Menü
Lahana (Brassica oleracea var. capitata), turpgiller familyasından, serin iklimi seven ve kışlık üretimde öne çıkan önemli bir sebzedir. Türkiye, lahanayı beyaz lahana, kırmızı lahana, Brüksel lahanası ve özellikle Karadeniz mutfağının simgesi olan kara lahana (yaprak lahana) gibi çeşitleriyle geniş bir coğrafyada yetiştirir. Düşük sıcaklıklara ve hafif dona dayanıklı olması, sonbahar ve kış aylarında taze sebze arzının sürdürülmesini sağlar; bu da lahanayı üreticiler için değerli bir örtü altı ve açık alan ürünü haline getirir. Ülke genelinde hem küçük aile işletmelerinde hem de pazara yönelik ticari üretimde yaygın olarak ekilir. Lahana, sofralık tüketimin yanı sıra turşuluk, sarma ve kapama gibi geleneksel yemeklerin temel malzemesi olduğu için iç pazarda istikrarlı bir talebe sahiptir. Uzun raf ömrü, taşımaya dayanıklılığı ve düşük girdiyle yüksek verim potansiyeli, lahanayı hem yerel pazarlar hem de hallere yönelik üretimde tercih edilen, ekonomik açıdan güvenilir bir sebze konumuna taşır.
Lahana Türkiye genelinde yetiştirilmekle birlikte, serin ve nemli iklim koşulları nedeniyle en yoğun üretim Karadeniz Bölgesinde gerçekleşir. Özellikle Ordu, Trabzon, Samsun, Giresun ve Rize çevresinde kara lahana (yaprak lahanası) yörenin beslenme kültürüyle bütünleşmiş şekilde geniş alanlarda ekilir; bu bölgenin bol yağışı, ılıman kışları ve yüksek nem oranı yaprak gelişimi için oldukça uygundur. Marmara Bölgesinde Bursa, Kocaeli, Sakarya ve Balıkesir çevresi baş lahana (beyaz ve kırmızı lahana) üretiminde öne çıkar; buradaki verimli tınlı topraklar ve İstanbul gibi büyük tüketim merkezlerine yakınlık ticari üretimi destekler. İç Anadolu ve Ege bölgelerinin serin geçen dönemlerinde de üretim yapılır. Lahana, humusça zengin, iyi drene olan, hafif asidik ila nötr (pH 6-7 civarı) ve su tutma kapasitesi yeterli topraklarda en iyi sonucu verir. Serin hava, uzun süreli düşük sıcaklıklar ve düzenli nem, sıkı baş bağlaması ile kaliteli yaprak oluşumu için belirleyici iklim etkenleridir.
Lahanada verim; çeşide (baş lahana veya yaprak lahana), yetiştirme sezonuna, sulama ve gübreleme koşullarına göre önemli ölçüde değişir. Baş lahanada iyi bakım koşullarında dekara yaklaşık 4 ile 8 ton arasında ürün alınabilir; bitki başına baş ağırlığı ve dikim sıklığı bu değeri doğrudan etkiler. Yaprak (kara) lahanada verim hasat sıklığına ve yaprakların büyüklüğüne bağlı olarak farklılık gösterir. Bu değerler yaklaşık aralıklardır ve bölgeden bölgeye değişebilir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında toprak verimliliği ve organik madde içeriği, düzenli ve dengeli sulama, azot başta olmak üzere yeterli besin dengesi, serin ve nemli iklimin sürdürülmesi, uygun fide dikim zamanı ve sıklığı yer alır. Ayrıca lahana kelebeği ve yaprak biti gibi zararlılar ile mildiyö ve kök uru gibi hastalıkların kontrolü, sıcak ve kurak stresin önlenmesi verimi belirleyen kritik unsurlardır. Aşırı sıcak dönemlerde baş bağlamada gevşeme ve erken çiçeklenme (sürgüne kalkma) görülebildiğinden, doğru sezon seçimi verimliliğin temel şartıdır.
