Menü
Muşmula (Mespilus germanica), Türkiyede ayrıca döngel, töngel, ezgil ve Karadenizde beşbıyık adlarıyla bilinen, gülgiller ailesinden serin ve ılıman iklimleri seven bir meyve türüdür. En belirgin özelliği, hasat edildiği anda değil, toplandıktan sonra serin bir yerde bir süre bekletilip yumuşadığında tüketilmesidir. Sert ve buruk olan meyve bu olgunlaşma sürecinde kahverengiye döner, dokusu jelimsi bir kıvam alır ve tatlı ekşi aromasına kavuşur. Ülkemizde muşmula büyük ölçüde az sayıda adlandırılmış tip ve doğal populasyonlar hâlinde yetiştirilir. En yaygın ayrım, taze tüketime uygun iri meyveli ak döngel ile daha çok yabani olarak yetişen ve turşuluk değerlendirilen kara döngel arasındadır. Bunların yanında iri meyveleriyle öne çıkan Hollanda muşması gibi kültivarlar ve Tokat gibi yörelerde yürütülen seleksiyon çalışmalarıyla belirlenen çeşit adayları bulunur. Muşmula en çok Marmara ve Karadeniz bölgelerinde, ayrıca Ege ile İç Anadolunun uygun kesimlerinde yetişir. Soğuğa dayanıklı yapısı ve düşük bakım isteğiyle hem bahçe hem de sofralık üretimde değerli bir meyvedir. Aşağıda Türkiyede karşılaşılan başlıca muşmula tiplerini ve özelliklerini bulabilirsiniz.
Türkiyede bahçe ve ticari üretimde en yaygın yetiştirilen muşmula tipidir. Meyveleri nispeten iri ve açık kahve renklidir; toplandıktan sonra serin ortamda bekletilip yumuşadığında taze olarak tüketilir. Marmara, Karadeniz ve Egenin uygun kesimlerindeki bahçelerde sık rastlanır. Tatlımsı aroması ve etli yapısıyla sofralık olarak tercih edilir.
Kuzey Anadolu ve Marmara dağlarında çoğunlukla yabani olarak yetişen, daha küçük ve koyu renkli meyveli tiptir. Meyveleri buruk olduğundan genellikle taze tüketilmez; turşu ve geleneksel değerlendirmelerde kullanılır. Soğuğa ve olumsuz koşullara dayanıklı yapısı sayesinde doğal populasyonlarda sıkça bulunur. Yöresel mutfakta turşuluk muşmula olarak bilinir.
Uluslararası kaynaklarda Dutch ya da Giant adıyla anılan, en iri meyve veren muşmula kültivarıdır. İri meyveleri ve soğuk iklim koşullarına dayanıklılığıyla öne çıkar. Türkiyeye fidancılık yoluyla girmiş, iri sofralık meyve isteyen üreticiler tarafından tercih edilir. Meyveler ağaç üzerinde ya da hasat sonrası bekletildikçe şeker oranı artar ve dokusu yumuşar.
Tokat ilinin doğal muşmula populasyonlarından yürütülen seleksiyon çalışmalarıyla seçilen ümitvar genotiplerdir. Meyve iriliği, et oranı, suda çözünür kuru madde ve C vitamini içeriği gibi ölçütlerle değerlendirilerek çeşit adayı olarak belirlenmiştir. Ayva çöğürü anacına aşılanarak gen kaynağı parsellerinde koruma altında tutulmaktadır. Yerel muşmulanın korunması ve ticarileştirilmesine yönelik tescil sürecine katkı sağlar.
Muşmula, hasat edildiğinde sert ve buruktur. Serin bir yerde bir süre bekletildiğinde meyvenin rengi kahverengiye döner, dokusu yumuşar ve tadı tatlı ekşi bir aromaya kavuşur. Bu olgunlaşma tamamlanmadan tüketmek zordur.
Ak döngel iri meyveli olup taze tüketime uygundur ve bahçelerde yaygın olarak yetiştirilir. Kara döngel ise daha çok yabani olarak yetişen, küçük ve buruk meyveli tiptir; genellikle taze yenmez, turşu gibi geleneksel kullanımlarda değerlendirilir.
Muşmula serin ve ılıman iklimi sever; en yoğun olarak Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yetişir. Bunun yanında Ege ile İç Anadolunun uygun kesimlerinde de bahçelerde ve doğal populasyonlar hâlinde bulunur.
Muşmula fidanları çoğunlukla ayva çöğürü gibi anaçlara aşılanır; aşılı fidanlar daha erken ve düzenli ürün verir. Soğuğa dayanıklı olması ve düşük bakım istemesi nedeniyle hem bahçe hem de sofralık üretim için elverişlidir.
Turşu için genellikle daha buruk yapıdaki kara döngel tercih edilir. Meyvenin çok yumuşamadan, biraz sert hâldeyken toplanması turşunun dokusu için önemlidir; tam yumuşamış meyveler daha çok taze tüketime uygundur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı destekli Tokat Doğal Muşmula Populasyonu Seleksiyon Araştırması (Meyve Bilimi Dergisi, DergiPark). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız muşmula çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Muşmula İlanları Muşmula Üreticileri Muşmula Fiyatları Muşmula Yetiştiriciliği Tüm Muşmula BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
