Ana Sayfa›Kızılcık

Kızılcık

Hazırlayan: Harman Tarım Ekibi·Son güncelleme: 15 Temmuz 2026

Kızılcık (Cornus mas), kızılcıkgiller familyasından, uzun ömürlü ve dayanıklı bir meyve türüdür. Türkiye, kızılcığın doğal yayılış alanlarından biri olup Anadolu ormanlarında ve bahçe kenarlarında yabani formlarına sıkça rastlanır. Parlak kırmızı, ekşimsi ve buruk tadıyla bilinen meyvesi taze tüketilir; ayrıca marmelat, reçel, pekmez, şurup, meyve suyu ve kızılcık ezmesi gibi ürünlere işlenir. Yüksek C vitamini ve antioksidan içeriği nedeniyle geleneksel olarak boğaz ve ateş düşürücü ev ilaçlarında da kullanılır. Türkiye tarımında kızılcık çoğunlukla küçük aile bahçelerinde ve yerel çeşitlerle yetiştirilse de son yıllarda iri meyveli seçilmiş tiplerle kültür bahçeleri kurulmaya başlanmıştır. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklı olması, hastalık ve zararlıya karşı görece sağlam yapısı sayesinde düşük girdiyle üretim sağlar. Bu yönleriyle kızılcık, marjinal ve engebeli arazilerin değerlendirilmesinde ve yöresel katma değerli gıda üretiminde önemli bir tamamlayıcı ürün konumundadır.

Kızılcık Hakkında Her Şey

Kızılcık ÇeşitleriTescilli çeşitler ve özellikleri Kızılcık YetiştiriciliğiEkim, gübreleme, sulama, budama Kızılcık Ne Zaman EkilirEkim zamanı ve yöntemi Kızılcık Ne Zaman Hasat EdilirHasat dönemi ve olgunluk Kızılcık Nasıl SaklanırMuhafaza koşulları ve süresi Kızılcık Hastalıkları ve ZararlılarıBelirti ve mücadele Kızılcık Maliyeti ve KarlılığıÜretim maliyeti ve karlılık Kızılcık Besin DeğeriKalori, vitamin ve mineraller Kızılcık FiyatıGüncel hal ve borsa fiyatları Kızılcık ÜreticileriÜretici ve tedarikçiler Satılık KızılcıkGüncel satılık ilanları Kızılcık Toptan AlımıToptan alıcılar ve talepler

Kızılcık Üretim Bölgeleri

Kızılcık Türkiye genelinde geniş bir yayılışa sahip olmakla birlikte özellikle ılıman ve serin iklimli, yeterli kış soğuğu alan bölgelerde daha iyi ürün verir. Karadeniz Bölgesi (Kastamonu, Tokat, Ordu, Trabzon, Amasya çevresi) nemli ve serin iklimiyle önemli bir yetişme alanıdır. İç Anadolu ile geçiş kuşağındaki iller, Marmara ardı kesimler, Batı Karadeniz ve Doğu Anadolu ile Ege ve Akdeniz bölgelerinin yüksek yaylalarında da doğal ve kültür kızılcığı bulunur. Bu bölgelerin uygunluğunun başlıca nedeni, kızılcığın çiçeklenmesi ve meyve tutumu için ihtiyaç duyduğu kış soğuklama ihtiyacını karşılamalarıdır. Ağaç derin, geçirgen, kireçli ve kısmen kurak topraklarda dahi tutunabilir; su tutan ağır topraklardan hoşlanmaz. Kuraklığa dayanıklılığı sayesinde eğimli, taşlı ve verimsiz arazilerde de yetişebilmesi, onu geniş bir coğrafyaya uyumlu kılar.

