Menü
Trabzon hurması (Diospyros kaki), halk arasında cennet meyvesi ve kaki olarak da bilinen, sonbaharda olgunlaşan turuncu renkli bir meyvedir. Türkiye'de üretim ağırlıklı olarak Akdeniz kıyı şeridinde, özellikle Hatay ve çevresinde yoğunlaşmış olup Ege, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun ılıman kesimlerinde de yetiştirilir. Çeşitler temel olarak iki büyük gruba ayrılır: meyvesi sertken bile buruk tadı olmayan, elma gibi çıtır çıtır tüketilebilen buruk olmayan çeşitler ve ancak tam yumuşayınca tatlanan buruk çeşitler. Bu ayrım hem hasat zamanını hem de tüketim biçimini belirlediği için üreticinin çeşit seçiminde en çok dikkat ettiği özelliktir. Ülkemizde hem geleneksel yerel tipler hem de 1990'lardan itibaren adaptasyon denemeleriyle yaygınlaşan Japon ve İtalyan kökenli çeşitler bir arada yetiştirilmektedir. Yerel Amankaki, Harbiye ve Eylül gibi tipler uzun yıllardır bahçelerde yer alırken; Fuyu, Jiro ve Vainiglia gibi çeşitler pazara dayanıklılığı ve verimiyle ticari üretimde öne çıkmıştır. Bu sayfada Türkiye koşullarında yetiştirilen ve tarımsal araştırma denemelerinde performansı ölçülmüş başlıca Trabzon hurması çeşitlerini olgunlaşma dönemi, verim, yetiştiği bölge ve kullanım biçimiyle birlikte tanıtıyoruz.
Buruk olmayan çeşitlerin en tanınmışıdır ve halk arasında elma hurması olarak anılır. Meyvesi basık yuvarlak, iri ve turuncu-kırmızı kabukludur; eti sert haldeyken bile buruk değildir, bu sayede henüz gevrekken elma gibi tüketilebilir. Olgunlaşması Hachiya gibi erkenci çeşitlere göre daha geç, sonbaharın ilerleyen haftalarındadır. Raf ömrü ve taşımaya dayanıklılığı nedeniyle Akdeniz bölgesinde ticari üretim için önerilen çeşitlerin başında gelir.
Buruk çeşitlerin klasik örneğidir. Meyvesi büyük, uzunca konik biçimli ve kırmızıya çalan kabukludur; ağırlığı iri tanelerde belirgindir. Sert haldeyken güçlü bir burukluğa sahip olduğundan ancak tam yumuşayıp jölemsi kıvama gelince tatlanır ve yenir. Hatay denemelerinde ekim ayının ilk haftasında olgunlaşarak erkenci çeşitler arasında yer almıştır. Yumuşak eti nedeniyle taze tüketimin yanında kurutma ve pekmez benzeri işlemelerde de değerlendirilir.
Fuyu ile aynı grupta yer alan, buruk olmayan bir çeşittir. Meyvesi basık ve düzgün biçimlidir; sert haldeyken tüketilebildiği için pazarda kolay değerlendirilir. Akdeniz koşullarında yapılan adaptasyon çalışmalarında ticari yetiştiricilik için önerilen çeşitler arasında sayılmıştır. Sağlam meyve yapısı hasat ve nakliye sırasında zedelenmeyi azaltır.
Türkiye'de uzun yıllardır yetiştirilen yerel buruk tiplerden biridir. Dörtyol-Hatay denemelerinde en yüksek kümülatif verimi veren çeşitler arasında öne çıkmıştır. Meyveleri ekim ayının ilk haftasında olgunlaşarak erken hasat edilen gruba girer. Yüksek verimi ve bölgeye uyumu nedeniyle hem geleneksel bahçelerde hem de ticari üretim önerileri içinde yer alır.
Adını Hatay Antakya'daki Harbiye yöresinden alan, ülkemize özgü yerel bir çeşittir. Kabuk rengi olgunlukta sarıya çalar; bu yönüyle kırmızı kabuklu çeşitlerden kolayca ayrılır. Yörenin ılıman iklimine iyi uyum sağlamış geleneksel bir tiptir ve yerel gen kaynağı olarak önem taşır. Ağırlıklı olarak taze tüketilir.
