Menü
Üzüm, ince kabuğu, yüksek şeker içeriği ve sık salkım yapısı nedeniyle hasattan sonra çabuk kalite kaybedebilen hassas bir meyvedir. Taneler arasındaki sınırlı hava hareketi, sıcak ve nemli ortamda çürümeyi hızlandırabilir; saplarda kararma, tane dökülmesi ve buruşma kısa sürede belirginleşebilir. Ezilmiş tek bir tane bile çevresindeki sağlam tanelerin bozulmasını hızlandırır. Doğru saklama, üzümün dolgun görünümünü, salkım bütünlüğünü, aromasını ve satış değerini korurken ayıklama kayıplarını azaltır. Türkiye’de sofralık üzümün yanı sıra çekirdeksiz sultaniye üzümü kurutularak da değerlendirilir; taze ve kuru ürünler farklı çevre koşulları ister. Taze salkımlar düşük sıcaklık ve yüksek nemden yararlanırken kuru üzüm nemden uzak tutulmalıdır. Bu rehberde hasat sonrası bozulma nedenleri, ev ve soğuk depo koşulları, yaklaşık saklama süreleri, ambalajlama, kurutma, dondurma ve pekmez ile şıra gibi değerlendirme seçenekleri yer alır.
Sofralık üzüm için önerilen sıcaklık genellikle -1 ile 0 °C, bağıl nem ise yaklaşık %90-95 aralığındadır. Üzümün şeker içeriği bu düşük sıcaklıklarda korunmasına yardımcı olur; evde ise buzdolabının soğuk bölümü veya sebzelik gözü tercih edilir. Ortam karanlık, temiz ve hafif havalandırılmış olmalı, fakat güçlü hava akımı taneleri buruşutmamalıdır. Salkımlar yıkanmadan, delikli kapta veya gevşek ambalajda tutulmalı; ezik ve çürük taneler düzenli ayıklanmalıdır. Üzüm etilene orta düzeyde duyarlı kabul edilir; elma, muz, armut, domates, kavun ve benzeri etilen yayan ürünlerden ayrı saklanması olgunlaşma ile sap kararmasını yavaşlatır. Koku veren ürünlerle aynı kapalı alanda tutulmamalıdır. Kuru üzüm için serin, kuru ve karanlık koşullar gerekir; ambalaj içindeki nem yoğunlaşmamalıdır. Depo kasaları, raflar ve zemin temiz, kuru ve kokusuz olmalı; salkımlar ezilmeyecek biçimde istiflenmeli, ürün zeminden ve duvardan uzak tutulmalıdır.
Sofralık üzüm oda sıcaklığında çoğunlukla 2-4 gün içinde yumuşar ve tanelerde dökülme başlayabilir. Serin, gölgeli bir odada yaklaşık 3-5 gün saklanabilir. Ev buzdolabında yıkanmadan, delikli kapta tutulan sağlam salkımlar genellikle 1-2 hafta tazeliğini korur; ince kabuklu veya çok olgun üzümlerde süre daha kısa olur. Uygun soğuk hava deposunda, -1 ile 0 °C ve yüksek nem altında seçilmiş sağlam salkımlar çeşide ve hasat olgunluğuna göre birkaç hafta ile birkaç ay saklanabilir. Dondurulmuş üzüm yaklaşık 8-12 ay kullanılabilir, fakat çözülünce dokusu yumuşar. Kuru üzüm kuru serin ortamda birkaç ay, iyi kapatılmış ambalajda yaklaşık 1 yıla kadar dayanabilir. Erken yıkama, derin kapta sıkıştırma, sıcak bekletme ve bozuk taneleri ayırmama süreyi kısaltır. Küf, ekşi koku, sulu taneler, yaygın buruşma, sapta aşırı kararma ve ambalajda nem bozulma belirtileridir.
Evde sofralık üzümü yıkamadan, sağlam salkımlar halinde, delikli bir kapta veya gevşek ambalajda buzdolabına koyun. Tüketimden önce yıkayın; saklama öncesi ıslaklık, taneler arasındaki nemi artırır. Çürük taneleri makasla dikkatle ayırın, sağlam salkımları çekerek dağıtmayın. Üretici ölçeğinde seçilmiş salkımlar sığ, havalandırmalı kasalarda palet üzerine dizilir; kasalar hava geçişini kapatmayacak aralıkla soğuk hava deposuna yerleştirilir ve düzenli gözlem yapılır. Kurutma için uygun üzümler güneşte veya kontrollü kurutucuda nemi düşürülerek kuru üzüme dönüştürülür; ürün tamamen soğuyunca serin, kuru ve kapalı ambalaja alınır. Dondurma amacıyla taneler yıkanır, iyice kurutulur, saplarından ayrılır ve tepside tek sıra dondurulduktan sonra poşetlenir. Pekmez ve şıra, ezik fakat bozulmamış aşırı olgun üzümleri değerlendirmek için uygundur. Her yöntemde temiz kap, küçük porsiyon, ezilmeyen istif ve düzenli kontrol temel uygulamalardır.
Üzüm yıkanmadan, delikli veya gevşek kapalı bir kapta buzdolabının en soğuk bölümünde ya da sebzelik gözünde saklanır. Salkımlardaki çürük ve ezik taneler ayıklanmalı, üzüm ancak tüketimden hemen önce yıkanmalıdır. Serin, karanlık ve hafif havadar ortam bozulmayı yavaşlatır.
Yıkanmadan ve uygun kapta saklanan sofralık üzüm buzdolabında genellikle 1 ile 2 hafta tazeliğini korur. İnce kabuklu ve çok olgun çeşitlerde süre daha kısadır. Düzenli kontrol edip bozulan taneleri ayıklamak kalan salkımın ömrünü uzatır.
Kabuktaki doğal tabaka üzümü nem kaybına ve mikroorganizmalara karşı korur. Erken yıkama bu tabakayı bozar ve yüzeyde kalan nem küf ile çürümeyi hızlandırır. Bu nedenle üzüm saklama öncesi değil, tüketimden hemen önce yıkanmalıdır.
Oda sıcaklığında, serin bir yerde bekletilen üzüm yalnızca birkaç gün dayanır ve hızla yumuşayıp tane dökmeye başlar. Sıcak ortamda süre daha da kısalır. Uzun süre saklanacaksa soğutma, kurutma veya dondurma gibi yöntemler tercih edilmelidir.
Evet. Taneler yıkanıp iyice kurutulduktan ve saplarından ayrıldıktan sonra tek sıra halinde dondurulup torbalara alınır ve birkaç ay saklanabilir. Çözüldüğünde dokusu yumuşadığı için dondurulmuş üzüm daha çok soğuk atıştırmalık veya işlemede kullanılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel üzüm ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Üzüm İlanları Üzüm Üreticileri Üzüm Ne Zaman Hasat Edilir Üzüm Çeşitleri Üzüm Yetiştiriciliği Tüm Üzüm BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
