Tatlı Patates yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Tatlı Patates Hastalıkları
Fusarium kök çürüklüğü ve solgunluğu
Fusarium oxysporum f. sp. batatas, Fusarium solani
Belirti: Tatlı patateste yaprakların önce alttan sararıp solması, gövde tabanında ve iletim demetlerinde kahverengileşme görülür. Enfekteli yumrularda uçtan başlayan kuru, kahverengi çürüme ve içte halka şeklinde renk değişimi dikkat çeker. Hastalıklı bitkiler bodur kalır ve zamanla kurur.
Etmen / koşul: Etmen topraktan ve enfekteli fide/yumrudan taşınan bir fungustur. Sıcak ve nemli koşullar, ağır ve drenajı kötü topraklar, kök yaralanmaları ve aynı alanda üst üste tatlı patates ekimi hastalığın gelişimini artırır. Yumrular yara aldığında ve depoda yüksek nemde çürüme hızlanır.
Önlem: Sağlıklı ve sertifikalı fide kullanılmalı, en az 3-4 yıllık münavebe uygulanmalı, drenaj iyileştirilmeli, hasatta yumrular yaralanmadan sökülüp kurutulmalıdır. Kimyasal mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, uygulama öncesinde İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Rhizopus yumuşak çürüklüğü
Rhizopus stolonifer
Belirti: Özellikle hasat sonrası ve depolamada yumrularda hızla ilerleyen sulu, yumuşak çürüme oluşur. Çürüyen dokular üzerinde önce beyaz, sonra siyahlaşan pamuksu bir küf tabakası gelişir ve yumru kısa sürede dağılarak tatlı bir koku yayar.
Etmen / koşul: Etmen yaygın bir depo fungusudur ve yara yerlerinden giriş yapar. Hasatta ve taşımada oluşan çizik ve ezikler, yüksek nem ve uygun olmayan depo sıcaklığı çürümeyi tetikler. Yumruların soğuk stres görmesi hastalığa yatkınlığı artırır.
Önlem: Hasat serin saatlerde ve yumrular yaralanmadan yapılmalı, depodan önce kürleme (yara kapatma) uygulanmalı, depo iyi havalandırılmalı ve uygun sıcaklık-nem sağlanmalıdır. Yaralı ve çürük yumrular ayıklanmalıdır. Gerekli durumda yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Tatlı Patates Zararlıları
Kök-ur nematodları
Meloidogyne spp.
Zarar şekli: Köklerde ve yumru yüzeyinde şişkinlik, ur ve çatlaklar oluşur; yumru yüzeyi pürüzlenerek pazar değeri düşer. Bitkilerde bodurlaşma, gün içinde solma ve yaprak sararması görülür. Zarar genellikle tarlada ocak ocak (yamalı) dağılım gösterir.
Koşul: Toprakta yaşayan bir nematoddur. Kumlu, hafif ve sıcak topraklarda, sulamanın yeterli olduğu koşullarda popülasyonu hızla artar. Konukçu bitkilerle üst üste ekim ve bulaşık fide/toprak taşınması yayılmayı kolaylaştırır.
Önlem: Nematoddan ari sağlıklı fide kullanılmalı, dayanıklı çeşit tercih edilmeli, konukçu olmayan bitkilerle münavebe ve yaz ayında toprak solarizasyonu uygulanmalıdır. Yabancı ot temizliği ve bulaşık toprağın alete-ekipmana taşınmasının önlenmesi önemlidir. Mücadelede yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kesici kurtlar (Bozkurt)
Agrotis spp.
Zarar şekli: Toprak yüzeyine yakın kesilmiş fide ve genç sürgünler görülür; larvalar gündüz toprakta gizlenir, geceleri beslenir. Yumrularda ise yüzeyde oyuk ve düzensiz beslenme galerileri açarak kalite kaybına yol açar.
Koşul: Kelebekleri yumurtalarını toprağa ve bitki diplerine bırakır; toprakta yaşayan larvalar zararlıdır. Yabancı otu bol, işlenmemiş ve organik maddece zengin tarlalarda popülasyon yükselir. İlkbahar ve sonbahar sıcaklıkları larva gelişimini destekler.
Önlem: Tarla ve çevresi yabancı otlardan temizlenmeli, sonbahar toprak işlemesiyle larva ve pupalar açığa çıkarılmalı, tuzak bitki ve düzenli tarla kontrolü yapılmalıdır. Zarar eşiği aşıldığında yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, uygulama öncesi İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Tel kurtları
Agriotes spp.
Zarar şekli: Toprak altındaki sert, sarı-kahverengi larvalar yumruları delerek dar ve derin galeriler açar. Yumru yüzeyinde iğne deliği görünümlü oyuklar oluşur; bu delikler ikincil çürümelere kapı aralar ve ürünün pazar değerini düşürür.
Koşul: Larvalar toprakta uzun süre (birkaç yıl) yaşar. Nadasa bırakılmış, çayır-mera bozumu yapılmış ve organik maddece zengin nemli topraklarda yoğunlaşır. Serin ve nemli dönemlerde larvalar toprak yüzeyine yakın beslenir.
Önlem: Bulaşık alanlarda derin toprak işlemesi yapılmalı, iyi bir tohum yatağı hazırlanmalı, münavebe ve tuzak yöntemleriyle larva yoğunluğu izlenmelidir. Hasat gecikmeden yapılmalıdır. Gerekli hallerde yalnızca ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Tatlı Patates fusarium kök çürüklüğü ve solgunluğu belirtileri nelerdir?
Tatlı patateste yaprakların önce alttan sararıp solması, gövde tabanında ve iletim demetlerinde kahverengileşme görülür. Enfekteli yumrularda uçtan başlayan kuru, kahverengi çürüme ve içte halka şeklinde renk değişimi dikkat çeker. Hastalıklı bitkiler bodur kalır ve zamanla kurur.
Tatlı Patates rhizopus yumuşak çürüklüğü belirtileri nelerdir?
Özellikle hasat sonrası ve depolamada yumrularda hızla ilerleyen sulu, yumuşak çürüme oluşur. Çürüyen dokular üzerinde önce beyaz, sonra siyahlaşan pamuksu bir küf tabakası gelişir ve yumru kısa sürede dağılarak tatlı bir koku yayar.
Tatlı Patates kök-ur nematodları zararı nasıl anlaşılır?
Köklerde ve yumru yüzeyinde şişkinlik, ur ve çatlaklar oluşur; yumru yüzeyi pürüzlenerek pazar değeri düşer. Bitkilerde bodurlaşma, gün içinde solma ve yaprak sararması görülür. Zarar genellikle tarlada ocak ocak (yamalı) dağılım gösterir.
Tatlı Patates kesici kurtlar (bozkurt) zararı nasıl anlaşılır?
Toprak yüzeyine yakın kesilmiş fide ve genç sürgünler görülür; larvalar gündüz toprakta gizlenir, geceleri beslenir. Yumrularda ise yüzeyde oyuk ve düzensiz beslenme galerileri açarak kalite kaybına yol açar.
Kaynak: TAGEM Bitki Sağlığı Araştırmaları ve Entegre Mücadele Teknik Talimatları (Tarım ve Orman Bakanlığı) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