İsminden de anlaşıldığı gibi erken olgunlaşmasıyla dikkat çeken yerel bir çeşittir. Meyve kabuğu kırmızı renklidir ve Hachiya ile birlikte erkenci hasat grubunda değerlendirilir. Sezonun başında pazara ürün sunabilmesi bakımından üretici için avantaj sağlar. Türkiye'nin yerli hurma gen kaynakları arasında sayılan tiplerdendir.
İtalyan kökenli, ülkemizde adaptasyon denemeleriyle yaygınlaşmış bir çeşittir. Dörtyol-Hatay çalışmalarında en yüksek kümülatif verimi veren çeşitler arasında yer almıştır. Olgunlukta kabuğu sarı renk alır. Yüksek verimi ve bölge koşullarına uyumu nedeniyle ticari yetiştiricilik için önerilen çeşitler arasında gösterilmiştir.
Fuyu grubuyla akraba, buruk olmayan iri meyveli bir çeşittir. Meyveleri Fuyu'ya benzer biçimde sert haldeyken tüketilebilir ve iri tane yapısıyla öne çıkar. 1990'lardan itibaren Akdeniz bölgesindeki adaptasyon denemelerinde yer almıştır. İri meyve boyutu pazarda görsel olarak tercih edilmesini sağlar.
Adaptasyon denemelerinde değerlendirilen buruk gruptan bir çeşittir. Olgunlukta kabuğu sarı renk alan çeşitler arasında yer alır. Buruk yapısı nedeniyle tam yumuşadıktan sonra tatlanır ve taze tüketilir. Türkiye'de ağırlıklı olarak Hatay çevresindeki bahçelerde deneme ve üretim amaçlı yetiştirilmiştir.
Buruk olmayan çeşitler (örneğin Fuyu ve Jiro) meyve henüz sertken bile burukluk hissi vermez, bu nedenle elma gibi gevrek halde yenebilir. Buruk çeşitler (örneğin Hachiya) ise sertken güçlü bir burukluğa sahiptir ve ancak tam yumuşayıp jölemsi kıvama geldiğinde tatlanarak tüketilebilir. Bu ayrım hasat ve tüketim biçimini doğrudan belirler.
Üretim ağırlıklı olarak Akdeniz kıyı şeridinde, özellikle Hatay ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Bunun yanında Ege, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin ılıman kesimlerinde de yetiştirilir. Meyve, don olayının fazla olmadığı ılıman iklimlerde daha iyi verim verir.
Dörtyol-Hatay koşullarında yürütülen adaptasyon çalışmalarında Vainiglia, Jiro, Amankaki ve Fuyu çeşitleri bölge için ticari yetiştiricilik açısından öne çıkmıştır. Bu çeşitler hem verim hem de pazara uygunluk bakımından değerlendirilmiştir.
Çeşide göre değişmekle birlikte hasat genellikle sonbahar aylarında yapılır. Amankaki, Eylül ve Hachiya gibi erkenci çeşitler ekim ayının ilk haftasında olgunlaşırken, Fuyu gibi çeşitler sezonun daha ilerleyen haftalarında hasat edilir.
Evet. Amankaki, Harbiye ve Eylül ülkemizde uzun yıllardır yetiştirilen ve yerel gen kaynağı olarak önem taşıyan tiplerdir. Harbiye çeşidi adını Hatay Antakya'daki Harbiye yöresinden alır. Bu yerel çeşitler, Japon ve İtalyan kökenli ticari çeşitlerle birlikte bahçelerde yer alır.
Kaynak: International Society for Horticultural Science (ISHS) Acta Horticulturae - Dörtyol-Hatay Trabzon Hurması Çeşit Denemeleri. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız trabzon hurması çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Trabzon Hurması İlanları Trabzon Hurması Üreticileri Trabzon Hurması Fiyatları Trabzon Hurması Yetiştiriciliği Tüm Trabzon Hurması BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
