Menü
Üzüm, tohumla değil fidanla tesis edilen çok yıllık bir bitki olduğundan, dikim zamanlaması bağın ilk yıllardaki tutma ve gelişme gücünü doğrudan belirler. Asma, kışın dinlenme dönemine girer ve bu dinlenme penceresi, köklü fidanın en az stresle toprağa yerleşeceği zamanı tanımlar. Erken donlardan önce ya da kış sonu toprak tava geldiğinde dikilen fidan, ilkbaharda sürmeden önce kök sistemini tamamlama fırsatı bulur. Geç kalan dikimde ise fidan henüz tutmadan sürgüne kalkar ve yaz sıcağında zorlanır. Türkiye, Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi geniş bir bağ kuşağına sahiptir ve rakım ile iklim, dikim takvimini bölgeden bölgeye kaydırır. Fidan tipi de takvimi etkiler: açık köklü (çıplak köklü) fidanlar dinlenme döneminde dikilirken, tüplü fidanlar daha esnek bir pencere sunar. Bu sayfada asma fidanının ne zaman, hangi çukur ölçüsünde ve nasıl dikileceğini somut biçimde ele alıyoruz; amaç, bağın ömrü boyunca verim verecek sağlam bir başlangıcı doğru kurmaktır.
Asma fidanı, bitkinin dinlenmede olduğu kış sonu ve erken ilkbahar döneminde dikilir. Açık köklü (çıplak köklü) fidanlarda dikim, ılıman ve sahil bölgelerinde sonbahar sonundan, çoğunlukla kasım ayından başlayarak kışın yapılabilir; soğuk ve yüksek rakımlı yerlerde ise don riski nedeniyle dikim ilkbahara, şubat sonu-nisan dönemine kaydırılır. Genel olarak dikim, bölge ve rakıma bağlı olarak kasımdan nisan sonuna kadar uzanan geniş bir pencerede gerçekleşir. Akdeniz ve Ege'nin ılıman kesimlerinde kış dikimi tercih edilirken, İç Anadolu ve Doğu'nun soğuk geçen yörelerinde fidan ilkbaharda, topraktaki don tehlikesi geçtikten sonra dikilir. Tüplü fidanlar köklerini kaybetmeden taşındığı için ilkbahar, yaz ve sonbahar boyunca daha esnek bir takvimle dikilebilir. Dikimde toprağın tava gelmiş, ne çok ıslak ne çok kuru olması işlenebilirlik açısından önemlidir.
Üzüm, tohumla değil fidanla tesis edilir; dikilebilen materyaller aşılı köklü fidan, köklü anaç, tüplü fidan ve köklü yerli fidandır. Önce dikim yerleri işaretlenir ve her fidan için yaklaşık 40x40x40 cm boyutlarında çukurlar açılır. Açık köklü fidanlarda dikim öncesi kök tuvaleti yapılır: dip kökler yaklaşık 10 cm kalacak şekilde kısaltılır, yan (saçak) kökler tamamen temizlenir; bu işlem fidanın yeni toprağa dengeli kök salmasını sağlar. Fidan, aşılı ise aşı noktası toprak yüzeyinin üzerinde kalacak biçimde çukura yerleştirilir ve kökler doğal duruşunda yayılır. Tüplü fidanlarda ise saksı toprağının bütünlüğü bozulmadan, kök topağı dağıtılmadan çukura indirilir. Çukur, ufalanmış toprakla doldurulup hafifçe bastırılır ve dikimden hemen sonra bol can suyu verilerek kök-toprak teması güçlendirilir. Sıra arası ve sıra üzeri mesafe terbiye sistemine ve çeşide göre belirlenir.
Asma fidanı, bitkinin dinlenmede olduğu kış sonu ve erken ilkbaharda dikilir. Ilıman bölgelerde dikim kasımdan başlayarak kış boyunca, soğuk ve yüksek rakımlı yerlerde ise don tehlikesi geçtikten sonra şubat sonu-nisan döneminde yapılır. Tüplü fidanlar daha esnek bir takvimle dikilebilir.
Fidan başına genellikle yaklaşık 40x40x40 cm boyutunda çukur açılır. Bu ölçü, köklerin serbestçe yayılması ve fidanın yeni toprağa sağlam tutunması için yeterli alanı sağlar. Çukur tabanındaki toprak gevşetilerek köklerin derine inmesi kolaylaştırılır.
Açık köklü fidanlarda dikimden önce kök tuvaleti yapılır: dip kökler yaklaşık 10 cm kalacak şekilde kısaltılır, yan kökler tamamen temizlenir. Tüplü fidanlarda ise kök topağı bozulmadan çukura yerleştirilir. Aşılı fidanlarda aşı noktası toprak üstünde kalmalıdır.
Üzüm bağı tohumla değil fidanla tesis edilir. Dikimde aşılı köklü fidan, köklü anaç, tüplü fidan veya köklü yerli fidan kullanılır. Tohumdan yetiştirme çeşit özelliklerini korumadığı için ticari bağcılıkta tercih edilmez; bu nedenle dikim sertifikalı fidanla yapılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Bağcılık Araştırma Enstitüsü. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel üzüm ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Üzüm İlanları Üzüm Üreticileri Üzüm Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Üzüm BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
