Nar yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Nar Hastalıkları
Nar solgunluğu (kuruma ve meyve çürüklüğü)
Coniella granati
Belirti: Dallarda geriye doğru kuruma, kabukta çökük koyu lekeler ve sürgünlerde solma görülür. Meyvelerde kahverengi-siyah çürük lekeler oluşur, hastalıklı meyveler dalda mumyalaşarak kalır.
Etmen / koşul: Yaralı dokulardan ve yağışlı, nemli havalarda funguslarla bulaşır.
Önlem: Hastalıklı dal ve mumyalaşmış meyveler budanıp bahçeden uzaklaştırılarak imha edilmeli, budama aletleri temizlenmeli ve yaralanmadan kaçınılmalıdır.
Meyve çatlaması
Belirti: Olgunlaşma döneminde meyve kabuğunda boyuna veya enine çatlaklar oluşur, daneler açığa çıkar. Çatlayan meyveler çürümeye ve böcek zararına açık hale gelir, pazar değeri düşer.
Etmen / koşul: Kuraklık sonrası ani ve düzensiz sulama ile toprak neminin dengesiz olması fizyolojik olarak çatlamayı tetikler.
Önlem: Düzenli ve dengeli sulama ile toprak nemi sabit tutulmalı, ani su stresinden kaçınılmalı ve çatlamaya dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.
Nar Zararlıları
Nar iç kurdu
Ectomyelois ceratoniae
Zarar şekli: Kelebeğin meyvenin taç kısmına bıraktığı yumurtalardan çıkan tırtıllar meyve içine girerek danelerle beslenir. Giriş deliği çevresinde kahverengileşme ve dışkı görülür, meyve içten çürür ve erken dökülür.
Koşul: Sıcak ve uzun yetişme döneminde birden fazla döl vererek özellikle meyvenin taç açıklığından zarar yapar.
Önlem: Hasattan sonra dalda kalan ve yere düşen kurtlu meyveler toplanıp imha edilmeli, taç kısmı sık dokulu kapalı çeşitler tercih edilmelidir.
Nar yaprak biti
Aphis punicae
Zarar şekli: Taze sürgün, yaprak ve çiçek saplarında küme halinde bulunup bitki özsuyunu emer. Yapraklarda kıvrılma, sürgünlerde gelişme geriliği ve salgıladıkları ballı madde üzerinde siyah is (fumajin) tabakası oluşur.
Koşul: İlkbaharda hava ısınınca taze sürgünlerde hızla çoğalır.
Önlem: Dengeli gübreleme ile aşırı azotlu sürgün gelişimi önlenmeli, uğur böceği gibi doğal düşmanlar korunmalıdır.
Turunçgil unlu biti
Planococcus citri
Zarar şekli: Meyve taç kısmında, yaprak ve sürgünlerde beyaz unlu mumsu örtülü kümeler halinde bulunur. Özsu emerek zayıflama yapar, salgıladığı ballımsı madde üzerinde fumajin gelişerek meyve ve yaprakları karartır.
Koşul: Sıcak ve korunaklı, sık dikilmiş bahçelerde nemli koşullarda artar.
Önlem: Bulaşık dal ve meyveler toplanıp imha edilmeli, sık dikimden kaçınılarak havalanma sağlanmalı ve doğal düşmanları korunmalıdır.
Akdeniz meyve sineği
Ceratitis capitata
Zarar şekli: Dişi sinek olgunlaşan meyve kabuğu altına yumurta bırakır, çıkan larvalar meyve etinde beslenerek yumuşama ve çürümeye yol açar. Vuruk meyvelerde kabukta nokta şeklinde batma izleri ve erken dökülme görülür.
Koşul: Olgunlaşma döneminde sıcak havalarda ve çatlamış meyvelerde popülasyonu hızla yükselir.
Önlem: Yere dökülen ve vuruklu meyveler düzenli toplanıp imha edilmeli, tuzaklarla izlenmeli ve erken hasat değerlendirilmelidir.
Kabuklu bitler (Harnup kabuklubiti)
Zarar şekli: Dal, gövde ve meyve üzerinde sabit duran kabuk veya pul benzeri örtülü koloniler oluşturur. Özsu emilmesiyle dallarda kuruma, zayıflama ve meyve yüzeyinde lekelenme görülür.
Koşul: Bakımsız, budanmamış ve sık bahçelerde gölgeli kısımlarda yoğunlaşır.
Önlem: Kuru ve bulaşık dallar budanıp imha edilmeli, bahçe havalanacak şekilde aralanmalı ve doğal düşmanları korunmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Nar nar solgunluğu (kuruma ve meyve çürüklüğü) belirtileri nelerdir?
Dallarda geriye doğru kuruma, kabukta çökük koyu lekeler ve sürgünlerde solma görülür. Meyvelerde kahverengi-siyah çürük lekeler oluşur, hastalıklı meyveler dalda mumyalaşarak kalır.
Nar meyve çatlaması belirtileri nelerdir?
Olgunlaşma döneminde meyve kabuğunda boyuna veya enine çatlaklar oluşur, daneler açığa çıkar. Çatlayan meyveler çürümeye ve böcek zararına açık hale gelir, pazar değeri düşer.
Nar nar iç kurdu zararı nasıl anlaşılır?
Kelebeğin meyvenin taç kısmına bıraktığı yumurtalardan çıkan tırtıllar meyve içine girerek danelerle beslenir. Giriş deliği çevresinde kahverengileşme ve dışkı görülür, meyve içten çürür ve erken dökülür.
Nar nar yaprak biti zararı nasıl anlaşılır?
Taze sürgün, yaprak ve çiçek saplarında küme halinde bulunup bitki özsuyunu emer. Yapraklarda kıvrılma, sürgünlerde gelişme geriliği ve salgıladıkları ballı madde üzerinde siyah is (fumajin) tabakası oluşur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü (BMAE) - Nar Hastalık ve Zararlıları Broşürü (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
