Menü
Çalı fasulye, sırık fasulyenin aksine herek veya ipe ihtiyaç duymadan 40 ila 60 santimetre boyunda bodur, çalı formunda büyüyen determinat fasulye tipidir. Bitki belirli bir boya ulaştıktan sonra uç büyümesini durdurur ve neredeyse tüm baklalarını kısa bir dönemde bağladığı için hasadı toplu ve pratiktir. Bu özelliği çalı fasulyeyi hem taze tüketim hem de sanayi ve konserve amaçlı mekanik hasada uygun kılar. Sırık fasulyeye göre daha erkenci olması, tek seferde toplanabilmesi ve bakım kolaylığı en belirgin üstünlükleridir. Buna karşılık toplam verimi ve hasat süresi sırık çeşitlere göre daha kısadır. Türkiye genelinde bahçe üretiminde, sanayi tipi taze fasulye tarımında ve kısa vejetasyon isteyen ikinci ürün ekimlerinde yaygın olarak tercih edilir. Sıcağa duyarlı bir tür olduğu için ilkbahar sonu ve yaz başı ekimleri, don riskinin geçtiği ve toprağın ısındığı döneme denk getirilir.
Çalı fasulye sıcak seven bir tür olduğu için ekim, ilkbahar geç donlarının tamamen kalktığı ve toprağın 10 santimetre derinliğinde sıcaklığın 12 ile 15 santigrat dereceye ulaştığı dönemde yapılır. Bu koşul Türkiye'nin büyük bölümünde nisan sonundan haziran ortasına kadar uzanan bir aralığa denk gelir. Sıcak sahil kuşağında, Akdeniz ve Ege kıyılarında ekim mart sonu nisan başında başlayabilir. İç Anadolu ve geçit bölgelerinde don riski nedeniyle mayıs ortası ile haziran başı daha güvenlidir. Yüksek rakımlı ve serin yaylalarda ekim haziranı bulur. Erkenci ve kısa vejetasyonlu bir tür olması sayesinde çalı fasulye, hububat veya erken sebze hasadından sonra temmuz başına kadar ikinci ürün olarak da ekilebilir. Toprak sıcaklığı 10 derecenin altındayken yapılan erken ekimlerde tohum çürümesi ve çıkış boşluğu görülür. Çiçeklenme döneminde 30 derece üzeri aşırı sıcaklarda çiçek dökümü yaşanabileceğinden, bu dönemin serin aylara denk gelmesi ekim zamanı planlamasında dikkate alınır.
Çalı fasulye doğrudan tohumla, ocak veya sıravari usulde tarlaya ekilir; fide dikimi pratikte tercih edilmez. Ekim öncesi toprak sonbaharda derince sürülür, ilkbaharda diskaro ve tırmıkla iyice ufalanıp tavlı hale getirilir; fasulye taban gübresine ve gevşek, iyi drene toprağa iyi tepki verir. Tohumlar 3 ila 5 santimetre derinliğe atılır; hafif topraklarda biraz daha derin, ağır topraklarda daha yüzlek ekilir. Bodur formda olduğu için sıra arası genellikle 40 ila 50 santimetre, sıra üzeri 8 ila 15 santimetre tutulur. Her ocağa 2 ila 3 tohum bırakılıp çıkıştan sonra tekleme yapılabilir. Dekara tohum miktarı tane iriliğine göre yaklaşık 8 ila 12 kilogram arasında değişir. Çıkışı hızlandırmak için ekim sonrası can suyu verilir; çimlenme çoğunlukla 7 ila 10 günde tamamlanır. Çalı fasulye herek istemediği için sırık fasulyedeki gibi ip ve destek çakma işi gerekmez, bu da işçiliği azaltır. Çiçeklenme ve bakla bağlama döneminde su stresinden kaçınmak, çapa ile yabancı ot kontrolü yapmak ve fazla azottan sakınmak verim için önemlidir.
Çalı fasulye, ilkbahar donlarının kalktığı ve toprak sıcaklığının 12 ile 15 dereceye ulaştığı dönemde ekilir. Sahil kuşağında mart sonu nisan başı, iç bölgelerde mayıs ortası haziran başı en uygun zamandır. Erkenci olduğu için temmuz başına kadar ikinci ürün olarak da ekilebilir.
Çalı fasulye 40 ila 60 santimetre boyunda bodur büyür, herek veya ipe ihtiyaç duymaz ve baklalarını kısa sürede toplu bağlar. Sırık fasulye ise sarılıcıdır, destek ister ve daha uzun sürede daha fazla verir. Çalı fasulye daha erkenci ve tek seferde toplanmaya, mekanik hasada uygundur.
Tohumlar 3 ila 5 santimetre derinliğe ekilir. Hafif kumlu topraklarda biraz daha derin, ağır killi topraklarda daha yüzlek bırakılır. Çok derin ekim çıkışı geciktirir ve toprak soğuksa tohum çürümesine yol açar.
Bodur formda büyüdüğü için sıra arası genellikle 40 ila 50 santimetre, sıra üzeri 8 ila 15 santimetre tutulur. Ocağa 2 ila 3 tohum atılıp çıkıştan sonra tekleme yapılabilir. Dekara yaklaşık 8 ila 12 kilogram tohum kullanılır.
Hayır, çalı fasulye bodur ve determinat büyüdüğü için herek, ip veya destek istemez. Kendi kendine dik durur. Bu özelliği sırık fasulyeye göre işçilik ve masrafı azaltır, bakımı kolaylaştırır ve toplu hasada imkan verir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel çalı fasulye ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Çalı Fasulye İlanları Çalı Fasulye Üreticileri Çalı Fasulye Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Çalı Fasulye BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
