Menü
Domates (Solanum lycopersicum), dünya mutfaklarının vazgeçilmezi olan sulu ve etli bir meyve sebzedir. Botanik olarak meyve sınıfında yer alsa da mutfakta sebze gibi kullanılır. Yapısının yaklaşık yüzde 94 gibi büyük bölümü sudan oluştuğu için düşük kalorili, hafif ve serinletici bir besindir. Kırmızı rengini veren likopen adlı doğal pigmentin yanı sıra C vitamini, potasyum, folat ve K vitamini gibi bileşenler içerir. Taze tüketildiğinde çıtır ve sulu bir doku sunarken, pişirildiğinde tatlımsı ve yoğun bir aroma kazanır. Salatalardan çorbalara, soslardan güveçlere kadar çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. Mevsiminde tarla domatesi daha aromatik olurken, sera üretimi sayesinde yıl boyunca ulaşılabilir. Beslenme açısından su oranı yüksek, karbonhidratı ve yağı düşük bir seçenek olması nedeniyle günlük öğünlerde sık tercih edilir. Hem çiğ hem de işlenmiş biçimde geniş bir mutfak esnekliği sağlar.
100 gram taze çiğ domates yaklaşık 18 kalori içerir. Bu miktarda ortalama 3,9 gram karbonhidrat, 0,9 gram protein ve 0,2 gram yağ bulunur. Lif oranı 100 gram başına yaklaşık 1,2 gramdır ve karbonhidratın bir bölümü doğal şekerlerden oluşur. Su içeriği yüksektir, kütlenin yaklaşık yüzde 94 kadarı sudur. Vitamin açısından öne çıkan bileşen C vitaminidir; 100 gramda yaklaşık 14 mg bulunur. Ayrıca K vitamini, folat (B9) ve provitamin A kaynağı olan beta karoten içerir. Mineral tarafında ise potasyum başı çeker, 100 gramda yaklaşık 237 mg potasyum yer alır. Bunun yanında az miktarda magnezyum, fosfor ve manganez bulunur. Kırmızı rengi veren likopen, domatesin karakteristik bir karotenoididir ve özellikle olgun domateste daha yoğundur. Değerler olgunluk, çeşit ve yetiştirme koşullarına göre değişebilir.
Domatesin en dikkat çeken bileşeni, kırmızı rengini veren likopen adlı karotenoiddir ve olgun domateste yoğunlaşır. Su oranının yüksek, kalori, yağ ve karbonhidrat değerlerinin düşük olması onu hafif bir besin haline getirir. Potasyum bakımından zengin olması ve C vitamini içermesi diğer öne çıkan özellikleridir.
Domates mutfakta hem çiğ hem pişmiş olarak çok yönlü kullanılır. Çiğ haliyle salataların temel malzemesidir; dilimlenerek sandviçlerde, mezelerde ve kahvaltı tabaklarında yer alır. Rendelenip sürülerek menemen ve yumurtalı yemeklerde kullanılır. Pişirildiğinde aroması yoğunlaşır; bu nedenle çorba, sos, güveç ve sebze yemeklerinin tabanını oluşturur. Salça ve domates sosu gibi işlenmiş biçimleri kışlık hazırlıklarda yaygındır. Fırınlanarak veya ızgarada közlenerek de servis edilir. Kurutulmuş domates ise zeytinyağı içinde saklanarak antipasto ve makarnalarda kullanılır. Zeytinyağı gibi yağlarla birlikte pişirildiğinde tat dengesi zenginleşir.
Domates tazeliğini korumak için genellikle oda sıcaklığında, doğrudan güneş görmeyen serin bir yerde saklanır; bu, aromasının ve dokusunun korunmasına yardımcı olur. Tam olgunlaşmamış domatesler oda sıcaklığında bekletilerek olgunlaştırılabilir. Çok olgun domatesler ise bozulmayı geciktirmek için buzdolabına alınabilir, ancak soğuk ortam dokuyu yumuşatıp aromayı azaltabilir; bu nedenle tüketimden önce oda sıcaklığına getirmek tavsiye edilir. Sap kısmı aşağı gelecek şekilde tek sıra dizmek ezilmeyi önler. Kesilmiş domatesler kapalı bir kapta buzdolabında kısa sürede tüketilmelidir. Uzun süreli saklamak için kurutma, salça yapma veya dondurma yöntemleri kullanılır.
100 gram taze çiğ domates yaklaşık 18 kalori, 3,9 gram karbonhidrat, 0,9 gram protein, 0,2 gram yağ ve 1,2 gram lif içerir. Bileşiminin büyük bölümü sudur. C vitamini, K vitamini, folat ve beta karoten içerirken, mineral olarak özellikle potasyum bakımından zengindir. Kırmızı rengini likopen adlı karotenoid verir.
100 gram taze çiğ domates yaklaşık 18 kalori içerir. Su oranının yüksek olması nedeniyle düşük kalorili bir besindir. Kurutulmuş domates gibi işlenmiş biçimlerde su kaybı olduğu için aynı ağırlıkta kalori değeri belirgin biçimde artar.
Botanik açıdan domates bir meyvedir, çünkü bitkinin çiçeğinden gelişir ve tohum içerir. Ancak mutfak kullanımında tatlı olmaması ve tuzlu yemeklerde yer alması nedeniyle sebze olarak kabul edilir. Bu yüzden hem meyve hem sebze tanımı domates için geçerli sayılabilir.
Domates C vitamini bakımından iyi bir kaynaktır ve 100 gramında yaklaşık 14 mg bulunur. Ayrıca K vitamini, folat ve provitamin A kaynağı beta karoten içerir. Mineral tarafında en çok potasyum öne çıkar; bunun yanında az miktarda magnezyum, fosfor ve manganez bulunur.
Likopen, domatese kırmızı rengini veren doğal bir karotenoid pigmentidir. Domatesin olgunluğu arttıkça likopen içeriği de yoğunlaşır. Domates ve domates ürünleri, günlük beslenmede likopenin en yaygın kaynaklarından biri olarak bilinir.
Kaynak: USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel domates ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Domates Domates Fiyatları Domates Nasıl Saklanır Tüm Domates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
