Menü
Kayısı, ilkbahar sonu ve yaz aylarında olgunlaşan, turuncu renkli, etli ve çekirdekli bir meyvedir. Türkiye, dünya kayısı üretiminde önde gelen ülkelerden biridir ve özellikle Malatya bölgesi taze ile kuru kayısı üretimiyle bilinir. Dengeli beslenmede kayısı, günlük meyve tüketimine renk ve çeşitlilik katan seçeneklerden biri olarak yer bulur. Doğal şekerleri sayesinde tatlı bir lezzet sunarken, bileşiminde su, lif, çeşitli vitamin ve minerallere de yer verir. Taze kayısı hafif ve sulu bir atıştırmalık iken, kurutulmuş hali daha yoğun bir besin ve enerji profiline sahiptir. Renginin kaynağı olan karotenoidler, kayısıyı beta-karoten bakımından dikkat çeken meyveler arasına taşır. Kahvaltıda, ara öğünlerde ya da yoğurt ve tahıl karışımlarının yanında değerlendirilebilir. Kayısı, tek başına belirleyici bir etki taşıyan bir besin değil, çeşitli meyve ve sebzelerle birlikte tüketildiğinde dengeli bir beslenme düzenini destekleyen olağan bir bileşendir.
Taze kayısının yaklaşık 100 gramı ortalama 45-50 kilokalori enerji sağlar. Bu miktarın büyük kısmı sudan oluşur. Karbonhidrat içeriği yaklaşık 10-11 gram olup bunun bir bölümü doğal meyve şekerleridir; lif miktarı yaklaşık 1,5-2 gram civarındadır. Protein içeriği düşüktür, 100 gramda yaklaşık 1-1,4 gram bulunur. Yağ oranı ise oldukça düşüktür, 0,3-0,5 gram dolayındadır. Kayısıda öne çıkan mikro besinler arasında A vitamini öncüsü olan beta-karoten, C vitamini, potasyum ve az miktarda E vitamini ile bakır yer alır. Kurutulmuş kayısıda su büyük ölçüde azaldığından kalori, şeker, lif, potasyum ve demir gibi değerler taze haline kıyasla belirgin şekilde yoğunlaşır. Belirtilen değerler TürKomp ve USDA gibi gıda kompozisyon veri tabanlarına dayalı yaklaşık aralıklardır; çeşide, olgunluğa ve yetiştirme koşullarına göre değişebilir.
Kayısıda öne çıkan besin ögelerinden biri, meyvenin turuncu rengini veren beta-karotendir. Beta-karoten, vücutta A vitaminine dönüşebilen bir provitamin olarak bilinir ve genel beslenmede görme, cilt ve bağışıklık işlevlerinin normal seyri için gerekli olan A vitamini havuzuna katkı sağlayan besin ögeleri arasında yer alır. Kayısı ayrıca potasyum içeriğiyle de dikkat çeker; potasyum, vücutta sıvı dengesinin ve normal kas ile sinir işlevinin sürdürülmesinde rol oynayan temel minerallerden biridir. Bu ögeler, kayısıyı dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeninde değerlendirilebilecek meyveler arasına yerleştirir. Söz konusu besin ögeleri tek bir meyveden değil, günlük beslenmedeki tüm besinlerin toplamından karşılanır.
Kayısı mutfakta hem taze hem de işlenmiş biçimde geniş kullanım alanına sahiptir. Taze kayısı yıkanıp çekirdeği çıkarılarak olduğu gibi tüketilebilir, meyve salatalarına eklenebilir ya da yoğurt ve tahıl gevrekleriyle birlikte servis edilebilir. Reçel, marmelat, komposto ve hoşaf yapımında sıkça değerlendirilir. Kurutulmuş kayısı, ara öğünlerde atıştırmalık olarak, tatlılarda, pilavlarda ve fırın hamur işlerinde kullanılır. Besin kaybını azaltmak için kayısıyı kesmeden hemen önce yıkamak, uzun süre suda bekletmemek ve suda çözünen C vitamini gibi ögelerin korunması için mümkün olduğunca taze ve az işlenmiş tüketmek yararlıdır. Uzun süreli ve yüksek sıcaklıkta pişirme bazı vitaminlerde kayba yol açabileceğinden, komposto gibi hazırlıklarda pişirme süresini kısa tutmak besin değerinin daha iyi korunmasına yardımcı olur. Kabuğuyla tüketilmesi lif alımına katkı sağlar.
Olgun taze kayısı çabuk yumuşadığından buzdolabının sebzelik bölümünde saklanmalı ve birkaç gün içinde tüketilmelidir. Henüz sertçe olan kayısılar oda sıcaklığında olgunlaştırılıp ardından soğukta muhafaza edilebilir. Uzun süreli saklama için yıkanıp çekirdeği çıkarılarak dondurulabilir ya da uygun koşullarda kurutulabilir; her iki yöntem de besin değerinin bir bölümünü korumaya yardımcı olur.
Taze kayısı büyük oranda sudan oluşur ve düşük yağ içeren, orta düzeyde karbonhidrat sağlayan bir meyvedir. Yaklaşık 100 gramında 10-11 gram karbonhidrat, 1,5-2 gram lif, 1 gram dolayında protein ve çok az yağ bulunur. Beta-karoten, C vitamini ve potasyum öne çıkan besin ögeleridir. Değerler TürKomp ve USDA verilerine dayalı yaklaşık aralıklardır.
Taze kayısının yaklaşık 100 gramı ortalama 45-50 kilokalori enerji sağlar. Bu değer çeşide, olgunluk derecesine ve meyvenin su oranına göre değişebilir. Kurutulmuş kayısıda su azaldığı için kalori değeri taze haline kıyasla belirgin şekilde yükselir.
Evet. Kurutma sırasında suyun büyük bölümü uzaklaştığı için kuru kayısıda kalori, doğal şeker, lif, potasyum ve demir gibi değerler aynı ağırlık başına taze kayısıya göre yoğunlaşır. C vitamini gibi bazı ısı ve süreye duyarlı ögelerde ise kayıp olabilir. İkisi de dengeli beslenmede farklı biçimlerde değerlendirilebilir.
Kayısı, turuncu renginin kaynağı olan beta-karoten bakımından dikkat çeker; beta-karoten vücutta A vitaminine dönüşebilen bir provitamindir. Ayrıca C vitamini, potasyum ile az miktarda E vitamini ve bakır içerir. Bu ögeler dengeli ve çeşitli bir beslenme düzenine katkı sağlar.
Evet, kayısı lif içeren meyveler arasındadır. Taze kayısının yaklaşık 100 gramında ortalama 1,5-2 gram lif bulunur; kurutulmuş halinde su azaldığından lif oranı ağırlık başına daha yüksektir. Lif, genel beslenmede sindirim sisteminin normal işleyişine katkıda bulunan besin ögeleri arasında yer alır.
Kaynak: TürKomp Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel kayısı ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kayısı Kayısı Fiyatları Kayısı Nasıl Saklanır Tüm Kayısı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
