Menü
Trabzon hurması (Diospyros kaki), halk arasında cennet hurması ya da kaki olarak da bilinen, sonbaharda olgunlaşan turuncu renkli bir subtropik meyvedir. İsminde Trabzon geçse de aslında Doğu Asya kökenlidir ve ülkemize yayılmasından sonra bu adı almıştır. Yumuşak, tatlı ve buruk çeşitleri bulunan meyve, hem taze tüketilir hem de kurutularak değerlendirilir. Türkiye tarımında Trabzon hurması, ılıman ve subtropik iklim kuşağındaki bahçelerde giderek yaygınlaşan, katma değeri yüksek bir meyve türü olarak öne çıkar. Kışın yaprağını döken ağaçları, süs bitkisi olarak da tercih edilir. Ekonomik açıdan, özellikle küçük ve orta ölçekli aile işletmeleri için ek gelir kaynağı oluşturur; A ve C vitamini ile antioksidan bakımından zengin olması nedeniyle sağlıklı beslenme eğilimiyle birlikte iç pazarda talebi artmaktadır. Ülkemiz, dünya kaki üretiminde kayda değer bir konuma sahiptir ve bu ürün, meyvecilikte çeşitlendirme arayan üreticiler için önemli bir alternatif haline gelmiştir.
Trabzon hurması, ülkemizde en çok kışları ılıman geçen kıyı bölgelerinde yetiştirilir. Başlıca üretim alanları Ege bölgesinde İzmir, Manisa, Aydın, Denizli ve Muğla; Akdeniz bölgesinde Antalya, Mersin ve Hatay illeridir. Marmara bölgesinde Bursa ve Yalova çevresinde, Karadeniz kıyı şeridinde ise adını aldığı Trabzon başta olmak üzere Rize ve Ordu gibi illerde de bahçelere rastlanır. Bu bölgelerin uygun olmasının başlıca nedeni iklimdir. Trabzon hurması, çiçeklenme ve meyve tutum döneminde şiddetli ilkbahar geç donlarına duyarlıdır; bu yüzden kışları çok sert olmayan, yazları sıcak ve nispeten nemli iklimler ürünü olumlu etkiler. Toprak bakımından fazla seçici olmasa da, derin, geçirgen, tınlı ve organik maddece zengin, taban suyu yüksek olmayan topraklarda daha sağlıklı gelişir ve verimi artar. Ağır, su tutan topraklarda kök boğazı hastalıkları görülebildiği için drenajı iyi araziler tercih edilir.
Trabzon hurmasında verim; çeşide, ağaç yaşına, bakım koşullarına ve iklime göre önemli ölçüde değişir. Tam verime ulaşmış (yaklaşık 8 yaş ve üzeri) sağlıklı bir ağaçtan yaklaşık 50 ila 150 kilogram meyve alınabildiği genel olarak bilinir; iyi bakılan bazı yaşlı ağaçlarda bu miktar daha da yükselebilir. Genç ağaçlarda verim doğal olarak düşüktür ve yaşla birlikte kademeli artar. Dekara verim, dikim sıklığına ve budama sistemine bağlı olduğundan tek bir rakamla ifade etmek doğru olmaz. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında çeşit seçimi (buruk ve buruk olmayan tipler), tozlanma durumu, düzenli sulama, dengeli gübreleme, budama, hastalık ve zararlılarla mücadele ile bir yıl çok bir yıl az ürün verme eğilimi olan periyodisite yer alır. Geç ilkbahar donları ve aşırı sıcaklarda güneş yanıklığı da verimi ve meyve kalitesini olumsuz etkileyebilir. Kesin değerler için TÜİK bitkisel üretim verileri ve bölge enstitülerinin yayınları esas alınmalıdır.
Trabzon hurması ticaretinde ağırlık iç tüketimdedir. Sonbahar aylarında hal ve pazarlarda taze olarak satışa sunulan meyve, son yıllarda sağlıklı beslenme eğiliminin güçlenmesiyle birlikte iç pazarda daha fazla talep görmektedir. Kurutulmuş hurma ise hem yurt içinde hem de kuruyemiş ve kuru meyve ihracatı kapsamında değerlendirilmektedir. Ülkemiz, dünya kaki üretiminde önde gelen üreticiler arasında yer alır ve üretimin bir bölümü ihraç edilir. İhracatta başlıca pazarlar arasında Rusya, Avrupa ülkeleri, Orta Doğu ve komşu ülkeler bulunur. Meyvenin dayanıklılığının sınırlı olması ve hasat sonrası kolay zedelenmesi, taze ihracatta soğuk zincir ve ambalaj kalitesini kritik hale getirir. İthalat, iç üretimin talebi büyük ölçüde karşılaması nedeniyle sınırlı düzeydedir. Ekonomik açıdan Trabzon hurması, özellikle kıyı bölgelerdeki aile işletmeleri için meyvecilikte çeşitlilik ve ek gelir sağlayan bir üründür. Güncel ve resmi rakamlar için TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı kaynakları takip edilmelidir.
Buruk çeşitlerdeki tat, olgunlaşmamış meyvedeki tanen maddesinden kaynaklanır. Meyve ağaçta veya hasat sonrası tam yumuşayıp olgunlaştığında buruk tat kaybolur. Ayrıca elma gibi etilen salan meyvelerle birlikte bekletmek ya da uygun sıcaklık koşullarında dinlendirmek burukluğu giderir. Fuyu gibi buruk olmayan çeşitler ise sert haldeyken de yenebilir.
Evet, Trabzon hurması, cennet hurması ve kaki isimleri aynı türü, yani Diospyros kaki bitkisinin meyvesini ifade eder. Bölgelere göre farklı adlarla anılır. Bu meyve, çöllerde yetişen ve tamamen farklı bir bitki olan hurmadan (Phoenix dactylifera) botanik olarak ayrıdır.
Kışları çok sert olmayan ılıman ve subtropik iklimleri sever. Kış dinlenme döneminde belirli soğuğa dayanabilse de, asıl risk ilkbahardaki geç donlardır. Çiçeklenme ve genç sürgün döneminde görülen donlar ürünü ciddi biçimde zarara uğratır, bu yüzden don çukurlarından kaçınılmalı ve kıyı kuşağındaki korunaklı alanlar tercih edilmelidir.
Çeşide bağlıdır. Birçok Trabzon hurması çeşidi partenokarpi ile, yani döllenme olmadan meyve bağlayabilir. Ancak bazı çeşitlerde tozlayıcı bulunması meyve tutumunu, iriliği ve verimi artırabilir. Çekirdekli meyve isteniyorsa veya çeşit tozlayıcıya ihtiyaç duyuyorsa bahçeye uygun tozlayıcı eklenmesi önerilir.
Hasat genellikle sonbaharda, ekim ve kasım aylarında meyve rengi turuncuya döndüğünde yapılır. Meyve kolay zedelendiği için dikkatli toplanmalıdır. Sert çeşitler soğuk hava koşullarında bir süre saklanabilir; yumuşayan buruk çeşitler ise kısa sürede tüketilmeli ya da kurutularak değerlendirilmelidir. Kurutma, raf ömrünü uzatan yaygın bir değerlendirme yöntemidir.
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım ve Orman Bakanlığı (TAGEM).
Harman üzerinde güncel trabzon hurması ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Trabzon Hurması Trabzon Hurması Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
