Menü
Buğday hasadı, başağın oluşumundan sonra tanenin su kaybederek sertleştiği sürecin doğru okunmasına bağlıdır. Türkiye'de kışlık ekilen buğday, çiçeklenmenin ardından önce süt olum, sonra sarı olum ve nihayet tam olum aşamasından geçer. Hasat penceresi dar olduğu için zamanlama kritiktir. Erken biçilen tarlada taneler buruşuk ve düşük hektolitre ağırlıklı kalır, geç bırakılan tarlada ise başaklar kırılgan hale gelir, dane dökülmesi ve başak kopması başlar; özellikle dolu ya da kuru sıcak rüzgar günlerinde verim hızla erir. Tanenin tırnakla kolay ezilemediği, sert ve camsı kıvama geldiği an ideal hasat eşiğidir. Bu dönemde başaklar altın sarısına döner, sap kurur, dane nemi yaklaşık yüzde 13-14 bandına iner. Türkiye genelinde geniş bir coğrafyaya yayıldığı için hasat ülke ölçeğinde Mayıs sonundan Ağustos'a kadar dalga dalga ilerler; bu nedenle her bölgenin kendi olum takvimi izlenmelidir.
Türkiye'de buğday hasadı güneyden kuzeye ve ovadan yaylaya doğru ilerler. Çukurova ve Akdeniz sahili ile Güneydoğu'nun sıcak ovalarında (Adana, Hatay, Şanlıurfa, Diyarbakır ovaları) hasat en erken, Mayıs sonu-Haziran başında başlar. Ege ve Marmara'da Haziran ortası-sonu devreye girer. İç Anadolu'nun (Konya, Ankara, Eskişehir) kışlık buğdayları Temmuz boyunca biçilir. Geçci olan yüksek rakımlı Doğu Anadolu (Erzurum, Kars çevresi) ve serin Karadeniz iç kesimlerinde hasat Ağustos'a kadar uzayabilir. Erkenci ekmeklik ve makarnalık çeşitler ile geçci çeşitler arasında 10-20 günlük fark olur. Olgunluk belirtileri: başakların ve sapın altın sarısına dönmesi, alt yaprakların tamamen kuruması, başağın hafifçe öne eğilmesi, tanenin tırnakla çizilemeyecek kadar sertleşip dişle ısırıldığında çıtlaması ve dane neminin yüzde 13,5 civarına inmesidir. Süt olumda tane sıkıldığında beyaz sıvı çıkar, bu dönem hasat için erkendir.
Geniş alanlarda buğday neredeyse tamamen biçerdöverle hasat edilir; küçük ve eğimli parsellerde orak ya da motorlu tırpanla biçilip harman yapılabilir. Biçerdöver günün serin saatlerinden çok, çiyin kalktığı ve sapın kuruduğu sabah geç saatler ile öğleden sonra çalıştırılır; nemli başak harmanı zorlaştırır ve tane kırığını artırır. Olgunluk, başağın elle ufalanıp tanenin sert ve camsı çıkmasıyla teyit edilir. Hasattan hemen sonra dane, yüzde 13-14 nemin üzerindeyse serilerek ya da kurutucuyla nem düşürülür; aksi halde ambar küflenir ve kızışma olur. Depolamada taneler temizlenip yüzde 12-14 nem aralığında, kuru ve havalandırılan serin ambarlarda, böcek ve rutubetten korunarak saklanır. Sap ve saman ayrı toplanıp balyalanır.
Başaklar ve sap altın sarısına döner, alt yapraklar kurur, başak hafifçe öne eğilir. En kesin işaret tanedir: olgun dane sert ve camsıdır, tırnakla kolayca ezilmez, dişle ısırıldığında çıtlar. Bu aşamada dane nemi yaklaşık yüzde 13,5'tir.
Bölgeye göre değişir. Çukurova, Akdeniz ve Güneydoğu ovalarında Mayıs sonu-Haziran, Ege ve Marmara'da Haziran ortası-sonu, İç Anadolu'da Temmuz, yüksek rakımlı Doğu Anadolu'da ise Ağustos'a kadar uzayabilir.
Erken biçilirse taneler buruşur, hektolitre ağırlığı ve verim düşer. Geç kalınırsa başaklar kırılganlaşır, dane dökülmesi ve başak kopması başlar; sıcak kuru rüzgar veya dolu günlerinde kayıp hızla artar.
Ambara konacak danenin nemi yüzde 12-14 aralığında olmalıdır. Daha yüksek nemde tane kızışır ve küflenir, bu yüzden gerekirse hasat sonrası serilerek veya kurutucuyla nem düşürülmelidir.
Kaynak: DergiPark - Buğday Üretiminde Optimum Hasat Döneminin Belirlenmesi. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel buğday ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Buğday İlanları Buğday Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Buğday Nasıl Saklanır Buğday Yetiştiriciliği Tüm Buğday BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
