Menü
Üzüm, ülkemizde yaklaşık 5.500 yıllık bir geçmişe sahip, asmanın meyvesi olan ve yaş, kuru ile şaraplık olarak değerlendirilen en eski kültür bitkilerinden biridir. Vitamin, mineral ve fenol maddeler bakımından zengin bu meyve; eti, çekirdeği, kabuğu ve yaprağıyla pek çok ürüne dönüştürülür. Bu rehber, bağ tesisinden dikim, sulama, gübreleme ve hasada kadar temel yetiştiricilik adımlarını ve bağda görülen başlıca hastalık ile zararlıları Tarım ve Orman Bakanlığı kaynağına dayanarak tanıtır.
Dikim, asmanın dinlenme döneminde (kış sonu ve erken ilkbahar) yapılır. Aşılı köklü fidan, köklü anaç, tüplü fidan veya köklü yerli fidan, 40x40x40 cm boyutlarında açılan çukurlara dikilir; dikim öncesi dip kökler 10 cm kalacak şekilde, yan kökler ise tamamen temizlenir.
Üzüm tohumla değil fidanla (aşılı köklü fidan, köklü anaç, tüplü veya köklü yerli fidan) çoğaltılır. Dikim aralığı iklim, toprak, çeşit ve mekanizasyona göre genelde sıra arası 2-3 m, sıra üzeri 1,5-2,5 m olacak şekilde, çoğunlukla dikdörtgen dikim biçiminde uygulanır.
Gübreleme, toprak ve yaprak (bitki) analizlerine göre planlanmalıdır; kaynakta kg/da olarak sabit bir doz verilmemektedir. Asmanın temel besin maddeleri azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve kükürt (makro), demir, bakır, çinko, mangan, bor, molibden ve klor (mikro) elementlerdir. Tesis gübrelemesinde kök sistemini geliştiren fosfor ve potasyumlu gübreler esas alınır.
Asmanın günlük su tüketimi, vejetatif gelişme, çiçeklenme ve meyveye yatma döneminin başlangıcında 5-6 mm düzeyine ulaşır; kullanılabilir toprak nemi %35-45 düzeyine düştüğünde stres belirtileri başlar. Asma, ihtiyaç duyduğu suyun yaklaşık %75 kadarını ilk 90 cm toprak kısmından alır. Yıllık ortalama 500-600 mm yağış genelde yeterlidir; yağışın 350 mm ve altında olduğu yerlerde yaz döneminde mutlaka sulama gerekir.
Hasat süresi bölge, olgunluk ve çeşide bağlı olarak 1-2 ay arasında değişir; üzümler salkım sapından tutularak hasat makası ile kesilir. Olgunluk indisinin (kuru madde/asit oranı) en az 20/1 olması istenir, bu değer çeşitlere göre genelde 25-35/1 arasındadır. Hasat, daha kaliteli ürün için sabahın erken saatlerinde veya akşam serinliğinde yapılmalı, yağmurlu havalarda tanelerde çatlama olabileceğinden birkaç gün ertelenmelidir.
Üzüm hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Dikim, asmanın dinlenme döneminde (kış sonu ve erken ilkbahar) yapılır. Aşılı köklü fidan, köklü anaç, tüplü fidan veya köklü yerli fidan, 40x40x40 cm boyutlarında açılan çukurlara dikilir; dikim öncesi dip kökler 10 cm kalacak şekilde, yan kökler ise tamamen temizlenir.
Gübreleme, toprak ve yaprak (bitki) analizlerine göre planlanmalıdır; kaynakta kg/da olarak sabit bir doz verilmemektedir. Asmanın temel besin maddeleri azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve kükürt (makro), demir, bakır, çinko, mangan, bor, molibden ve klor (mikro) elementlerdir. Tesis gübrelemesinde kök sistemini geliştiren fosfor ve potasyumlu gübreler esas alınır.
Asmanın günlük su tüketimi, vejetatif gelişme, çiçeklenme ve meyveye yatma döneminin başlangıcında 5-6 mm düzeyine ulaşır; kullanılabilir toprak nemi %35-45 düzeyine düştüğünde stres belirtileri başlar. Asma, ihtiyaç duyduğu suyun yaklaşık %75 kadarını ilk 90 cm toprak kısmından alır. Yıllık ortalama 500-600 mm yağış genelde yeterlidir; yağışın 350 mm ve altında olduğu yerlerde yaz döneminde mutlaka sulama gerekir.
Hasat süresi bölge, olgunluk ve çeşide bağlı olarak 1-2 ay arasında değişir; üzümler salkım sapından tutularak hasat makası ile kesilir. Olgunluk indisinin (kuru madde/asit oranı) en az 20/1 olması istenir, bu değer çeşitlere göre genelde 25-35/1 arasındadır. Hasat, daha kaliteli ürün için sabahın erken saatlerinde veya akşam serinliğinde yapılmalı, yağmurlu havalarda tanelerde çatlama olabileceğinden birkaç gün ertelenmelidir.
Üzüm yetiştiriciliğinde başlıca Bağ Küllemesi (Uncinula necator), Bağ Mildiyösü (Plasmopara viticola) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
