Menü
Pazı (Beta vulgaris var. cicla), yaprağı ve etli sapı için yetiştirilen, ıspanakla akraba serin iklim sebzesidir. Türkiye genelinde çok yaygın üretilir; en fazla üretim Akdeniz Bölgesinde, özellikle Hatay ilinde gerçekleşir, ardından Kahramanmaraş ve Trabzon öne çıkar. Pazı çeşitleri çoğunlukla botanik tescilden çok sap ve yaprak renklerine göre gruplandırılır. Bu nedenle çeşit çeşitliliğinin iki ana ekseni vardır: bir yanda tarlada ve pazarda ağırlığı olan beyaz veya yeşil saplı verimli tipler, diğer yanda kırmızı, turuncu ve pembe saplı, hem sofralık hem de süs amaçlı renkli çeşitler. Beyaz saplı tipler üretkenlik ve dayanıklılık bakımından renkli çeşitlere göre daha güçlü kabul edildiği için ticari üretimin çoğunu oluşturur. Pazı, bir kez ekildikten sonra dış yapraklar kesildikçe yenisini sürdüğü için uzun bir dönem boyunca defalarca hasat edilebilir; bu özellik hem ev bahçesinde hem de pazara yönelik üretimde çeşit seçimini etkiler. Aşağıda Türkiye tohum pazarında ve üretiminde karşılaşılan başlıca pazı çeşitleri, olgunlaşma dönemleri, verim durumları ve kullanım alanlarıyla birlikte ele alınmıştır.
Türkiye pazı üretiminin belkemiğini oluşturan en yaygın tiptir; Hatay, Kahramanmaraş ve Trabzon gibi yörelerde tarla üretiminde ağırlıklı olarak bu tip tercih edilir. Geniş, kabarcıklı ve koyu yeşil yaprakları ile kalın, beyazımsı-yeşil sapları vardır. Sıcağa ve tekrarlanan kesime dayanıklı olması, dış yaprakların alınmasıyla uzun süre verim vermesini sağlar. Yaprak ve etli sap çoğunlukla ayrı pişirilerek yemek ve börek harcı olarak kullanılır.
Koyu kırmızıdan mora çalan sap ve yaprak damarlarıyla ayırt edilir, yaprak ayası yeşil-bordo tonundadır. İçerdiği antosiyaninler nedeniyle serin dönemlerde renk daha da koyulaşır. Hem sofralık hem de bahçede süs bitkisi olarak değerlendirilir. Yaprak verimi beyaz saplı tiplere göre biraz daha düşük olsa da genç yaprakları salatalarda taze tüketilir.
Türkiye tohum pazarında yaygın olarak satılan, beyaz saplı ve iri yapılı köklü bir çeşittir. Çok geniş, koyu yeşil ve belirgin kabarcıklı yaprakları ile kalın beyaz sapları öne çıkar. Verimli ve dayanıklı yapısıyla uzun hasat dönemi sunduğu için hem ev bahçelerinde hem de küçük ölçekli üretimde tercih edilir. Yaprak ve sabı bir arada değerlendirilen mutfak çeşididir.
Canlı turuncu sap ve yaprak damarlarıyla dikkat çeken, hem süs hem sofralık renkli pazı çeşididir. Bahçe kenarlarında ve saksıda dekoratif amaçla yetiştirilmeye uygundur. Genç yaprakları taze salatalarda, olgun yaprakları ise pişirilerek kullanılır. Renkli çeşitler grubunda yer aldığı için verimi beyaz saplı tiplere göre daha ölçülüdür.
Pembe tonlu sapları ile ayırt edilen dekoratif bir renkli pazı çeşididir. Görsel değeri yüksek olduğu için özellikle ev bahçesi ve süs sebzesi ekimlerinde tercih edilir. Genç yaprakları taze tüketime, gelişmiş yaprakları yemeklik kullanıma uygundur. Renk yoğunluğu serin ve aydınlık koşullarda daha belirgin hale gelir.
Sarı, turuncu, pembe, kırmızı ve beyaz saplı bitkileri bir arada barındıran karışık tohum grubudur; tek ekimde farklı renklerde bitkiler elde edilir. Görsel çeşitliliği nedeniyle hem gurme mutfaklarda hem de süs amaçlı bahçelerde rağbet görür. Dış yapraklar kesildikçe yenilendiği için uzun süreli, aralıklı hasada uygundur. Genç yapraklar salatalarda, olgun yapraklar pişirilerek değerlendirilir.
Pazı çeşitleri genellikle botanik tescilden çok sap ve yaprak renklerine göre gruplandırılır. Başlıca ayrım beyaz veya yeşil saplı verimli ticari tipler ile kırmızı, turuncu ve pembe saplı renkli çeşitler arasındadır. Beyaz saplı tipler daha çok tarla üretiminde, renkli çeşitler ise hem sofralık hem süs amaçlı yetiştirilir.
Ticari üretimde en yaygın tip beyaz veya yeşil saplı yerel pazıdır. Bu tip üretkenlik ve dayanıklılık açısından renkli çeşitlere göre daha güçlü kabul edilir. Üretim en fazla Hatay ilinde, ardından Kahramanmaraş ve Trabzon yörelerinde yoğunlaşır.
Evet. Kırmızı, turuncu ve pembe saplı çeşitler hem süs bitkisi olarak hem de sofralık tüketilir. Genç yaprakları salatalarda taze, olgun yaprakları ise pişirilerek yenir. Renkli çeşitlerin yaprak verimi beyaz saplı tiplere göre genellikle biraz daha düşüktür.
Pazı, dış yaprakları kesildikçe yenisini sürdüğü için tek ekimden sonra uzun bir dönem boyunca aralıklı olarak defalarca hasat edilebilir. Bitkinin göbeğindeki genç yapraklar bırakılıp dıştaki gelişmiş yapraklar alındığında üretim süresi uzar.
Beyaz saplı tiplerde etli sap ile yaprak çoğu zaman ayrı pişirilir, çünkü sap yaprağa göre daha kalın ve geç yumuşar. Renkli çeşitlerin genç yaprakları taze salatalarda değerlendirilirken, gelişmiş yapraklar yemek ve börek harcı olarak kullanılır.
Kaynak: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız pazı çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Pazı İlanları Pazı Üreticileri Pazı Fiyatları Pazı Yetiştiriciliği Tüm Pazı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
