Menü
Armut, ülkemizin hemen hemen tüm bölgelerinde yetişebilen, ılıman iklim isteyen bir meyve türüdür. Bu rehber; armut bahçesi tesisinde dikim zamanı, gübreleme, sulama ve hasat kriterleri ile başta ateş yanıklığı ve armut psillidi olmak üzere yaygın hastalık ve zararlıları resmi kaynağa dayanarak tanıtmaktadır. Amaç, üreticinin kaliteli ve sürdürülebilir armut üretimi yapabilmesine yardımcı olmaktır.
Yeni bahçeler genellikle aşılı fidanlarla kurulur; bir yaşlı, iyi dallanmış fidanlar tercih edilir. Dikim sonbahar veya ilkbaharda yapılabilir, ılıman iklim bölgelerinde sonbahar aylarının seçilmesi daha uygundur. Fidanlar dinlenme döneminde, yani ilkbahar gelişme periyodu başlamadan dikilmelidir. Dikimde aşı yerinin topraktan yaklaşık 7,5 cm yukarıda kalmasına dikkat edilmeli ve dikimden hemen sonra cansuyu verilmelidir.
Armut tohumla değil aşılı fidanla çoğaltılır. Dikim mesafesi anaç ve çeşidin gelişme kuvvetine göre değişir: sıra arası ayva anacında 3-4 m, yarı bodur anaçlarda 4-6 m, armut çöğüründe 6-8 m olmalıdır. Sık dikim bahçelerde bodur/yarı bodur anaç kullanılmalı ve sıra üzeri mesafe 1-2 m tutulmalıdır.
Bahçe tesisinden önce ve sonraki yıllarda belirli aralıklarla yaptırılan toprak ve yaprak analizlerine göre ağaçların gübre ihtiyacı belirlenmeli, besin maddesi zamanında ve önerilen miktarda karşılanmalıdır. Armut azota elmadan daha çok tepki verir; aşırı sürgün gelişimi ateş yanıklığı hastalığının etkinliğini arttırdığından azotlu gübrelemede dikkatli olunmalıdır. Her 3 yılda bir dekara 3-4 ton fermente çiftlik gübresi vermek toprağın fiziksel özelliklerini düzelttiği için yararlıdır. Bazı kurak bölgelerde demir, çinko ve manganez, yağışlı bölgelerde magnezyum noksanlığı görülebilir; bu elementler yapraktan uygulandığında daha etkili olur.
Fazla su tüketimini önlemek için damla sulama sistemleri kullanılmalıdır. İlkbaharda ve meyve gelişme periyodu boyunca ağaçların su tüketimi artar; su yetersiz olduğunda ağaç büyümesi geriler ve meyve kalitesi düşer. Verilecek su miktarı toprak yapısına, ekolojiye, anaca ve ağaç yaşına göre değişir. Sulama suyunun kaliteli ve pH değerinin 6,5-8 arasında olması istenir. Büyüme mevsiminin başındaki fazla su yeni sürgünlerin gelişmesine yardımcı olur, sonraki dönemde verilen su meyve iriliğinin azalmasını engeller; ancak aşırı sulanan kışlık armutların muhafaza kalitesi düşer.
Doğru zamanda hasat edilmeyen armutların hasat sonrası ömrü kısalır; erken hasatta kabuk yanıklığı ve öz kararması, geç hasatta yaşlanma bozuklukları ve meyve eti kararması görülür. Hasat zamanı; tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen gün sayısı (çeşide göre yaklaşık 75-160 gün), meyve eti sertliği (penetrometre ölçümü), nişasta parçalanması (iyot testi), meyve rengi ve suda çözünür kuru madde (SÇKM) gibi kriterlerle belirlenir. Hasat elle yapılır; meyveler zarar görmeden, içi yumuşak malzemeyle kaplı kaplara dikkatlice toplanmalı ve mümkünse en az iki seferde tamamlanmalıdır.
Armut hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Yeni bahçeler genellikle aşılı fidanlarla kurulur; bir yaşlı, iyi dallanmış fidanlar tercih edilir. Dikim sonbahar veya ilkbaharda yapılabilir, ılıman iklim bölgelerinde sonbahar aylarının seçilmesi daha uygundur. Fidanlar dinlenme döneminde, yani ilkbahar gelişme periyodu başlamadan dikilmelidir. Dikimde aşı yerinin topraktan yaklaşık 7,5 cm yukarıda kalmasına dikkat edilmeli ve dikimden hemen sonra cansuyu verilmelidir.
Bahçe tesisinden önce ve sonraki yıllarda belirli aralıklarla yaptırılan toprak ve yaprak analizlerine göre ağaçların gübre ihtiyacı belirlenmeli, besin maddesi zamanında ve önerilen miktarda karşılanmalıdır. Armut azota elmadan daha çok tepki verir; aşırı sürgün gelişimi ateş yanıklığı hastalığının etkinliğini arttırdığından azotlu gübrelemede dikkatli olunmalıdır. Her 3 yılda bir dekara 3-4 ton fermente çiftlik gübresi vermek toprağın fiziksel özelliklerini düzelttiği için yararlıdır. Bazı kurak bölgelerde demir, çinko ve manganez, yağışlı bölgelerde magnezyum noksanlığı görülebilir; bu elementler yapraktan uygulandığında daha etkili olur.
Fazla su tüketimini önlemek için damla sulama sistemleri kullanılmalıdır. İlkbaharda ve meyve gelişme periyodu boyunca ağaçların su tüketimi artar; su yetersiz olduğunda ağaç büyümesi geriler ve meyve kalitesi düşer. Verilecek su miktarı toprak yapısına, ekolojiye, anaca ve ağaç yaşına göre değişir. Sulama suyunun kaliteli ve pH değerinin 6,5-8 arasında olması istenir. Büyüme mevsiminin başındaki fazla su yeni sürgünlerin gelişmesine yardımcı olur, sonraki dönemde verilen su meyve iriliğinin azalmasını engeller; ancak aşırı sulanan kışlık armutların muhafaza kalitesi düşer.
Doğru zamanda hasat edilmeyen armutların hasat sonrası ömrü kısalır; erken hasatta kabuk yanıklığı ve öz kararması, geç hasatta yaşlanma bozuklukları ve meyve eti kararması görülür. Hasat zamanı; tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen gün sayısı (çeşide göre yaklaşık 75-160 gün), meyve eti sertliği (penetrometre ölçümü), nişasta parçalanması (iyot testi), meyve rengi ve suda çözünür kuru madde (SÇKM) gibi kriterlerle belirlenir. Hasat elle yapılır; meyveler zarar görmeden, içi yumuşak malzemeyle kaplı kaplara dikkatlice toplanmalı ve mümkünse en az iki seferde tamamlanmalıdır.
Armut yetiştiriciliğinde başlıca Ateş Yanıklığı (Erwinia amylovora), Mavi Küf (Penicillium spp.), Gri (Kurşuni) Küf (Botrytis cinerea) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
