Menü
Fıstık, Türkiye mutfağında hem atıştırmalık hem de tatlı ve yemeklerde yaygın kullanılan, besin yoğunluğu yüksek bir sert kabuklu meyvedir. Antep fıstığı olarak bilinen tür, ülkemizde özellikle Gaziantep ve Şanlıurfa çevresinde yetişir ve dünya üretiminde önemli bir yere sahiptir. Bitkisel protein, sağlıklı yağ asitleri, lif ve çeşitli vitamin ile mineraller açısından zengin bir profile sahiptir. Enerji değeri yüksek olduğundan, dengeli bir beslenme düzeninde ölçülü porsiyonlarla tüketilmesi genel öneridir. Kavrulmuş, çiğ ya da tuzsuz olarak doğrudan yenebildiği gibi baklava, muhallebi, künefe gibi geleneksel tatlılarda, salatalarda ve et yemeklerinde de kullanılır. Yeşil renkli iç kısmı, klorofil ve karotenoid içeriğinden gelir. Fıstık, doymamış yağlar açısından zengin olması nedeniyle bitki temelli beslenme yaklaşımlarında sıkça tercih edilen gıdalar arasında yer alır. Diğer kuruyemişler gibi kalorisi yoğun olduğundan, porsiyon kontrolü dengeli beslenme açısından önem taşır.
Fıstığın (Antep fıstığı, iç) yaklaşık 100 gramı ortalama 550-570 kalori içerir. Bu miktarda yaklaşık 20 gram protein, 45 gram civarında yağ (büyük bölümü tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri) ve 25-28 gram karbonhidrat bulunur. Lif içeriği 100 gramda yaklaşık 9-10 gram düzeyindedir. Mineral açısından potasyum (yaklaşık 1000 mg), fosfor, magnezyum, demir, çinko ve bakır bakımından dikkat çekicidir. Vitamin olarak B1 (tiamin), B6 ve E vitamini ile folat içerir. Ayrıca lutein ve zeaksantin gibi karotenoidleri barındırır. Verilen değerler TürKomp ve USDA veri tabanlarındaki ortalamalara dayanan yaklaşık aralıklardır; çeşide, kavurma işlemine ve tuz eklenip eklenmemesine göre değişebilir. Tuzlu kavrulmuş ürünlerde sodyum miktarı belirgin şekilde artar.
Fıstıkta en belirgin öne çıkan ögeler sağlıklı doymamış yağ asitleri ve bitkisel proteindir. Tekli ve çoklu doymamış yağlar, dengeli beslenmede tercih edilen yağ türleri arasında yer alır ve bitki temelli beslenme düzenlerinde enerji ve doygunluk sağlar. Potasyum ve magnezyum içeriği de dikkat çekicidir; bu mineraller vücudun sıvı dengesi ve normal kas fonksiyonu gibi genel işlevlerinde rol oynayan temel besin ögeleridir. Lif içeriği ise sindirim sistemi düzeni açısından beslenmenin genel bir parçasıdır.
Fıstık mutfakta oldukça çok yönlüdür. Çiğ ya da hafif kavrulmuş olarak atıştırmalık şeklinde tüketilebilir; baklava, kadayıf, muhallebi, dondurma ve künefe gibi geleneksel tatlıların vazgeçilmez malzemesidir. Toz veya kıyılmış haliyle salatalara, pilavlara, köftelere ve et yemeklerine eklenir. Ezmesi kahvaltılık olarak ekmek üzerine sürülebilir. Besin kaybını azaltmak için yüksek sıcaklıkta uzun süre kavurmaktan kaçınmak faydalıdır; çünkü aşırı ısı E vitamini gibi ısıya duyarlı bileşenleri ve doymamış yağların kalitesini etkileyebilir. Hafif ve kısa kavurma hem aromayı korur hem de besin değerini fazla düşürmez. Tuz eklemeden tüketmek sodyum alımını sınırlamak açısından pratik bir tercihtir. Tatlılarda pişirmenin son aşamasında eklemek, rengini ve dokusunu korumaya yardımcı olur.
Fıstık, yüksek yağ içeriği nedeniyle sıcak ve nemli ortamda tazeliğini kaybedebilir. Serin, kuru ve karanlık bir yerde, hava geçirmez kapalı kapta saklamak besin değerini ve aromayı korur. Uzun süre saklanacaksa buzdolabında ya da dondurucuda tutmak, yağların bozulmasını geciktirir.
Fıstık; bitkisel protein, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri, lif, potasyum, fosfor, magnezyum, demir ile B1, B6 ve E vitaminleri açısından zengin bir sert kabuklu meyvedir. 100 gramında yaklaşık 20 gram protein, 45 gram yağ ve 9-10 gram lif bulunur. Değerler çeşide ve işleme göre değişebilir.
Antep fıstığının iç kısmının 100 gramı ortalama 550-570 kalori içerir. Bu değer, kavrulmuş, tuzlu ya da çiğ oluşuna göre bir miktar değişebilir. Kalorisi yüksek olduğundan dengeli beslenmede porsiyon kontrolü önerilir.
Fıstıkta sağlıklı doymamış yağ asitleri, bitkisel protein ve potasyum öne çıkar. Ayrıca lif, magnezyum, fosfor ve E vitamini bakımından da dikkat çekici bir kaynaktır. Yeşil rengini veren lutein ve zeaksantin gibi karotenoidleri de içerir.
Her ikisi de tüketilebilir. Çiğ fıstık ısıya duyarlı bileşenleri daha iyi korurken, hafif kavurma aromayı belirginleştirir. Besin değerini korumak için yüksek sıcaklıkta uzun süre kavurmaktan kaçınmak ve tuzsuz tercih etmek pratik bir yaklaşımdır.
Fıstık, içerdiği yağlar nedeniyle sıcak ve nemli ortamda bozulabilir. Serin, kuru ve ışık almayan bir yerde, hava geçirmez kapalı kapta saklanması tazeliğini korur. Uzun süreli saklama için buzdolabı veya derin dondurucu tercih edilebilir.
Kaynak: TürKomp - Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel fıstık ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fıstık Fıstık Fiyatları Fıstık Nasıl Saklanır Tüm Fıstık BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