Kızılcık Verimi

Kızılcıkta verim; kullanılan çeşit veya yabani tip, ağaç yaşı, bakım koşulları, budama, sulama ve arazi verimliliğine bağlı olarak geniş bir aralıkta değişir. Kızılcık yavaş büyüyen bir türdür ve tam verime genellikle dikimden sonraki yıllar içinde kademeli ulaşır. Yabani ve bakımsız ağaçlarda meyve iriliği ve ağaç başına verim düşük kalırken, seçilmiş iri meyveli tiplerle kurulan bakımlı bahçelerde ağaç başına verim belirgin biçimde yükselebilir. Olgun ve iyi bakılmış bir ağaçtan yaklaşık olarak birkaç on kilograma kadar meyve alınabildiği yaygın biçimde belirtilir; ancak kesin rakamlar çeşide ve yetiştirme koşullarına göre değişir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında yeterli kış soğuklaması, çiçeklenme dönemindeki don riski, tozlanma için farklı tiplerin bir arada bulunması, düzenli budama, uygun sulama ve toprak besin durumu yer alır. Erken ilkbahar donları meyve tutumunu ciddi biçimde azaltabilir.

Kızılcık Ticareti, İhracat ve İthalat

Kızılcık Türkiye iç pazarında ağırlıklı olarak yerel ve mevsimsel bir üründür. Taze meyve olarak pazar ve manavlarda kısa süreli satılırken, asıl ekonomik değeri işlenmiş ürünlerde ortaya çıkar. Kızılcık marmelatı, reçeli, pekmezi, şurubu, meyve suyu, kurusu ve ezmesi hem yöresel hem de paketli gıda olarak ticarete konu olur. Özellikle Karadeniz ve İç Anadolu illerinde kızılcık, yöresel ürün ve butik gıda üretiminde katma değer sağlar; kızılcık şerbeti ve şurubu geleneksel içecekler arasında yer alır. Kızılcık, ayrı bir istatistiksel kalem olarak büyük ölçekli ihracat ve ithalatta öne çıkan bir ürün olmayıp genellikle diğer meyveler ve işlenmiş meyve ürünleri kapsamında değerlendirilir. Üretimin önemli bölümü aile bahçelerinden ve doğadan toplama yoluyla sağlandığından kayıt dışılık yüksektir. Yerel kalkınma, coğrafi işaretli ürünler ve sağlıklı gıda talebindeki artış, kızılcığa dayalı işlenmiş ürünlerin ekonomik potansiyelini güçlendirmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kızılcık ağacı kaç yılda meyve verir?

Kızılcık yavaş gelişen bir türdür. Tohumdan yetişen ağaçlar meyveye geç, çoğunlukla birkaç yıl sonra durur; aşılı veya çelikle üretilmiş fidanlarda meyveye yatma daha erken olur. Tam verime ise ilerleyen yıllarda kademeli olarak ulaşılır.

Kızılcık hangi iklim ve toprakta iyi yetişir?

Kızılcık ılıman ve serin, yeterli kış soğuğu alan iklimleri sever. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklıdır. Derin, geçirgen, kireçli topraklarda bile tutunabilir; ancak su tutan, ağır ve havasız topraklarda kök gelişimi zayıflar.

Kızılcık ne zaman hasat edilir?

Kızılcık genellikle yaz sonu ile sonbahar başında, meyveler parlak kırmızı renk alıp yumuşamaya başladığında hasat edilir. Reçel ve marmelat için biraz daha sert, taze tüketim ve pekmez için tam olgun meyve tercih edilir.

Kızılcık ne için kullanılır?

Taze tüketiminin yanı sıra reçel, marmelat, pekmez, şurup, şerbet, meyve suyu, kurutulmuş meyve ve ezme yapımında kullanılır. Yüksek C vitamini ve antioksidan içeriğiyle geleneksel olarak boğaz ve ateş için ev yapımı içeceklerde de değerlendirilir.

Kızılcıkta tozlanma için tek ağaç yeterli mi?

Kızılcıkta meyve tutumunu artırmak için bahçede birden fazla farklı tipin veya çeşidin bir arada bulunması önerilir. Farklı tiplerin çapraz tozlanması meyve tutum oranını ve verimi yükseltir; tek ağaçta verim daha düşük kalabilir.

