Menü
Çavdar, soğuğa ve kurağa en dayanıklı serin iklim tahılı olduğu için Türkiye'de çoğunlukla yüksek rakımlı, fakir ve marjinal topraklarda yetiştirilir; bu nedenle hasat takvimi de genelde dağ köyleri ve yayla koşullarına göre şekillenir. Çavdar buğdaya benzer şekilde sarı oluma geçer ancak boyu daha uzun olduğu için olgunlukta yatmaya ve rüzgarda salınmaya eğilimlidir, bu da geç kalınan hasatta dane dökülmesi ve başak kırılması riskini artırır. Olgun çavdar başağı gri-yeşilden açık sarımsı-kahve bir tona döner, uzun kılçıkları belirginleşir ve başaklar öne eğilir. Çavdarın bir diğer özelliği, başaklarda zaman zaman çavdar mahmuzu denen koyu mantar oluşumlarının görülebilmesidir; sağlıklı hasat için bu lekeli başaklara dikkat edilir. Hem ekmeklik un, hem hayvan yemi, hem de saman ve yeşil gübre amacıyla değerlendirilen çavdarda hasat zamanı, kullanım amacına ve tanenin sertleşme derecesine göre belirlenir.
Çavdar, daha çok serin ve yüksek bölgelerde yetiştiği için Türkiye'de buğday ve arpaya kıyasla genellikle biraz daha geç biçilir. İç Anadolu'nun step kuşağı ve geçiş bölgelerinde (Konya, Ankara, Eskişehir, Sivas çevresi) hasat Haziran sonu-Temmuz başında yoğunlaşır. Daha sıcak Ege ve Akdeniz iç kesimlerinde Haziran ortasına çekilebilirken, yüksek rakımlı Doğu Anadolu yaylaları ve serin Karadeniz iç kesimlerinde Temmuz ortası-sonuna, hatta yer yer Ağustos başına uzar. Kışlık çeşitler erken, ilkbaharlık ekimler daha geç olgunlaşır. Olgunluk belirtileri: başak ve sapın yeşilden açık sarımsı-kahve bir renge dönmesi, uzun kılçıkların kuruyup açılması, başakların öne sarkması, sapın elle kırıldığında gevrek çıkması ve tanenin sertleşip tırnakla ezilememesidir. Tam olumda dane nemi yaklaşık yüzde 13-14'e iner. Süt ve hamur olum dönemleri dane hasadı için erkendir; ancak yem ve silaj amaçlı biçimde bu daha erken dönemler tercih edilebilir.
Dane amaçlı çavdar yaygın olarak biçerdöverle hasat edilir; geleneksel dağ köylerinde ve küçük parsellerde elle orakla biçilip demet bağlanarak harman yapıldığı da görülür. Çavdar boylu ve yatmaya eğilimli olduğundan biçim, sapın kuruduğu ve çiyin kalktığı saatlerde yapılır; yatmış başaklarda biçerdöver yüksekliği ve hızı kayıpları azaltacak şekilde ayarlanır. Olgunluk, başağın elle ufalanıp danenin sert ve dolgun çıkmasıyla doğrulanır; hasat sırasında koyu mahmuz taşıyan başaklar ayıklanır. Yem, saman ya da yeşil gübre amaçlı çavdarda biçim, tane olgunlaşmadan, bitki henüz yeşil-hamur olum aşamasındayken yapılır. Hasat sonrası dane temizlenir, nem yüksekse serilerek düşürülür ve serin, kuru, havalandırılan ambarda yüzde 12-14 nem bandında saklanır; saman ayrıca balyalanarak değerlendirilir.
Genellikle evet. Çavdar çoğunlukla serin ve yüksek rakımlı bölgelerde yetiştiği için aynı yörede buğday ve arpadan biraz daha geç olgunlaşma eğilimindedir; İç Anadolu'da Haziran sonu-Temmuz, yüksek yaylalarda Temmuz sonuna kadar biçilir.
Başak ve sap yeşilden açık sarımsı-kahve renge döner, uzun kılçıklar kuruyup açılır, başaklar öne sarkar. Sap elle kırıldığında gevrek çıkar, taneler sertleşip tırnakla ezilemez. Tam olumda dane nemi yaklaşık yüzde 13-14'tür.
Hayır. Dane hasadı için tanenin tam olum aşamasında sertleşmesi beklenir. Yem, silaj ya da yeşil gübre amaçlı çavdar ise bitki henüz yeşil ve hamur olum döneminde, tane olgunlaşmadan önce biçilir.
Çavdar boylu ve yatmaya yatkındır; tam olumdan sonra rüzgar ve kendi ağırlığıyla yatabilir, başaklar kırılır ve dane dökülmesi artar. Bu yüzden tane sertleşip nem uygun banda indiğinde fazla beklemeden hasat edilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel çavdar ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Çavdar İlanları Çavdar Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Çavdar Nasıl Saklanır Çavdar Yetiştiriciliği Tüm Çavdar BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
