Menü
Pirinç, tarladaki çeltiğin kabuğu soyulmuş haline verilen addır; dolayısıyla pirincin tarladaki hasadı aslında çeltik hasadıdır, pirinç ise bu hasadın işlenmiş ürünüdür. Bu ayrım hasat planlaması için önemlidir: tarladan toplanan ürün çeltik olarak biçilir, kurutulur ve ancak kabuk soyma (kavlama) işleminden sonra beyaz pirinç haline gelir. Hasat zamanlaması pirinç kalitesini doğrudan belirler, çünkü bütün ve sağlam pirinç verimi tamamen çeltiğin doğru olum aşamasında biçilmesine bağlıdır. Erken biçilen ürün cılız ve yarı dolmuş tane verirken, geç biçilen çatlamış daneler kabuk soyulurken kırılır ve düşük randımanlı kırık pirinç ortaya çıkar. Türkiye'de pirinç hammaddesi olan çeltik özellikle Edirne ve Trakya ile Samsun, Çorum ve Sinop havzalarında üretilir ve hasadı sonbahara denk gelir. Salkımdaki danelerin saman rengini alıp sertleştiği, danenin tam dolduğu an, hem en yüksek tonajı hem de işlemede en yüksek bütün pirinç oranını sağlayan ideal hasat zamanıdır.
Pirincin hammaddesi çeltik, Türkiye'de Eylül-Ekim aralığında hasat edilir. Trakya'da Edirne, Meriç ve Uzunköprü ovalarında biçim Eylül ortasından Ekim ortasına kadar sürer; Karadeniz'de Samsun Bafra-Çarşamba, Çorum ve Sinop havzalarında Eylül sonundan Ekim sonuna kadar uzayabilir. Erkenci çeşitler Eylül içinde, geçci ve uzun taneli (örneğin baldo tipi) çeşitler Ekim'e doğru olgunlaşır. Olum belirtileri çeltikle aynıdır: başaklar danelerin ağırlığıyla eğilir, salkımdaki danelerin büyük çoğunluğu sararıp saman rengini alır, danenin içi sertleşir ve süt kıvamı tamamen kaybolur. Tarlada dane nemi %20-25'e indiğinde biçim yapılır; bu nem, kabuk soymada en az kırık veren ve en yüksek bütün pirinç randımanı sağlayan aralıktır. Hasat sonrası kurutmayla nem %13-14'e düşürülür, ancak bundan sonra kavlama makinesinde kabuk soyulup pirinç elde edilir.
Pirinç doğrudan tarladan toplanmaz; önce çeltik biçilir. Tarladan su çekildikten sonra çeltik biçerdöverle hasat edilir, daneler saptan ayrılır. Olgunluk, salkımların eğilmesi, danelerin saman rengini alıp sertleşmesi ve nem ölçümüyle belirlenir. Biçilen çeltik vakit kaybetmeden %13-14 neme kadar dengeli biçimde kurutulur; hızlı veya aşırı kurutma daneleri çatlatır ve kabuk soymada kırık oranını artırır. Pirince dönüşüm, kabuk soyma (kavlama) ve gerekirse beyazlatma-parlatma aşamalarıyla işleme tesisinde yapılır. Bu yüzden hasat sonrası en kritik nokta, çeltiğin dane bütünlüğünü koruyacak şekilde kurutulması ve serin, kuru, havalandırılan depoda kabuğuyla saklanmasıdır. Kabuğu soyulmuş pirinç ise nem çekmeyecek, kokusuz ve serin ortamda muhafaza edilir; pirinç hammaddesi olan çeltiğin doğru kurutulmamış olması, sonraki tüm pirinç kalitesini bozar.
Çeltik, kabuğu soyulmamış ham üründür; pirinç ise çeltiğin kabuğu soyulmuş halidir. Tarladan çeltik biçilir, kurutulur ve kabuk soyma (kavlama) işleminden sonra pirinç elde edilir. Yani pirinç doğrudan değil, çeltik hasadı yoluyla üretilir.
Salkımlar danelerin ağırlığıyla eğildiğinde, danelerin çoğu saman rengini alıp sertleştiğinde ve içindeki süt kıvamı kaybolduğunda olgunlaşmıştır. Dane nemi %20-25 bandına indiğinde biçilir; bu aralık en yüksek bütün pirinç randımanını verir.
Erken biçimde daneler yarı dolu ve cılız kalır; geç biçimde tarlada çatlayan daneler kabuk soyulurken kırılır. Her iki durumda da bütün pirinç oranı düşer. Doğru olum aşamasında biçim, hem tonajı hem işlemedeki sağlam tane oranını en üst düzeye çıkarır.
Biçilen çeltik %13-14 neme kadar dengeli kurutulur ve kabuğuyla birlikte serin, kuru, havalandırılan depoda muhafaza edilir. Kabuk soyma işlemi pazarlama aşamasında yapılır; nemli saklamak ısınma, sararma ve küfe yol açar.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Tarım ve Orman Bakanlığı). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel pirinç ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Pirinç İlanları Pirinç Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Pirinç BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
