Menü
Kısaca: Kışlık buğday Türkiye'nin iç, doğu, Marmara, Ege, Karadeniz, Akdeniz ve Güneydoğu kesimlerinde ağırlıkla sonbaharda, yazlık buğday ise kışı sert geçen yüksek yörelerde erken ilkbaharda ekilir. Kışlık çeşitler sonbaharda çimlenir, kışı genç bitki halinde geçirir ve ilkbaharda gelişimini hızlandırarak yazın hasada gelir. Türkiye'deki üretimin büyük bölümü bu gruptadır; çünkü kış yağışlarından daha iyi yararlanır. Yazlık çeşitler ise sonbahar ekiminin don riski taşıdığı yüksek ve çok soğuk alanlarda, toprak tava gelir gelmez ilkbaharda ekilir. Kışlık bir çeşidin ilkbaharda ekilmesi, soğuklama ihtiyacını karşılayamadığı için gelişme ve başaklanma sorunlarına yol açabilir. Doğru ekim günü yalnız takvimle belirlenmez. Toprağın tavı ve sıcaklığı, sağlıklı çimlenme için asıl işaretlerdir. Tavındaki toprak ne çamur gibi yapışır ne de toz gibi dağılır; tohumla yeterli temas kurar ve düzenli çıkışı destekler. Amaç, kışlık bitkinin sert soğuklar gelmeden köklenip birkaç yaprak ve kardeş oluşturacak kadar süre bulmasıdır. Bu nedenle ilçe, rakım, tarla konumu, çeşidin özelliği ve mevsim koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Buğday için tek bir ekim tarihi yoktur; bölgenin rakımı, ilk kuvvetli soğukların zamanı, yağış düzeni ve seçilen çeşidin özelliği ekim penceresini değiştirir. Trakya ve Marmara'nın iç kesimlerinde kışlık ekim çoğunlukla 15 Ekim ile 15 Kasım arasında yapılır. Ege'nin iç ve geçit kesimlerinde ekim genellikle Ekim ayı ile Kasım başına yayılır. Akdeniz'in ılıman sahil kuşağında pencere Kasım ortasına, yer yer Kasım sonuna kadar sürebilir. Karadeniz'in kıyıdan yüksek kesimlere geçişinde tarih rakıma göre değişir; serin ve yüksek alanlarda sonbahar penceresi daha erkendir. İç Anadolu'nun yüksek ve soğuğun erken geldiği yerlerinde ekim Eylülün ikinci yarısında başlayıp Ekim ayı başına doğru tamamlanmaya çalışılır. Taban ovalarında ise Ekim ayı boyunca devam edebilir. Doğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde sonbahar ekimi erken planlanır; uygun olmayan koşullarda yazlık çeşitler erken ilkbaharda, toprak tava gelir gelmez değerlendirilir. Güneydoğu Anadolu'da sonbahar ekimi esastır ve yağışın toprağa yeterli nem verdiği dönem izlenir. Aralık, Ocak ve Şubat aylarında İç Anadolu ile Doğu Anadolu'da açık tarlada ekim çok sınırlıdır; donlu veya aşırı soğuk toprakta ekimden kaçınılmalıdır. Toprak tavında, sonbahar serinlemeye başlamışken ve tohumun kış öncesinde birkaç yaprak ile kardeş oluşturmasına zaman varken ekim uygundur. İlk kuvvetli soğuklardan yaklaşık altı ila sekiz hafta önce ekim yapmak yaygın bir yaklaşımdır. Çok erken ekim, bitkinin kışa fazla gelişmiş girip soğuk, hastalık, zararlı, yabancı ot ve nem tüketimi baskısıyla karşılaşmasına neden olabilir. Geç ekimde ise soğuk toprakta çimlenme yavaşlar, kökler zayıf kalır ve kardeşlenme sınırlanır. Sonbahar penceresi ciddi biçimde kaçmışsa, sert kışlı yörelerde yazlık çeşidi ilkbaharda ekmek daha uygun olabilir.
Ekimden önce tarla, tohumun eşit derinliğe yerleşebileceği düzgün ve tavını koruyan bir tohum yatağına hazırlanmalıdır. Önceki ürün kalıntıları ile anız durumu, toprak işleme biçimi ve yağış beklentisi birlikte düşünülmelidir. Kesekleri kırılmış, yüzeyi yeterince ufalanmış ancak aşırı işlenerek nemi kaybettirilmemiş bir toprak, düzenli çıkışı destekler. Sonbahar yağışı gecikirse kuru toprağa ekim yapıp yağmuru bekleme kararı, toprağın su tutma kapasitesine ve bölgenin yağış alışkanlığına göre verilmelidir. İlk yağıştan sonra tava gelen toprağa ekim çoğu durumda daha güvenli bir başlangıç sağlar. Buğdayın mibzerle sıraya ekilmesi, tohumu eşit aralık ve derinliğe bırakabildiği için tercih edilir. Ekim derinliği, toprak tavına göre genellikle 3 ila 5 cm arasındadır. Nem yüzeye yakınsa daha sığ, nem daha derindeyse tohumun nemli katmana ulaşacağı bir derinlik seçilir. Çok derin ekim, fidenin yüzeye ulaşmadan gücünü tüketmesine; çok sığ ekim ise kuruma ve düzensiz çıkışa yol açabilir. Temiz, çimlenme gücü yüksek ve bölgeye uygun sertifikalı tohum kullanılmalı, ekim sıklığı çeşit ve ekim zamanına göre ayarlanmalıdır. Geç ekimde tohumluk miktarı bir miktar artırılabilse de bu uygulama gecikmenin tüm etkisini gidermez. Uygun koşullarda ekimden sonra merdane geçirmek, tohumun toprakla temasını iyileştirebilir. Yaygın hata, yalnız takvime veya komşu tarladaki ekim gününe bakıp tavı olmayan toprağa ekmektir. Büyük arazilerde ekimi birkaç güne yayarak kısa pencereyi daha iyi yönetmek yararlıdır. Çeşidin soğuğa dayanımı ve bölgeye uygunluğu dikkate alınmalı, toprak analizine göre dengeli gübreleme planlanmalıdır. Hava tahminini izlemek, yaklaşan yağış öncesini değerlendirmek ve her yıl ekim tarihi ile çıkış durumunu kaydetmek, tarlaya en uygun zamanı tanımayı kolaylaştırır.
Trakya için önerilen kışlık ekim dönemi genellikle 15 Ekim - 15 Kasım arasıdır. Bu aralık, bitkinin kıştan önce kök salıp kardeşlenmesi için yeterli zamanı bırakır.
Genellikle 3-5 cm derinlik uygundur. Tohumun nemli toprakla iyi temas etmesi gerekir; çok derine ekilen tohumun çıkışı zayıflar, çok yüzeysel ekim ise kuruma ve düzensiz çıkış riski taşır.
İkisi de risklidir. Çok erken ekimde bitki kışa fazla gelişmiş girip soğuktan zarar görebilir; çok geç ekimde ise yeterince kardeşlenemeden kışa girer. En doğrusu bölgenin önerilen ekim penceresine uymaktır.
Mibzerle sıraya ekim önerilir; tohumu eşit derinlik ve aralıkla yerleştirerek tekdüze çıkış sağlar ve tohumu daha verimli kullanır. Serpme ekimde çıkış düzensiz olur ve tohum israfı artar.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel buğday ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Buğday İlanları Buğday Üreticileri Buğday Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Buğday BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni