Menü
Çalı fasulye, gövdesi dik ve kısa kalan, sırığa ihtiyaç duymadan bodur formda gelişen fasulye tipine verilen genel addır. Sırık fasulyenin aksine bitki belirli bir boya ulaştıktan sonra büyümesini durdurur, bu da hasadın toplu ve büyük ölçüde makineyle yapılabilmesini sağlar. Türkiye'de çalı formlu fasulye çeşitlerinin önemli bölümü kamu araştırma enstitüleri tarafından geliştirilmiş ve tescil edilmiştir. Özellikle Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile Erzurum Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, iç bölgelerin kısa ve serin yetişme dönemine uyumlu bodur çeşitler ortaya koymuştur. Bu çeşitlerin çoğu beyaz taneli kuru fasulye olarak değerlendirilse de, taze tüketime uygun bodur tipler de bulunur. Çalı fasulye çeşitleri arasında tane iriliği, olgunlaşma süresi, hastalıklara dayanıklılık, bölgeye uyum ve makineli hasada yatkınlık bakımından belirgin farklar vardır. Üretici, ekim yapacağı bölgenin iklimine ve pazarın talep ettiği tane tipine göre çeşit seçimi yapar. Aşağıda Türkiye'de yetiştirilen ve tescilli olan başlıca çalı formlu fasulye çeşitleri, öne çıkan özellikleriyle birlikte tanıtılmıştır.
Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen, çalı formlu beyaz taneli bir kuru fasulye çeşididir. Dermason tipine yakın orta irilikte tane yapısıyla iç pazarda geniş kabul görür. Bodur ve dik gövde yapısı sayesinde makineli hasada uygundur, İç Anadolu ve geçit bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilir. Yatmaya karşı dayanıklı gövdesi tarla kaybını azaltır.
Eskişehir kökenli, çalı tipinde gelişen beyaz taneli kuru fasulye çeşididir. Orta erkenci olgunlaşma dönemiyle geçit ve iç bölgelerin yetişme koşullarına uyum sağlar. Bodur formu nedeniyle sırık gerektirmez ve mekanizasyona elverişlidir. Piyasada aranan düzgün beyaz tane rengiyle kuru fasulye üretiminde tercih edilir.
Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışmalarıyla tescil edilmiş, çalı formlu beyaz fasulye çeşididir. Dik ve toplu büyüme alışkanlığı hasadı kolaylaştırır. İç Anadolu ile geçit iklim kuşağında sulu koşullarda değerlendirilir. Tane tekdüzeliği ve pişme kalitesiyle sofralık kuru fasulye olarak öne çıkar.
Erzurum Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen, çalı formlu bir fasulye çeşididir. Doğu Anadolu'nun kısa ve serin vejetasyon dönemine uyum sağlayacak biçimde ıslah edilmiştir. Bodur gövdesiyle yüksek rakımlı sahalarda dahi olgunluğa erişebilir. Bölge çiftçisi için soğuğa toleransı ve erkenciliği önemli bir avantajdır.
Beyaz taneli, çalı tipinde gelişen tescilli bir kuru fasulye çeşididir. Bodur ve dik yapısıyla sırık desteğine ihtiyaç duymadan yetiştirilir. Geçit bölgelerinin sulu tarım koşullarına uyumludur ve toplu olgunlaşması hasat planlamasını kolaylaştırır. Düzgün tane iriliği ambalajlı satışa uygunluk sağlar.
Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil ettirilen, çalı formlu bir fasulye çeşididir. Yüksek rakımlı ve serin karakterli Doğu Anadolu koşullarına uyum gösterecek şekilde geliştirilmiştir. Bodur gövdesi kısa yetişme döneminde olgunlaşmayı destekler. Bölgesel adaptasyonu güçlü, kuru fasulye üretimine yönelik bir çeşittir.
Erzurum ve çevresindeki serin iklim koşulları için ıslah edilmiş, çalı formlu bir kuru fasulye çeşididir. Bodur büyüme alışkanlığıyla makineli hasada yatkındır ve tarla kaybını azaltır. Doğu Anadolu'nun kısa yetişme dönemine uyum sağlayacak olgunlaşma süresine sahiptir. Bölge üreticisi tarafından yerel koşullara dayanıklılığıyla tercih edilir.
Çalı fasulye bodur ve dik gövdeli olup belirli bir boya ulaştıktan sonra büyümesini durdurur, bu yüzden sırık veya herangi bir desteğe ihtiyaç duymaz. Sırık fasulye ise sarılıcıdır, uzun süre büyümeye devam eder ve mutlaka herek ister. Çalı formu toplu olgunlaştığı için makineli hasada daha uygundur.
Göynük-98, Karacaşehir-90 ve Şehirali-90 gibi çeşitler ağırlıklı olarak İç Anadolu ve geçit bölgelerinde yetiştirilir. Aras-98, Elkoca-05 ve Zülbiye gibi çeşitler ise Doğu Anadolu'nun serin ve kısa vejetasyonlu koşulları için geliştirilmiştir. Çeşit seçimi bölgenin iklimine göre yapılır.
Evet, çalı formlu çeşitlerin en önemli avantajı bodur ve dik gövde yapısı sayesinde toplu olgunlaşması ve makineli hasada uygun olmasıdır. Bu özellik, geniş alanlarda kuru fasulye üretiminde işçilik maliyetini düşürür ve hasat kaybını azaltır.
Türkiye'de tescilli çalı formlu çeşitlerin büyük bölümü beyaz taneli kuru fasulye üretimine yöneliktir. Bununla birlikte bodur formda gelişen bazı tipler taze tüketime de uygundur. Kullanım amacı, çeşidin tane özelliklerine ve hasat zamanına göre belirlenir.
Ekim yapılacak bölgenin iklimi, yetişme döneminin uzunluğu, çeşidin olgunlaşma süresi, hastalıklara dayanıklılığı ve pazarın istediği tane tipi göz önünde bulundurulmalıdır. Serin ve yüksek bölgelerde erkenci çeşitler, geçit kuşağında ise makineli hasada uygun çeşitler öne çıkar.
Kaynak: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız çalı fasulye çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Çalı Fasulye İlanları Çalı Fasulye Üreticileri Çalı Fasulye Fiyatları Tüm Çalı Fasulye BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
