Mercimek İlanları Yesil Mercimek Üreticileri Yesil Mercimek Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Yesil Mercimek BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni