Menü
Arpa, Türkiye'nin hemen her bölgesinde yetişebilen, ekim zamanlaması doğru ayarlandığında verimini büyük ölçüde garantileyen serin iklim tahılıdır. Ekimde başarı, çeşidin tabiatı (kışlık, yazlık ya da alternatif) ile bölgenin kış sıcaklıklarının doğru eşleştirilmesine bağlıdır. Yanlış zamanda atılan tohum, ya kış soğuğunda zarar görür ya da bahar sıcaklarına yetişemeden başak bağlayamaz. Bu nedenle arpa ekiminde takvimi belirleyen iki temel etken vardır: toprağın tava gelmesi ve don riskinin seyri. Ege gibi kışı ılıman geçen bölgelerde yazlık çeşitler sonbaharın sonunda güvenle ekilebilirken, kışı sert geçen iç bölgelerde çeşit seçimi ve ekim tarihi çok daha hassas planlanır. Bu sayfada arpanın ne zaman, hangi koşulda ve nasıl ekileceğine; bölgesel tarih aralıklarına ve tohum yatağı hazırlığına odaklanıyoruz. Amaç, ekim penceresini kaçırmadan çimlenme ve kardeşlenme için en uygun başlangıcı yakalamaktır.
Ege Bölgesi'nde yazlık arpa çeşitleri için en uygun ekim penceresi 15 Kasım ile 15 Aralık arasıdır; bu dönemde toprak sıcaklığı çimlenme için yeterli, kış soğuğu ise henüz bitkiyi hırpalayacak kadar şiddetli değildir. Kışlık ve alternatif tabiatlı çeşitler bu tarihlerden daha erken, genellikle ekim ayı sonu ile kasım başında ekilerek kış öncesi yeterince kardeşlenmeleri sağlanır. İç Anadolu'da kışlık çeşitler eylül sonu ile ekim ayı boyunca, kar örtüsü altında kışı geçirecek şekilde ekilir; bahara yazlık ekim kalırsa şubat sonu ile mart başı tercih edilir. Geçit ve Karadeniz iç kesimlerinde ekim ayı uygundur. Doğu Anadolu'nun yüksek ve soğuk kesimlerinde kışlık ekim riskli olduğundan yazlık çeşitler karların erimesinin ardından mart sonu ile nisanda atılır. Zorunlu hallerde Ege'de yazlık çeşitlerin ekimi ocak ortasına kadar uzayabilir; ancak geciken ekimlerde verim düşer. Toprak sıcaklığının 4-5 dereceye düştüğü, tohum yatağının tava geldiği dönem ideal kabul edilir.
Arpa doğrudan tohumla ve mibzerle ekilir; serpme ekimden çok sıraya ekim tercih edilir çünkü çıkış daha düzgün, tohum derinliği daha eşit olur. Ekimden önce tarla anız bozumu ve uygun toprak işlemesiyle ince, bastırılmış ve nemli bir tohum yatağı hazırlanır; iri kesekler çimlenmeyi engeller. Ekim derinliği toprak nemine bağlı olarak genellikle 3-5 santim arasında tutulur; nemli ve ağır topraklarda daha yüzlek, kuru ve hafif topraklarda biraz daha derin ekilir. Sıra arası mesafe çoğunlukla 15-20 santim civarında ayarlanır. Sertifikalı, temiz ve tek tip iri taneli tohum kullanmak çıkış gücünü artırır; tohumluk ekimden önce ilaçlanarak toprak kaynaklı hastalıklara karşı korunur. Ekimden sonra merdane çekilerek tohumun toprakla teması sağlanır, bu da çimlenmeyi hızlandırır. Birim alana atılacak tohum miktarı çeşide, bin tane ağırlığına ve ekim zamanına göre belirlenir; geç ekimlerde sıklık biraz artırılır.
Bölgeye ve çeşit tabiatına göre değişir. Ege'de yazlık çeşitler için 15 Kasım-15 Aralık ideal penceredir. İç Anadolu'da kışlık çeşitler eylül sonu-ekim, yazlık ekim ise şubat sonu-mart başında yapılır. Doğu Anadolu'nun soğuk kesimlerinde yazlık ekim mart sonu-nisana kalır.
Ekim derinliği genellikle 3-5 santim arasındadır. Nemli ve ağır topraklarda daha yüzlek, kuru ve hafif kumlu topraklarda biraz daha derin ekmek çıkışı kolaylaştırır. Çok derin ekim çimlenmeyi geciktirir ve zayıflatır.
Ege gibi ılıman bölgelerde yazlık çeşitlerin ekimi zorunlu durumlarda ocak ortasına kadar uzayabilir. Ancak geciken her ekimde kardeşlenme süresi kısaldığından verim düşer; bu nedenle ekim penceresini kaçırmamak esastır.
Kışlık ve alternatif tabiatlı çeşitler soğuğa daha dayanıklıdır ve sonbaharda erken ekilerek kış öncesi kardeşlenir. Yazlık çeşitler soğuğa hassas olduğundan ya ılıman bölgede kasım-aralıkta ya da soğuk bölgede bahara, donların kalkmasından sonra ekilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel arpa ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Arpa İlanları Arpa Üreticileri Arpa Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Arpa BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
