Menü
Kişniş, hem tohumu baharat olarak hem de taze yaprakları sebze niyetine kullanılan bir bitkidir ve Türk mutfağında uzun bir geçmişe sahiptir. Genellikle "kişniş" denince kurutulmuş tohumlar akla gelir; bunlar köftelerden turşulara, ekmek ve hamur işlerinden baharat karışımlarına kadar geniş bir alanda tat verici olarak yer alır. Taze yapraklar ise salatalara ve çorbalara aroma katar. Kişniş, dengeli beslenmede tek başına bir öğün değil, yemeklere lezzet ve çeşitlilik kazandıran bir bileşen olarak düşünülmelidir. Tohumları görece yüksek lif ve bazı mineraller içerirken, taze yaprakları düşük kalorili olup su oranı yüksektir. Baharat olarak kullanıldığında porsiyon miktarı küçük olduğu için günlük besin alımına katkısı sınırlı kalır; buna karşın yemeklerin tuz veya yağ ihtiyacını azaltmaya yardımcı olacak şekilde doğal aroma sağlar. Çeşitli sebze, baklagil ve tahıl yemekleriyle birlikte tüketildiğinde mutfakta hem lezzet hem de renk açısından tamamlayıcı bir rol üstlenir.
Değerler kaynaklara göre değişebilir ve yaklaşıktır. Kurutulmuş kişniş tohumu (baharat) 100 gramında yaklaşık 280-300 kalori bulunur; karbonhidrat yaklaşık 50-55 gram, bunun büyük bölümü lif olmak üzere lif yaklaşık 40-42 gram, protein yaklaşık 11-13 gram ve yağ yaklaşık 17-18 gramdır. Tohumlarda öne çıkan mineraller demir, manganez, magnezyum, kalsiyum ve potasyumdur. Taze kişniş yaprağı (cilantro) ise çok daha düşük kaloriye sahiptir; 100 gramında yaklaşık 20-25 kalori, karbonhidrat yaklaşık 3-4 gram, lif yaklaşık 2-3 gram, protein yaklaşık 2 gram ve yağ yaklaşık 0,5 gram bulunur. Taze yapraklar özellikle K vitamini ile A ve C vitamini bakımından dikkat çeker ve su oranı yüksektir. Baharat olarak kullanılan miktar (bir tutam ya da bir çay kaşığı) çok küçük olduğundan, bu değerlerin günlük alıma katkısı porsiyonla orantılı biçimde sınırlı kalır.
Kurutulmuş kişniş tohumunda öne çıkan özellik yüksek lif içeriğidir; lif, dengeli beslenmede sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve tokluk hissine katkıda bulunan temel besin ögelerindendir. Taze yapraklarda ise K vitamini belirgindir. Genel beslenmede bu ögeler, çeşitli besinlerden oluşan dengeli bir diyetin parçası olarak değer taşır; tek bir besinin tek başına belirleyici olmadığı, çeşitliliğin önemli olduğu unutulmamalıdır.
Kişniş tohumları bütün ya da öğütülmüş olarak kullanılır. Tohumları kısa süre tavada hafifçe kavurmak aromayı belirginleştirir; ardından havanda ya da değirmende öğütülerek köfte harcına, baklagil yemeklerine, turşu ve marine karışımlarına eklenebilir. Öğütülmüş kişniş uzun süre havada beklediğinde aroması azalır, bu nedenle kullanılacağı zaman öğütmek tazeliği korur. Taze yapraklar ise ısıya duyarlıdır; suda çözünen vitaminlerin ve aromanın korunması için yaprakları pişirmenin son aşamasında ya da servis sırasında eklemek daha uygundur. Yaprakları uzun süre kaynatmak hem rengini hem de besin ögelerinin bir kısmını azaltabilir. Yıkama sırasında yaprakları çok uzun süre suda bekletmek yerine hızlıca durulamak besin kaybını sınırlar.
Kişniş tohumlarını ağzı kapalı bir kavanozda, serin, kuru ve ışık almayan bir yerde saklamak aromasını ve besin değerini daha uzun süre korur. Öğütülmüş kişnişi az miktarda hazırlayıp kısa sürede tüketmek gerekir. Taze yaprakları ise nemli bir beze sarıp buzdolabında tutmak birkaç gün tazeliğini korumaya yardımcı olur.
Kişniş, tohum ve taze yaprak olarak farklı besin profillerine sahiptir. Kurutulmuş kişniş tohumu görece yüksek lif, bir miktar protein ve yağ ile demir, manganez ve magnezyum gibi mineraller içerir. Taze yaprakları ise düşük kalorili olup su oranı yüksektir ve başta K vitamini olmak üzere bazı vitaminler açısından dikkat çeker. Değerler kaynaklara ve ürünün durumuna göre değişebilir.
Kurutulmuş kişniş tohumunun 100 gramında yaklaşık 280-300 kalori bulunur. Taze kişniş yaprağının 100 gramında ise yaklaşık 20-25 kalori vardır. Baharat olarak kullanılan miktar çok küçük olduğu için pratikte günlük kalori alımına katkısı sınırlıdır.
Kurutulmuş kişniş tohumunun 100 gramında yaklaşık 40-42 gram lif bulunur. Ancak yemeklerde kullanılan miktar genellikle bir çay kaşığı düzeyinde olduğundan, alınan lif miktarı porsiyonla orantılı olarak çok daha azdır. Değerler yaklaşıktır ve kaynağa göre değişebilir.
Taze kişniş yaprağı su oranı yüksek ve düşük kalorili bir sebzedir; K, A ve C vitamini bakımından öne çıkar. Kurutulmuş kişniş tohumu ise yoğunlaşmış bir baharattır; 100 gram başına daha yüksek kalori, lif ve mineral içerir. İkisi mutfakta farklı amaçlarla kullanılır.
Taze kişniş yaprağındaki suda çözünen vitaminler ve aroma uzun süreli pişirmeden etkilenebilir; bu nedenle yaprakları pişirmenin sonunda eklemek daha uygundur. Tohumların aroması ise kısa kavurmayla belirginleşir, ancak öğütüldükten sonra uzun süre bekletilirse tazeliğini yitirir.
Kaynak: TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel kişniş ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kişniş Kişniş Fiyatları Kişniş Nasıl Saklanır Tüm Kişniş BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