Kızılcık ne zaman ekilir veya dikilir?

Kızılcık genellikle bahar aylarında, don tehlikesinin geçtiği dönemlerde ekilir. Bu sayede bitki, büyüme dönemine sağlıklı bir başlangıç yapar.

Kızılcık kaç ayda hasat edilir?

Kızılcık meyveleri, ekimden sonra genellikle 2-3 yıl içinde verim vermeye başlar. Hasat zamanı çeşide bağlı olarak yaz sonu veya sonbahar aylarıdır.

Kızılcık hangi toprak ve iklimde yetişir?

Kızılcık, iyi drene edilmiş, humuslu ve hafif asidik toprakları tercih eder. Ilıman iklimlerde daha iyi gelişim gösterir.

Kızılcık sulama sıklığı nasıl olmalıdır?

Kızılcık, kurak dönemlerde düzenli sulama gerektirir, ancak toprağın suyu iyi tutması önemlidir. Sulama sıklığı, iklim koşullarına ve toprak yapısına göre değişiklik gösterir.

Kızılcık çeşitleri nelerdir?

Kızılcıkta farklı çeşitler bulunmaktadır, bunlar arasında yerli ve yabancı türler yer alır. Her bir çeşidin tadı, rengi ve büyüme özellikleri farklılık gösterebilir.

Kızılcığın sık görülen hastalıkları ve zararlıları nelerdir?

Kızılcıkta en sık görülen hastalıklar arasında mantar enfeksiyonları yer alırken, zararlılar arasında yaprak bitleri ve beyazsinekler bulunur. Bu zararlılar, bitkinin sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Kızılcık budama ve bakım nasıl yapılmalıdır?

Kızılcığın budanması, bitkinin sağlıklı gelişimi için önemlidir. Genellikle kış aylarında, kuru ve hastalıklı dalların kesilmesi önerilir.

Kızılcık meyveleri nasıl saklanmalıdır?

Kızılcık meyveleri, taze olarak tüketilmeden önce serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır. Uzun süreli saklama için dondurulması veya reçel yapılması tercih edilebilir.

Kızılcık sera mı yoksa açık alanda mı yetiştirilmelidir?

Kızılcık, hem sera hem de açık alanda yetiştirilebilir. Ancak, açık alan yetiştiriciliği doğal polinatörlerden faydalanmak açısından avantajlıdır.

Kızılcıkta münavebe nasıl yapılmalıdır?

Kızılcık, aynı aileden gelen bitkilerle münavebe yapılmamalıdır. Farklı bitkilerle rotasyon sağlamak, toprağın verimliliğini artırır.

Kızılcık verimi neye bağlıdır?

Kızılcık verimi, çeşide, iklime ve bakım şartlarına göre değişir. Doğru bakım ve uygun koşullar sağlandığında verim artar.

Kızılcık organik olarak nasıl yetiştirilir?

Kızılcık organik olarak yetiştirilirken, kimyasal gübre veya pestisitlerden kaçınılmalı, doğal gübreler ve biyolojik mücadele yöntemleri kullanılmalıdır.

Kızılcık hasat sonrası nasıl işlenmelidir?

Hasat sonrası kızılcık meyveleri, hemen tüketilmeyecekse temizlenip, serin bir yerde saklanmalıdır. Ayrıca, meyveler işlenerek çeşitli ürünler de elde edilebilir.

Kızılcık tozlaşması nasıl gerçekleşir?

Kızılcık, genellikle böcekler tarafından tozlaşır, bu nedenle polinatörlerin varlığı önemlidir. Farklı çeşitlerin bir arada bulunması, tozlaşmayı artırabilir.

Kızılcık soğuğa ve dona dayanıklı mı?

Kızılcık, soğuk havalara dayanıklıdır ancak genç fidanlar, aşırı don olaylarından etkilenebilir. Genel olarak, olgun bitkiler soğuğa karşı daha dirençlidir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).