Lahana, Türkiye'de büyük ölçüde iç tüketime yönelik üretilen bir sebzedir. Taze sofralık tüketimin yanında turşu yapımı, sarma, kapama ve haşlama gibi geleneksel mutfak kullanımları iç pazarda yıl boyu süren istikrarlı bir talep oluşturur. Kış aylarında taze sebze seçeneklerinin azaldığı dönemde lahananın bulunabilirliği, onu hem üretici hem tüketici açısından ekonomik olarak değerli kılar. Üretimin önemli bölümü yurt içi hallere, pazarlara ve işleme sanayisine (turşuluk) gider. Dış ticarette lahana Türkiye için stratejik bir ihracat kalemi olmasa da, komşu ülkelere ve bölgesel pazarlara zaman zaman taze lahana ihracatı yapılmaktadır; ithalat ise oldukça sınırlıdır çünkü ülke kendi talebini büyük oranda yerli üretimle karşılayabilmektedir. Lahananın uzun raf ömrü, taşımaya ve depolamaya dayanıklılığı, düşük bozulma oranıyla ticari riski azaltır ve fiyat dalgalanmalarına karşı üreticiye görece dayanıklı bir gelir imkanı sunar. Güncel ve resmi üretim, ihracat ve fiyat verileri için TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına başvurulması önerilir.
Lahana, turpgiller (Brassicaceae) familyasından, iki yıllık serin iklim sebzesidir. Yenilen kısmı, birbirinin üzerine sıkıca kapanan yapraklardan oluşan baştır. Beyaz (baş) lahana, kırmızı lahana, kara lahana ve Brüksel lahanası gibi çeşitleri bulunur. Türkiye'de en yaygın olarak beyaz ve kırmızı baş lahana ile Karadeniz mutfağının vazgeçilmezi kara lahana yetiştirilir.
Lahana serin ve nemli iklimi sevdiğinden özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yaygındır. Kara lahana Trabzon, Rize, Ordu ve Giresun çevresinde geleneksel olarak yetiştirilir. Baş lahana üretiminde ise Bursa, Kocaeli, Sakarya, Yalova gibi Marmara illeri ile Ankara ve iç bölgelerin serin alanları öne çıkar. Sıcak yaz dönemlerinde yüksek rakımlı serin alanlar tercih edilir.
Lahana genellikle önce fide olarak yetiştirilip tarlaya şaşırtılır. İlkbahar üretimi için fideler kışın seralarda hazırlanıp erken ilkbaharda dikilir; sonbahar ve kış üretimi için yaz sonunda dikim yapılır. Çeşide ve iklime göre dikimden hasada kadar yaklaşık 3 ile 5 ay geçer. Baş yeterince sıkı ve dolgun hale geldiğinde hasat edilir. Lahana hafif dona dayanıklı olduğu için geç sonbahar ve kış hasadı yapılabilir.
Lahana serin iklim bitkisidir ve baş bağlama döneminde ılıman, nemli hava ister; aşırı sıcak, baş oluşumunu bozar. Derin, organik maddece zengin, su tutan ancak drenajı iyi olan tınlı toprakları sever. Hafif asidik ile nötr toprak (pH 6 ile 7 arası) uygundur. Su isteği yüksektir, düzenli sulama başın sıkı bağlanmasını sağlar. Turpgiller kök uru gibi hastalıklara karşı münavebe (ekim nöbeti) uygulanması önerilir.
Lahana hem taze tüketilen hem de işlenen önemli bir sebzedir. Taze olarak salata, sarma ve yemeklerde kullanılırken, turşu ve lahana turşusu üretiminde de yoğun talep görür. Karadeniz'de kara lahana çorbası ve sarması geleneksel bir üründür. Uzun süre saklanabilmesi ve kışın az bulunan taze sebzelerden olması nedeniyle soğuk aylarda pazar değeri artar. Hallerde kilogram fiyatı çeşide, mevsime ve arz durumuna göre değişir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel lahana ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Lahana Lahana Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
