Menü
Kırmızı mercimek (Lens culinaris), tanesi kabuğu soyulunca kırmızı-turuncu renk aldığı için bu adı alan, yemeklik dane baklagillerin en çok tüketilen türlerindendir. Yeşil mercimekten farklı olarak tanesi daha küçük, çabuk pişer ve genellikle çorba ile bulgur harmanında değerlendirilir. Türkiye kırmızı mercimekte dünyanın önde gelen üreticilerindendir ve üretimin büyük bölümü Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, özellikle Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır çevresinde yapılır. Serin iklim baklagili olması nedeniyle kışın nispeten ılıman geçtiği bu bölgelerde kışlık ekime çok uygundur. Kuru tarıma dayanıklı, kısa boylu ve erkenci bir bitki olması, buğday hasadından sonra veya nadas yerine ekim nöbetinde değerlendirilmesini kolaylaştırır. Fırat 87, Şakar, Çağıl, Kafkas ve Seyran gibi tescilli çeşitler bölge koşullarına göre soğuğa dayanım, verim ve tane iriliği bakımından öne çıkar. Havanın azotunu toprağa bağlayarak sonraki ürüne olumlu katkı sağlaması da onu ekim nöbetinin değerli bir halkası yapar.
Kırmızı mercimekte ekim zamanı bölgenin kış sıcaklıklarına göre kışlık veya yazlık olarak belirlenir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde, kışın çok sert geçmediği Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır ovalarında kışlık ekim öne çıkar ve genellikle kasım ile aralık aylarında yapılır. Kışlık ekimde bitki yağıştan daha iyi yararlandığı için verim yazlık ekime göre belirgin biçimde yüksek olur. Kışların sert geçtiği yüksek rakımlı ve serin bölgelerde ise soğuk zararı riskini azaltmak için yazlık ekim tercih edilir; bu ekim şubat sonundan mart ortasına kadar, toprak tava geldiğinde yapılır. Toprak sıcaklığının çimlenme için yaklaşık 5 santigrat derecenin üzerine çıkması ve tohum yatağının aşırı ıslak olmaması önemlidir. Kışlık ekimde çeşit seçimi kritiktir; Fırat 87 gibi soğuğa dayanıklı çeşitler erken ekim için daha güvenlidir. Ekim geciktikçe bitki kısa kalır ve tane bağlama döneminde sıcak-kurak stresine yakalanma riski artar, bu da verimi düşürür.
Kırmızı mercimek tohumla ekilir ve mibzerle sıraya ekim en sağlıklı yöntemdir. Toprak hazırlığında sonbaharda derince sürüm yapılıp, ekim öncesi kültivatör ve tırmıkla iyi ufalanmış, dirilenmiş bir tohum yatağı oluşturulur; kaymak tabakası ve iri kesekler çimlenmeyi engeller. Ekim derinliği 4 ile 6 santimetre arasında ayarlanır; sığ ekimde kuşlar ve kuruma, çok derin ekimde çıkış zorluğu görülür. Sıra arası mesafe genellikle 15 ile 20 santimetre tutulur. Dekara atılacak tohum miktarı çeşit ve tane iriliğine göre değişmekle birlikte çoğunlukla 12 ile 16 kilogram arasındadır; kışlık ekimde bir miktar daha sık ekim önerilir. Tohumluğun sertifikalı ve temiz olması, ekimden önce uygun bir ilaçla tohum ilaçlaması yapılması hastalık ve zararlılara karşı korur. Yabancı ot mücadelesi, özellikle çıkış öncesi ve erken dönem, verim için belirleyicidir. Baklagil olduğu için fazla azotlu gübreye gerek yoktur; toprak analizine göre dengeli fosforlu taban gübresi verilmesi genellikle yeterlidir. Hasat, alt baklalar olgunlaşıp bitki sarardığında yapılır.
Güneydoğu Anadolu gibi kışı ılıman bölgelerde kışlık olarak kasım ile aralık aylarında ekilir. Kışın sert geçtiği serin ve yüksek bölgelerde ise yazlık ekim tercih edilir ve genellikle şubat sonu ile mart ortasında, toprak tava geldiğinde yapılır.
Kışın çok sert geçmediği yerlerde kışlık ekim daha verimlidir, çünkü bitki kış ve ilkbahar yağışlarından daha iyi yararlanır. Yazlık ekim yalnızca soğuk zararı riskinin yüksek olduğu bölgelerde güvenli bir seçenektir.
Çeşit ve tane iriliğine göre değişmekle birlikte genellikle dekara 12 ile 16 kilogram tohum atılır. Kışlık ekimde soğuk kaybını telafi etmek için biraz daha sık ekim tercih edilebilir.
Fırat 87, Şakar, Çağıl, Kafkas ve Seyran gibi tescilli çeşitler bölgede yaygındır. Kışlık erken ekim için soğuğa dayanıklı çeşitler, ekim geciktiğinde ise erkenci çeşitler seçilmelidir.
Baklagil olduğu için köklerindeki bakteriler havanın azotunu bağlar, bu yüzden fazla azotlu gübreye ihtiyaç duymaz. Toprak analizine göre ekimle birlikte dengeli fosforlu taban gübresi verilmesi çoğunlukla yeterlidir.
Kaynak: GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi (TAGEM). Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel kirmizi mercimek ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kirmizi Mercimek İlanları Kirmizi Mercimek Üreticileri Kirmizi Mercimek Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Kirmizi Mercimek BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
