Fıstık Yetiştiriciliği

Fıstık hakkında

Fıstık (Antep fıstığı), ülkemizin Güneydoğu Anadolu Bölgesi başta olmak üzere kurağa dayanıklı, ekonomik değeri yüksek bir sert kabuklu meyve türüdür. Bu rehber; dikim zamanı, gübreleme, sulama ve hasat uygulamaları ile bahçelerde sık görülen hastalık ve zararlıları resmi tarım takvimine dayanarak özetler. Amacı üreticiye yetiştiricilik sürecinin ana hatlarını sade biçimde aktarmaktır.

Ekim zamanı ve tohum

Sonbahar (Ekim-Kasım) veya ilkbaharda fidan dikimi yapılır; kışı sert geçmeyen yörelerde sonbahar dikimi tercih edilir.

Aşılı fidanlarla tesis edilir. Dikim aralığı kuru koşullarda 7x7 veya 8x8 m; sulu koşullarda 5-6 m sıra arası, 3-5 m sıra üzeridir.

Gübreleme

Ocak ayında fosforlu ve potasyumlu gübreler 20-30 cm derinliğe banda veya pullukla verilir; Şubat-Mart döneminde azotlu gübreler taç iz düşümüne toprağa karıştırılarak uygulanır. Uygun doz için toprak ve yaprak analizi yaptırılması önerilir.

Sulama

Sulu koşullarda Haziran-Eylül döneminde sulama yapılır. Yüzey sulamada yaklaşık 20 günde bir 120 mm, damla sulamada 7-15 gün arayla 15-20 mm su verilir; ıslatma derinliği 100-120 cm olmalıdır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Karazenk: Yapraklarda lekelenme ve erken yaprak dökümü görülür; meyveler iç dolduramaz, verim ve kalite düşer.
• Antepfıstığı Psillidi: Beslenme sonucu yapraklarda sararma ve erken yaprak dökümü oluşur; bitki zayıflar ve gelişme geriler.

Zararlılar

• Karagöz Kurdu: Dallarda galeri açarak beslenir; zarar gören dallarda kuruma ve geriye doğru ölüm görülür.
• Dipkurdu: Gövde ve kök boğazı kabuğunu kemirerek beslenir; ağaçta zayıflama ve yaprak dökümüne neden olur.
• Dal Güvesi: Sürgün ve dallarda beslenerek zarar yapar; sürgünlerde kuruma ve gelişme bozukluğu görülür.

Fıstık hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Eylül ayında olgunluk döneminde hasat edilir. Salkımlar, sapın dalla birleştiği yerden koparılarak elle toplanır; dalı zedeleyip verim kaybına yol açan sırıkla vurma yönteminden kaçınılır.