Menü
Kızılcık (Cornus mas), kızılcıkgiller familyasından, uzun ömürlü ve dayanıklı bir meyve türüdür. Türkiye, kızılcığın doğal yayılış alanlarından biri olup Anadolu ormanlarında ve bahçe kenarlarında yabani formlarına sıkça rastlanır. Parlak kırmızı, ekşimsi ve buruk tadıyla bilinen meyvesi taze tüketilir; ayrıca marmelat, reçel, pekmez, şurup, meyve suyu ve kızılcık ezmesi gibi ürünlere işlenir. Yüksek C vitamini ve antioksidan içeriği nedeniyle geleneksel olarak boğaz ve ateş düşürücü ev ilaçlarında da kullanılır. Türkiye tarımında kızılcık çoğunlukla küçük aile bahçelerinde ve yerel çeşitlerle yetiştirilse de son yıllarda iri meyveli seçilmiş tiplerle kültür bahçeleri kurulmaya başlanmıştır. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklı olması, hastalık ve zararlıya karşı görece sağlam yapısı sayesinde düşük girdiyle üretim sağlar. Bu yönleriyle kızılcık, marjinal ve engebeli arazilerin değerlendirilmesinde ve yöresel katma değerli gıda üretiminde önemli bir tamamlayıcı ürün konumundadır.
Kızılcık Türkiye genelinde geniş bir yayılışa sahip olmakla birlikte özellikle ılıman ve serin iklimli, yeterli kış soğuğu alan bölgelerde daha iyi ürün verir. Karadeniz Bölgesi (Kastamonu, Tokat, Ordu, Trabzon, Amasya çevresi) nemli ve serin iklimiyle önemli bir yetişme alanıdır. İç Anadolu ile geçiş kuşağındaki iller, Marmara ardı kesimler, Batı Karadeniz ve Doğu Anadolu ile Ege ve Akdeniz bölgelerinin yüksek yaylalarında da doğal ve kültür kızılcığı bulunur. Bu bölgelerin uygunluğunun başlıca nedeni, kızılcığın çiçeklenmesi ve meyve tutumu için ihtiyaç duyduğu kış soğuklama ihtiyacını karşılamalarıdır. Ağaç derin, geçirgen, kireçli ve kısmen kurak topraklarda dahi tutunabilir; su tutan ağır topraklardan hoşlanmaz. Kuraklığa dayanıklılığı sayesinde eğimli, taşlı ve verimsiz arazilerde de yetişebilmesi, onu geniş bir coğrafyaya uyumlu kılar.
Kızılcıkta verim; kullanılan çeşit veya yabani tip, ağaç yaşı, bakım koşulları, budama, sulama ve arazi verimliliğine bağlı olarak geniş bir aralıkta değişir. Kızılcık yavaş büyüyen bir türdür ve tam verime genellikle dikimden sonraki yıllar içinde kademeli ulaşır. Yabani ve bakımsız ağaçlarda meyve iriliği ve ağaç başına verim düşük kalırken, seçilmiş iri meyveli tiplerle kurulan bakımlı bahçelerde ağaç başına verim belirgin biçimde yükselebilir. Olgun ve iyi bakılmış bir ağaçtan yaklaşık olarak birkaç on kilograma kadar meyve alınabildiği yaygın biçimde belirtilir; ancak kesin rakamlar çeşide ve yetiştirme koşullarına göre değişir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında yeterli kış soğuklaması, çiçeklenme dönemindeki don riski, tozlanma için farklı tiplerin bir arada bulunması, düzenli budama, uygun sulama ve toprak besin durumu yer alır. Erken ilkbahar donları meyve tutumunu ciddi biçimde azaltabilir.
Kızılcık Türkiye iç pazarında ağırlıklı olarak yerel ve mevsimsel bir üründür. Taze meyve olarak pazar ve manavlarda kısa süreli satılırken, asıl ekonomik değeri işlenmiş ürünlerde ortaya çıkar. Kızılcık marmelatı, reçeli, pekmezi, şurubu, meyve suyu, kurusu ve ezmesi hem yöresel hem de paketli gıda olarak ticarete konu olur. Özellikle Karadeniz ve İç Anadolu illerinde kızılcık, yöresel ürün ve butik gıda üretiminde katma değer sağlar; kızılcık şerbeti ve şurubu geleneksel içecekler arasında yer alır. Kızılcık, ayrı bir istatistiksel kalem olarak büyük ölçekli ihracat ve ithalatta öne çıkan bir ürün olmayıp genellikle diğer meyveler ve işlenmiş meyve ürünleri kapsamında değerlendirilir. Üretimin önemli bölümü aile bahçelerinden ve doğadan toplama yoluyla sağlandığından kayıt dışılık yüksektir. Yerel kalkınma, coğrafi işaretli ürünler ve sağlıklı gıda talebindeki artış, kızılcığa dayalı işlenmiş ürünlerin ekonomik potansiyelini güçlendirmektedir.
Kızılcık yavaş gelişen bir türdür. Tohumdan yetişen ağaçlar meyveye geç, çoğunlukla birkaç yıl sonra durur; aşılı veya çelikle üretilmiş fidanlarda meyveye yatma daha erken olur. Tam verime ise ilerleyen yıllarda kademeli olarak ulaşılır.
Kızılcık ılıman ve serin, yeterli kış soğuğu alan iklimleri sever. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklıdır. Derin, geçirgen, kireçli topraklarda bile tutunabilir; ancak su tutan, ağır ve havasız topraklarda kök gelişimi zayıflar.
Kızılcık genellikle yaz sonu ile sonbahar başında, meyveler parlak kırmızı renk alıp yumuşamaya başladığında hasat edilir. Reçel ve marmelat için biraz daha sert, taze tüketim ve pekmez için tam olgun meyve tercih edilir.
Taze tüketiminin yanı sıra reçel, marmelat, pekmez, şurup, şerbet, meyve suyu, kurutulmuş meyve ve ezme yapımında kullanılır. Yüksek C vitamini ve antioksidan içeriğiyle geleneksel olarak boğaz ve ateş için ev yapımı içeceklerde de değerlendirilir.
Kızılcıkta meyve tutumunu artırmak için bahçede birden fazla farklı tipin veya çeşidin bir arada bulunması önerilir. Farklı tiplerin çapraz tozlanması meyve tutum oranını ve verimi yükseltir; tek ağaçta verim daha düşük kalabilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel kızılcık ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kızılcık Kızılcık Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
