Menü
Fıstık denildiğinde Türkiye'de çoğunlukla toprak altında olgunlaşan yer fıstığı akla gelir; Adana, Osmaniye ve Aydın çevresinde yaygın yetiştirilen bu üründe hasat, diğer kuruyemişlerden tümüyle farklı bir mantık taşır çünkü ürün gövdede değil, kök bölgesinde toprağın altında oluşur. Bu nedenle hasat zamanını belirlemek görsel olarak daha zordur ve bitkinin üst aksamındaki işaretlerle toprak altındaki tane dolgunluğunu birlikte okumak gerekir. Yer fıstığında erken sökümde taneler henüz dolmamış, içleri zayıf kalır; geç kalındığında ise kapsüller sapından kopup toprakta kalarak fire verir ve nemli toprakta çürüme başlar. Olgunluğun doğru yakalandığı dönem genellikle yaprakların sararmaya başladığı ve kapsül içindeki tanelerin tam dolduğu sonbahar dönemidir. Hasadın zamanında yapılması hem tane verimini hem de tohumluk ve çerezlik kalitesini doğrudan etkiler. Söküm sonrası kurutma süreci de en az hasat kadar önemlidir, çünkü toprak nemiyle çıkan ürün kurutulmadan depolanamaz. Kısacası yer fıstığında doğru hasat, üst aksamın ve toprak altı tanelerin aynı anda olgunluk sinyali verdiği anı yakalamaktır.
Yer fıstığı hasadı genellikle Eylül sonunda başlayıp Ekim ve yer yer Kasım başına kadar sürer. Erkenci ekilen ve sıcak Çukurova koşullarındaki tarlalarda söküm Eylülde başlayabilirken, geç ekim yapılmış veya daha serin bahçelerde Ekim-Kasıma kayar; çeşit farkı da olgunlaşmayı birkaç hafta öne ya da arkaya çeker. Olgunluk birkaç işaretten okunur: bitkinin yaprakları sararıp dökülmeye başlar, sökülen örnek bitkide kapsüller dolgun ve sert hale gelmiştir. En güvenilir belirti tanedir; kapsül açıldığında iç zarın koyulaştığı, kabuğun iç yüzeyinin damarlanıp kahverengimsi lekelendiği ve tanenin tam dolup gevrek bir kıvama geldiği görülür. Su kıvamında, içi boş duran kapsüller henüz olgunlaşmadığını gösterir. Tarlanın genelinde kapsüllerin çoğu bu olgunluğa ulaştığında söküm zamanı gelmiş demektir.
Yer fıstığı, toprak altındaki kapsüllerle birlikte bitkinin tamamen sökülmesiyle hasat edilir. Küçük alanlarda bitkiler elle veya bel yardımıyla topraktan çıkarılırken, geniş tarlalarda söküm makineleri bitkiyi kökünden kaldırıp sıralar halinde tarlaya devirir. Olgunluk, yaprakların sararması ve kapsül içindeki tanelerin dolgunlaşıp iç zarının koyulaşmasıyla anlaşılır. Sökülen bitkiler hemen toplanmaz; kapsüller köke bağlı haldeyken birkaç gün tarlada ters çevrilerek bekletilir, böylece ön kurutma sağlanır ve toprak nemi atılır. Ardından kapsüller bitkiden ayrılır. Hasat sonrası en kritik işlem kurutmadır: nemli çıkan ürün, temiz ve havadar bir alanda ince tabaka halinde serilerek tane nemi güvenli seviyeye düşene kadar kurutulur. Yeterince kurumadan çuvallanan fıstık depoda küflenir ve kalite kaybeder. Kuruyan ürün serin, kuru ve havalandırmalı depolarda saklanır.
Hasat genellikle Eylül sonu ile Ekim arasındadır, geç ekim ve serin koşullarda Kasım başına sarkabilir; Çukurova'da erkenci tarlalar Eylülde sökülür.
Bitkinin yaprakları sararıp dökülmeye başlar, kapsüller sertleşir ve içleri dolar; kabuğun iç yüzeyi damarlanıp koyulaşmış, tane gevrekleşmişse olgundur.
Ürün toprak altında olduğundan bitki kökünden sökülür, kapsüller köke bağlı halde birkaç gün tarlada ön kurutmaya bırakılır, sonra ayrılır.
Toprak nemiyle çıkan fıstık kurutulmadan çuvallanırsa depoda küflenir; bu yüzden ürün havadar yerde tane nemi güvenli seviyeye inene kadar serilip kurutulur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel fıstık ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fıstık İlanları Fıstık Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Fıstık Nasıl Saklanır Fıstık Yetiştiriciliği Tüm Fıstık BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
