Menü
Kiraz, ülkemizin dünya üretiminde ve ihracatında söz sahibi olduğu, iklim koşullarına duyarlı bir meyve türüdür. Bu rehber, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yayınına dayanarak kiraz bahçesi tesisinden dikim, sulama, gübreleme ve hasada kadar yıllık bakım işlerini özetler. Ayrıca üreticinin sık karşılaştığı başlıca hastalık ve zararlıların tanıtıcı belirtilerine yer verir.
Kışların ılık geçtiği yerlerde sonbahar, sert geçtiği yerlerde ilkbahar dikimi tercih edilir. Fidanlar sertifikalı ve güvenilir kaynaktan alınmalı, aşı parselinden söküldükleri derinlikte dikilmeli ve dikim sonrası mutlaka can suyu verilmelidir.
Dikim, fidan (anaç + çeşit) ile yapılır. Dikim aralık ve mesafesi anaca göre değişir: Kuşkirazı (Prunus avium) anacında 5x6 veya 6x7 m; İdris (Prunus mahaleb) anacında 4x5 veya 5x6 m önerilir. Kuşkirazı üzerine aşılı çeşitlerde ilk verim 7-8, İdris üzerinde 4-5 yıllarda gerçekleşir.
Gübreleme programı, en az üç toprak derinliğinin (0-30, 30-60 ve 60-90 cm) analiz sonuçlarına göre belirlenir; kaynakta sabit kg/da dozu verilmemiştir. Vejetatif gelişmede etkili olan azota (N) erken ilkbaharda çiçek tomurcukları kabarmadan başlanır. Çiçeklenme ve meyve tutumunda etkili olan fosfor (P) ile meyve kalitesinde etkili potasyum (K) da azotlu gübre ile birlikte verilir; kumlu topraklarda kayıpları önlemek için gübreler bölünerek uygulanmalıdır. Bor, demir (EDDHA/EDTA şelatlı) ve çinko gibi mikro elementler eksiklik belirtilerine göre yapraktan verilebilir.
Doğru sulama ağaç sağlığı ve verimi için kritiktir. Modern sistemlerden damla sulama idealdir. Mini spring veya salma sulamada suyun kök boğazı ve çevresine temas etmemesine dikkat edilmelidir. Aşırı sulama kök gelişimini yavaşlatır, demir klorozuna ve besin yıkanmasına yol açar; yetersiz sulama ise kuraklık stresine neden olur.
Hasat el ile, tek tek, günün serin saatlerinde yapılır ve meyveler aynı anda olgunlaşmadığı için en az iki seferde tamamlanır. Meyve sapı ile dal arasındaki boğumdan toplanır. Tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre çeşide göre yaklaşık 40-75 gündür (örneğin Early Burlat 40-50, 0900 Ziraat 65-75 gün). Hasat olgunluğu için suda çözünür kuru madde (SÇKM) değerinin en az yüzde 14-16 olması, meyvenin tam rengini alması istenir. Hasat sonrası hydrocooling ile ön soğutma yapılarak soğuk zincir korunmalıdır.
Kiraz hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Kışların ılık geçtiği yerlerde sonbahar, sert geçtiği yerlerde ilkbahar dikimi tercih edilir. Fidanlar sertifikalı ve güvenilir kaynaktan alınmalı, aşı parselinden söküldükleri derinlikte dikilmeli ve dikim sonrası mutlaka can suyu verilmelidir.
Gübreleme programı, en az üç toprak derinliğinin (0-30, 30-60 ve 60-90 cm) analiz sonuçlarına göre belirlenir; kaynakta sabit kg/da dozu verilmemiştir. Vejetatif gelişmede etkili olan azota (N) erken ilkbaharda çiçek tomurcukları kabarmadan başlanır. Çiçeklenme ve meyve tutumunda etkili olan fosfor (P) ile meyve kalitesinde etkili potasyum (K) da azotlu gübre ile birlikte verilir; kumlu topraklarda kayıpları önlemek için gübreler bölünerek uygulanmalıdır. Bor, demir (EDDHA/EDTA şelatlı) ve çinko gibi mikro elementler eksiklik belirtilerine göre yapraktan verilebilir.
Doğru sulama ağaç sağlığı ve verimi için kritiktir. Modern sistemlerden damla sulama idealdir. Mini spring veya salma sulamada suyun kök boğazı ve çevresine temas etmemesine dikkat edilmelidir. Aşırı sulama kök gelişimini yavaşlatır, demir klorozuna ve besin yıkanmasına yol açar; yetersiz sulama ise kuraklık stresine neden olur.
Hasat el ile, tek tek, günün serin saatlerinde yapılır ve meyveler aynı anda olgunlaşmadığı için en az iki seferde tamamlanır. Meyve sapı ile dal arasındaki boğumdan toplanır. Tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre çeşide göre yaklaşık 40-75 gündür (örneğin Early Burlat 40-50, 0900 Ziraat 65-75 gün). Hasat olgunluğu için suda çözünür kuru madde (SÇKM) değerinin en az yüzde 14-16 olması, meyvenin tam rengini alması istenir. Hasat sonrası hydrocooling ile ön soğutma yapılarak soğuk zincir korunmalıdır.
Kiraz yetiştiriciliğinde başlıca Çiçek Monilyası (Mumya Hastalığı, Sclerotinia laxa), Meyve Monilyası (Sclerotinia fructigena), Bakteriyel Kanser ve Zamklanma (Pseudomonas syringae pv. syringae) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
