Menü
Bezelye (Pisum sativum), baklagiller ailesinden gelen ve taze tanesiyle sıkça sofralara giren bir sebzedir. Botanik olarak baklagil olmasına rağmen mutfakta genellikle sebze gibi değerlendirilir. Hem taze hem dondurulmuş hem de konserve biçimde yaygın olarak tüketilir. Dengeli beslenmede bezelye, bitkisel protein ve lif katkısı sağlayan, aynı zamanda düşük yağ içeren bir seçenek olarak öne çıkar. Sebzeler ve baklagiller arasında bir ara konumda yer alması, onu çeşitli öğünlere uyum sağlayan pratik bir bileşen yapar. Renk olarak canlı yeşil tonu, klorofil ve içerdiği bitkisel bileşiklerle ilişkilidir. Türk mutfağında etli bezelye, zeytinyağlı bezelye ve pilav gibi tariflerde sıkça kullanılır. Karbonhidrat, protein ve lifi bir arada sunması, onu tok tutucu ve doyurucu bir gıda haline getirir. Mevsiminde taze, dışında ise dondurulmuş biçimiyle yıl boyu ulaşılabilir olması, bezelyeyi çeşitli beslenme düzenlerine kolayca dahil edilebilir kılar. Ölçülü porsiyonlarla çeşitli bir beslenme planının parçası olabilir.
Taze bezelyenin yaklaşık 100 gramında ortalama 75-85 kcal enerji bulunur. Makro besin dağılımı yaklaşık olarak şöyledir: karbonhidrat 13-15 gram, protein 5-6 gram, yağ 0,3-0,5 gram (çok düşük) ve lif 4-6 gram. Baklagil kökeni sayesinde bitkisel protein içeriği pek çok sebzeye göre daha yüksektir. Öne çıkan vitaminler arasında C vitamini, K vitamini, folat (B9) ve tiamin (B1) yer alır. Mineral açısından manganez, demir, fosfor, magnezyum ve potasyum katkısı bulunur. Ayrıca A vitamini öncülü olan karotenoidler ve lutein gibi bitkisel bileşikler içerir. Bu değerler yaklaşık aralıklardır; çeşide, olgunluk derecesine ve pişirme yöntemine göre değişkenlik gösterir. Dondurulmuş ve konserve ürünlerde işleme ve suyla temas nedeniyle bazı suda çözünen vitaminlerde farklılık olabilir. Kaynak olarak TürKomp ve USDA gıda kompozisyon verileri esas alınmıştır.
Bezelyede öne çıkan besin ögelerinden biri bitkisel proteindir; baklagil kökeni sayesinde birçok sebzeye göre daha yüksek protein sunar. Protein, vücutta doku yapımı ve onarımı ile çeşitli hücresel işlevler için genel beslenmenin temel yapı taşlarındandır. Bunun yanında bezelyenin lif içeriği de dikkat çeker. Diyet lifi, genel olarak sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkıda bulunan ve öğünlerde tokluk hissini destekleyen bir besin ögesidir. Bezelyenin protein ve lifi bir arada sunması, bitkisel ağırlıklı beslenme düzenlerinde dengeyi destekleyen pratik bir katkı sağlar. Bu bilgiler genel beslenme çerçevesinde olup herhangi bir hastalık iddiası içermez.
Bezelye mutfakta oldukça çok yönlüdür. Haşlama, buğulama, sote etme ve fırınlama gibi yöntemlerle pişirilebilir. Türk mutfağında etli bezelye yemeği, zeytinyağlı bezelye, çorbalar ve pilav karışımlarında yaygın kullanılır. Sebze yemeklerine, makarnalara ve salatalara da kolayca eklenir. Besin kaybını azaltmak için bezelyeyi uzun süre bol suda kaynatmak yerine kısa süreli buharda pişirmek veya az suyla buğulamak tercih edilebilir; böylece suda çözünen C vitamini ve folat kaybı sınırlanır. Pişirme suyunu çorba veya sos yapımında değerlendirmek, suya geçen besinlerin bir kısmını geri kazandırır. Taze bezelyeyi pişirmeden hemen önce kabuğundan ayıklamak tazeliğini korur. Dondurulmuş bezelye kullanılıyorsa çözdürmeden doğrudan pişirmeye eklemek doku ve besin değerinin korunmasına yardımcı olur. Aşırı pişirmekten kaçınmak, hem rengi hem de besin ögelerini daha iyi muhafaza eder.
Taze bezelyeyi kabuğuyla birlikte buzdolabının sebzelik bölmesinde saklamak ve birkaç gün içinde tüketmek besin değerini ve tazeliğini korumaya yardımcı olur. Uzun süre saklanacaksa haşlanıp süzüldükten sonra dondurulması, C vitamini gibi hassas besinlerin büyük ölçüde korunmasını sağlar. Ayıklanmış bezelyeyi oda sıcaklığında uzun süre bekletmekten kaçınmak gerekir.
Taze bezelye yaklaşık 100 gramında 75-85 kcal enerji, 13-15 gram karbonhidrat, 5-6 gram protein, 0,3-0,5 gram yağ ve 4-6 gram lif içerir. Ayrıca C vitamini, K vitamini, folat, manganez ve demir gibi vitamin ve mineraller sağlar. Değerler çeşit ve pişirme yöntemine göre değişebilir.
Taze bezelyenin 100 gramında ortalama 75-85 kcal enerji bulunur. Bu değer olgunluk derecesine, çeşide ve pişirme biçimine göre bir miktar değişebilir. Yağlı sos veya et ile pişirildiğinde tabaktaki toplam kalori artar.
Bezelye baklagil kökenli olduğu için birçok sebzeye kıyasla daha yüksek protein sunar; 100 gramında yaklaşık 5-6 gram bitkisel protein bulunur. Bu özelliği, onu bitkisel ağırlıklı öğünlerde protein katkısı için pratik bir seçenek yapar.
Hasat sonrası hızlıca dondurulan bezelye, birçok besin ögesini büyük ölçüde korur ve taze bezelyeye yakın bir besin profili sunabilir. İşleme sırasında suda çözünen bazı vitaminlerde küçük kayıplar olabilir, ancak dondurulmuş ürün yıl boyu ulaşılabilir bir seçenektir.
Bezelyeyi bol suda uzun süre kaynatmak yerine buharda veya az suyla kısa sürede pişirmek, suda çözünen C vitamini ve folat kaybını sınırlar. Pişirme suyunu çorba ya da sosta değerlendirmek de suya geçen besinlerin bir kısmını geri kazandırır.
Kaynak: TürKomp Türkiye Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel bezelye ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Bezelye Bezelye Fiyatları Bezelye Nasıl Saklanır Tüm Bezelye BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
