Nohut Çeşitleri Nelerdir?

Nohut çeşitleri

Nohut, Türkiye'nin en geniş alanda ekilen baklagillerinden biridir ve çeşitleri esas olarak tane tipine, tane iriliğine, ekim mevsimine ve hastalıklara dayanıklılığa göre ayrılır. Dünyada iki büyük grup vardır: iri, açık krem renkli ve sofralık kalitesi yüksek "kabuli" tipi ile daha küçük, koyu ve köşeli taneli, çoğunlukla yem ve un sanayisinde kullanılan "desi" tipi. Türkiye'de üretimin neredeyse tamamı kabuli tiptedir; tüketici iri ve açık renkli taneyi tercih ettiği için ıslah çalışmaları da bu yönde ilerlemiştir. Çeşitleri birbirinden ayıran bir diğer önemli özellik ekim zamanıdır: geleneksel yazlık (ilkbahar) ekimine karşı, verimi artıran ve antraknoz hastalığından kaçınmayı sağlayan kışlık ekime uygun çeşitler geliştirilmiştir. Antraknoz (Ascochyta) hastalığına dayanıklılık, çeşit seçiminde belirleyici bir kriterdir. Bölgesel olarak Orta Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Ege ve Doğu Anadolu farklı çeşitlere uygundur. Aşağıda Türkiye'de tescilli ve yaygın olarak yetiştirilen gerçek nohut çeşitleri yer almaktadır.

Başlıca Nohut Çeşitleri

Gökçe

Türkiye'de en yaygın ekilen tescilli çeşitlerden biridir ve iri, açık krem renkli kabuli tipi tanesiyle bilinir. Antraknoz hastalığına toleransı sayesinde hem kışlık hem yazlık ekimde tercih edilir. Sofralık kalitesi yüksek olduğu için üreticinin ve tüccarın gözde çeşididir.

Canıtez 87

Orta Anadolu'nun köklü ve uzun yıllardır ekilen çeşitlerindendir. Kuraklığa dayanıklılığı ve yazlık ekime uyumuyla öne çıkar. Tanesi orta-iri boyutta olup kurak koşullarda dahi istikrarlı verim verdiği için karasal iklimde yaygındır.

Aziziye 94

Doğu Anadolu, özellikle Erzurum ve çevresinin serin iklimine uyum sağlamış bir çeşittir. Soğuğa toleransı ve kısa yetişme süresiyle yüksek rakımlı bölgelerde yetiştirilir. Tanesi iri ve açık renklidir.

Er 99

Geçit kuşağı koşulları için geliştirilmiş iri taneli kabuli bir çeşittir. Antraknoza karşı dayanıklılığı ve kışlık ekime uygunluğu ile bilinir. İç Anadolu ve geçit bölgelerinde verimli sonuç verir.

Uzunlu 99

Orta Anadolu bölgesine önerilen, iri taneli ve sofralık kalitesi yüksek bir çeşittir. Tane iriliği pazarda avantaj sağlar. Kuru tarım koşullarında uyumu iyidir.

Menemen 92

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynaklı, Ege ve sahil kuşağının ılıman iklimine uygun bir çeşittir. Kışlık ekime elverişli olup erken hasat imkanı sunar. Tanesi açık renkli ve orta-iri boyuttadır.

Işık 05

Ege bölgesi için tescil edilmiş, iri taneli kabuli tipi bir çeşittir. Antraknoz hastalığına dayanıklılığı öne çıkar ve kışlık ekimde yüksek verim potansiyeli taşır. Tane görünümü pazarda talep görür.

Yaşa 05

Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen, kışlık ekime uygun bir çeşittir. Dayanıklılığı ve verim istikrarıyla sahil ve geçit kuşağında yetiştirilir. Tanesi iri ve düzgün formludur.

Diyar 95

Güneydoğu Anadolu ve GAP bölgesi koşulları için geliştirilmiş bir çeşittir. Bölgenin sıcak ve kurak ikliminde kışlık ekimle iyi sonuç verir. Diyarbakır ve çevresinde yaygın olarak ekilir.

Akçin 91

Orta Anadolu'nun kuru tarım alanlarına önerilen çeşitlerdendir. Karasal iklim koşullarına uyumu ve istikrarlı verimiyle bilinir. Tanesi orta-iri ve açık renklidir.

Cevdetbey 98

İri taneli kabuli tipiyle öne çıkan, sofralık kalitesi yüksek bir çeşittir. Geçit kuşağı ve İç Anadolu koşullarına uygundur. İri tane özelliği nedeniyle pazarlanabilirliği yüksektir.

Küsmen 99

Geçit kuşağı bölgeleri için geliştirilmiş, iri taneli ve antraknoza toleranslı bir çeşittir. Kışlık ekimde verim avantajı sağlar. İç Anadolu ve geçit alanlarında yetiştirilir.

Damla 89

Ege bölgesine uygun, erkenci bir çeşittir. Erken hasat imkanı sayesinde ikinci ürün planlamasında avantaj sağlar. Tanesi açık renkli ve orta boyuttadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kabuli ve desi nohut çeşitleri arasındaki fark nedir?

Kabuli tip iri, açık krem renkli ve yuvarlağa yakın taneli olup sofralık tüketime uygundur; Türkiye üretiminin neredeyse tamamı bu tiptedir. Desi tip ise daha küçük, koyu ve köşeli taneli olup çoğunlukla yem ve un sanayisinde kullanılır. Türk tüketicisi iri ve açık renkli taneyi tercih ettiği için çeşit ıslahı kabuli yönünde gelişmiştir.

Kışlık ekime uygun nohut çeşidi seçmek neden önemlidir?

Kışlık ekim, bitkinin daha uzun süre gelişmesini ve daha yüksek verim vermesini sağlar; ayrıca ilkbahar yağışlarıyla artan antraknoz baskısından kısmen kaçınma imkanı sunar. Bu nedenle Işık 05, Yaşa 05, Menemen 92 ve Diyar 95 gibi kışlık ekime uyumlu, hastalığa dayanıklı çeşitler tercih edilir.

En yaygın ekilen nohut çeşidi hangisidir?

Gökçe çeşidi, iri tanesi, antraknoza toleransı ve yüksek sofralık kalitesi nedeniyle Türkiye genelinde en yaygın ekilen tescilli çeşitlerden biridir. Hem kışlık hem yazlık ekime uyum sağlaması yaygınlığının önemli bir nedenidir.

Bölgeme uygun nohut çeşidini nasıl seçmeliyim?

Çeşit seçiminde bölgenizin iklimi, ekim mevsimi ve antraknoz baskısı belirleyicidir. Orta Anadolu için Canıtez 87, Uzunlu 99, Akçin 91; Doğu Anadolu için Aziziye 94; Ege için Menemen 92, Işık 05; Güneydoğu için Diyar 95 öne çıkar. En doğru tercih için il veya ilçe tarım müdürlüğünden bölgeye tescilli çeşit önerisi almak yararlıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.

Nohut almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Aradığınız nohut çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Nohut İlanları Nohut Üreticileri Nohut Fiyatları Nohut Yetiştiriciliği Tüm Nohut Bilgileri