Kestane yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Kestane Hastalıkları
Kestane Dal Kanseri
Cryphonectria parasitica
Belirti: Gövde ve dallarda önce sarımsı kırmızı renkte çökük yara ve çatlaklar görülür. Zamanla bu yaralar dalı kuşatarak yukarısının kurumasına yol açar. Kabuk altında yelpaze biçiminde açık renkli mantar dokusu bulunur.
Etmen / koşul: Mantar sporları budama aletleri, böcekler, kuşlar ve yağmurla yayılır, yaralı ve çatlak kabuklardan ağaca girer.
Önlem: Kurumuş ve hastalıklı dallar kesilerek yakılmalı, budama aletleri her ağaçtan sonra temizlenmeli ve dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir.
Mürekkep Hastalığı (Kök Boğazı Çürüklüğü)
Phytophthora cambivora
Belirti: Kök ve kök boğazında koyu renkli çürümeler oluşur, kesildiğinde mürekkep gibi siyah lekeler görülür. Ağacın su ve besin iletim kanalları tıkanır, yapraklar sararıp küçülür ve ağaç tepeden başlayarak kurur.
Etmen / koşul: Ağır, drenajı bozuk ve fazla nemli topraklarda etmen toprak yoluyla köklere bulaşır.
Önlem: Su tutmayan iyi drenajlı topraklar seçilmeli, taban suyu yüksek alanlardan kaçınılmalı ve hasta ağaçlar sökülüp imha edilmelidir.
Kök Çürüklüğü
Armillaria mellea
Belirti: Ağaçta genel bir zayıflama, yapraklarda sararma ve sürgünlerde geriden kuruma görülür. Kök boğazı kabuğu altında beyaz mantar tabakası bulunur, sonbaharda ağaç dibinde bal renkli şapkalı mantarlar çıkar.
Etmen / koşul: Nemli topraklarda ve eski orman alanlarından açılan bahçelerde topraktaki kök artıkları üzerinden bulaşır.
Önlem: Bahçe kurulurken eski kök ve odun artıkları temizlenmeli, drenaj sağlanmalı ve hastalıklı ağaçlar kökleriyle çıkarılıp yakılmalıdır.
Kestane Zararlıları
Kestane Gal Arısı
Dryocosmus kuriphilus
Zarar şekli: İlkbaharda yeni süren tomurcuk, sürgün ve yaprak saplarında yeşil kırmızımsı urlar (gal) oluşur. Bu galler içinde larva gelişir, sürgünler normal büyüyemez, yaprak ve çiçek azalır ve verim ciddi şekilde düşer.
Koşul: Ergin dişiler tomurcuklara yumurta bırakır, larva tomurcuk dokusunda kışlar ve ilkbaharda gal oluşumunu uyarır.
Önlem: Bulaşık fidan taşınmamalı, gal içeren sürgünler kesilip yakılmalı ve doğal düşmanları koruyan biyolojik mücadele desteklenmelidir.
Kestane İç Kurdu (Meşe Kozalak Güvesi)
Cydia splendana
Zarar şekli: Larva kestane meyvesinin içine girerek içini yer ve galeri açar. Dıştan sağlam görünen kestanelerin içi kurtlanmış ve dışkı ile dolu olur, bu meyveler erken dökülür ve depoda bozulur.
Koşul: Kelebekler yaz aylarında meyvelere yumurta bırakır, çıkan larvalar meyve kabuğundan içeri girerek beslenir.
Önlem: Yere dökülen kurtlu meyveler toplanıp imha edilmeli ve toplanan ürün depoya alınmadan ayıklanmalıdır.
Kestane Hortumlu Böceği (Fındık Kurdu)
Curculio elephas
Zarar şekli: Erginler uzun hortumuyla meyveyi delerek beslenir ve yumurta bırakır. Larva meyvenin içini yiyerek tahrip eder, kestaneler içten kurtlanır, kalitesi düşer ve erken dökülür.
Koşul: Erginler topraktan çıkıp olgunlaşmakta olan meyvelere hortumuyla delik açarak yumurta koyar, larva toprakta kışlar.
Önlem: Dökülen bulaşık meyveler düzenli toplanıp uzaklaştırılmalı ve ağaç altı toprağı işlenerek kışlayan larvalar açığa çıkarılmalıdır.
Kızılağaç (Ağaç) Kızıl Kurdu
Cossus cossus
Zarar şekli: Larvalar gövde ve kalın dalların odununda derin galeriler açar. Açtığı deliklerden talaş ve öz su sızar, gövde zayıflar, dallar kurur ve şiddetli bulaşmada ağaç devrilebilir.
Koşul: Kelebekler kabuk çatlaklarına yumurta bırakır, çıkan larvalar odun içinde birkaç yıl beslenerek gelişir.
Önlem: Zayıf ve kurumuş ağaçlar budanıp uzaklaştırılmalı, galeri ağızları temizlenmeli ve ağaçlar sağlıklı tutularak yara oluşumu önlenmelidir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Kestane kestane dal kanseri belirtileri nelerdir?
Gövde ve dallarda önce sarımsı kırmızı renkte çökük yara ve çatlaklar görülür. Zamanla bu yaralar dalı kuşatarak yukarısının kurumasına yol açar. Kabuk altında yelpaze biçiminde açık renkli mantar dokusu bulunur.
Kestane mürekkep hastalığı (kök boğazı çürüklüğü) belirtileri nelerdir?
Kök ve kök boğazında koyu renkli çürümeler oluşur, kesildiğinde mürekkep gibi siyah lekeler görülür. Ağacın su ve besin iletim kanalları tıkanır, yapraklar sararıp küçülür ve ağaç tepeden başlayarak kurur.
Kestane kök çürüklüğü belirtileri nelerdir?
Ağaçta genel bir zayıflama, yapraklarda sararma ve sürgünlerde geriden kuruma görülür. Kök boğazı kabuğu altında beyaz mantar tabakası bulunur, sonbaharda ağaç dibinde bal renkli şapkalı mantarlar çıkar.
Kestane kestane gal arısı zararı nasıl anlaşılır?
İlkbaharda yeni süren tomurcuk, sürgün ve yaprak saplarında yeşil kırmızımsı urlar (gal) oluşur. Bu galler içinde larva gelişir, sürgünler normal büyüyemez, yaprak ve çiçek azalır ve verim ciddi şekilde düşer.
Kestane kestane i̇ç kurdu (meşe kozalak güvesi) zararı nasıl anlaşılır?
Larva kestane meyvesinin içine girerek içini yer ve galeri açar. Dıştan sağlam görünen kestanelerin içi kurtlanmış ve dışkı ile dolu olur, bu meyveler erken dökülür ve depoda bozulur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Kestane Hastalıkları ve Zararlıları ile Mücadele (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
