Menü
Semizotu (Portulaca oleracea), etli ve sulu yapraklarıyla bilinen tek yıllık bir sebzedir. Türkiye mutfağında hem çiğ salata olarak hem de yoğurtlu, zeytinyağlı ve etli yemeklerde yaygın biçimde tüketilir. Anadolu genelinde tarla kenarlarında ve bahçelerde kendiliğinden yetişen yabani formu da toplanarak değerlendirilir. Bitki, kısa yetişme süresi ve sıcağa dayanıklılığı sayesinde ilkbahar sonundan sonbahara kadar üretilebilir; bu da onu üreticiler için hızlı gelir sağlayan bir sebze haline getirir. Omega-3 yağ asitleri ve antioksidan içeriği nedeniyle son yıllarda sağlıklı beslenme akımıyla birlikte talebi artmıştır. Türkiye tarımında semizotu, alan bakımından buğday ya da domates gibi büyük ürünlerle kıyaslanamasa da, pazar ve manav zincirinde istikrarlı yer tutan, küçük aile işletmeleri ve yakın çevre pazarlarına yönelik üretim yapan çiftçiler için önemli bir taze sebzedir. Serada ve açık tarlada yetiştirilebilmesi üretim esnekliği sağlar ve şehir çeperindeki bahçelerde sık ekilir.
Semizotu, Türkiye genelinde neredeyse her bölgede yetişebilen, iklim isteği düşük bir sebzedir; ancak ticari üretim daha çok ılıman ve sıcak iklim kuşaklarında yoğunlaşır. Ege ve Akdeniz bölgeleri, uzun ve sıcak yaz mevsimi sayesinde açık tarlada erken ve uzun süreli üretime imkan verir. Marmara bölgesinde özellikle büyük şehir çevrelerindeki bahçe tarımı alanlarında, pazara yakınlık avantajıyla taze tüketime yönelik üretim yapılır. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde de yaz aylarında yaygın olarak yetiştirilir. Semizotu sıcağı seven, güneşli ortamlarda hızlı gelişen bir bitkidir ve don riski olan dönemlerden kaçınılır. Toprak bakımından seçici değildir; tınlı, humusça zengin, iyi drenajlı ve hafif topraklarda en iyi verimi verir. Su tutan ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski artar. Bitki kuraklığa göreceli dayanıklı olsa da düzenli sulamayla yaprakların etli ve gevrek kalması sağlanır, bu da pazar kalitesini doğrudan etkiler.
Semizotu verimi; yetiştirme şekline (açık tarla veya sera), ekim sıklığına, sulama ve gübrelemeye göre önemli ölçüde değişir. Bitki genellikle birden fazla kez biçilerek hasat edildiği için toplam verim, hasat sayısına bağlı olarak artar. Uygun koşullarda dekardan yaklaşık birkaç ton taze ürün alınabildiği belirtilmekle birlikte, kesin rakamlar bölge ve işletmeye göre farklılık gösterir; bu nedenle rakamlar yaklaşık değer olarak değerlendirilmelidir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında toprak verimliliği, düzenli sulama, sıcaklık, ekim sıklığı ve hasat zamanlaması yer alır. Semizotu sıcak dönemde hızla çiçeğe geçtiğinden, hasadın çiçeklenme öncesinde yapraklar gevrek ve etliyken yapılması hem verim hem kalite açısından önemlidir. Aşırı sıcak ve susuzluk yaprakların sertleşmesine, pazar değerinin düşmesine yol açar. Dengeli azotlu besleme yaprak gelişimini artırır, ancak aşırı azot bitkinin dayanıklılığını ve raf ömrünü olumsuz etkileyebilir. Sık ekim ve düzenli sulama kombinasyonu genellikle en yüksek toplam verimi sağlar.
Semizotu, Türkiye'de ağırlıklı olarak iç tüketime yönelik üretilen bir sebzedir. Ürün, hasat sonrası çabuk pörsüyen ve raf ömrü kısa yapraklı bir sebze olduğu için genellikle yerel pazarlarda, hallerde ve manavlarda taze olarak satılır; üretim bölgesine ve büyük şehir tüketim merkezlerine yakınlık ticarette belirleyicidir. Yaz aylarında pazarlarda bolca bulunur ve fiyatı mevsimsel olarak dalgalanır. Semizotu, uzun mesafeli ihracata elverişli dayanıklı bir ürün olmadığından, ihracatı domates, biber gibi büyük hacimli sebzelere kıyasla sınırlıdır; dış ticarette öne çıkan bir kalem değildir. Ekonomik önemi daha çok yerel ölçekte, küçük ve orta ölçekli üreticilerin taze sebze gelirine katkısı üzerinden ortaya çıkar. Sağlıklı beslenme ve doğal gıda ilgisinin artmasıyla şehir pazarlarında talebin canlı kaldığı görülmektedir. Güncel üretim ve ticaret rakamları için TÜİK bitkisel üretim istatistikleri ve Tarım ve Orman Bakanlığı verileri esas alınmalıdır.
Semizotu sıcağı seven bir bitki olduğu için don tehlikesi geçtikten sonra, genellikle ilkbahar sonundan yaz sonuna kadar ekilebilir. Hızlı gelişir ve ekimden yaklaşık birkaç hafta sonra yapraklar etli ve gevrekken hasada başlanır. Bitki biçildikten sonra yeniden sürdüğü için aynı ekimden birden fazla kez hasat alınabilir.
Semizotu toprak konusunda seçici değildir, ancak tınlı, humusça zengin, hafif ve iyi drenajlı topraklarda en gevrek ve verimli ürünü verir. Su tutan ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski arttığı için drenaj önemlidir. Güneşli ve sıcak ortamlar bitkinin hızlı gelişmesini sağlar.
Semizotunun hem yabani hem de kültür formu vardır. Anadolu'da tarla kenarlarında ve bahçelerde kendiliğinden yetişen yabani semizotu toplanarak tüketilir. Bunun yanında ticari üretim için tohumla ekilen kültür çeşitleri de bahçe ve seralarda yetiştirilir.
Semizotu sıcak ve susuz dönemde hızla çiçeklenmeye geçer. Bitki çiçeğe geçtiğinde yapraklar sertleşir, gevrekliğini kaybeder ve pazar değeri düşer. Bu nedenle hasat çiçeklenme öncesinde, yapraklar etli ve tazeyken yapılmalı, düzenli sulamayla bitkinin taze kalması sağlanmalıdır.
Semizotu hasat sonrası çabuk pörsüyen, raf ömrü kısa yapraklı bir sebze olduğu için uzun mesafeli ihracata pek elverişli değildir. Türkiye'de ağırlıklı olarak iç tüketime yönelik üretilir ve yerel pazarlarda taze satılır. İhracatı, dayanıklı sebzelere kıyasla oldukça sınırlıdır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, TAGEM.
Harman üzerinde güncel semizotu ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Semizotu Semizotu Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
