Menü
Mısır (Zea mays), buğday ve arpanın ardından Türkiye tahıl üretiminde ön sıralarda yer alan, hem insan gıdası hem de hayvan yemi olarak kullanılan stratejik bir sıcak iklim bitkisidir. Ülkemizde ağırlıklı olarak dane (tane) mısır ve silajlık mısır olmak üzere iki temel amaçla yetiştirilir. Dane mısır, yem sanayisinin en önemli hammaddelerinden biri olup kanatlı ve büyükbaş hayvancılığın yem rasyonlarının temelini oluşturur; ayrıca nişasta, glikoz şurubu ve yağ üretiminde de yoğun biçimde kullanılır. Silajlık mısır ise süt ve besi hayvancılığında kaba yem ihtiyacını karşılar. İkinci ürün olarak buğday ve arpa hasadından sonra ekilebilmesi, mısırı sulanabilir tarım alanlarında münavebe açısından çok değerli kılar. Sıcaklık ve suya duyarlı bir bitki olması nedeniyle sulama olanağı olan bölgelerde yüksek verim potansiyeli gösterir. Yem sanayisi talebinin sürekli artması, mısırı Türkiye tarım ekonomisinde giderek stratejik önemi büyüyen bir ürün konumuna taşımaktadır.
Türkiye’de mısır üretimi büyük ölçüde sulama imkânı olan ovalarda yoğunlaşır. Akdeniz Bölgesi, özellikle Adana ve çevresindeki Çukurova ile birlikte, uzun ve sıcak yetişme mevsimi sayesinde hem ana ürün hem de ikinci ürün mısır için en elverişli bölgelerin başında gelir. Yüksek sıcaklık toplamı ve sulama altyapısı bu bölgede iki ürün alınmasına imkân tanır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, GAP sulama projeleriyle birlikte Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır çevresinde mısır ekiliş alanlarının hızla genişlediği önemli bir üretim merkezine dönüşmüştür. Ege Bölgesi’nde Manisa ve Aydın ovaları, İç Anadolu’da Konya ovası ile Karadeniz kıyı şeridinde Sakarya, Düzce ve çevresi de kayda değer mısır üretim alanlarıdır. Mısır, derin, iyi drene olan, organik maddece zengin ve tınlı topraklarda en iyi verimi verir. Bitkinin su ve besin maddesi talebi yüksek olduğundan, taban suyu ve sulama olanağı bulunan verimli ovalar üretim için tercih edilmektedir.
Türkiye, dane mısırda dünya ortalamasının üzerinde birim alan verimine sahip ülkelerden biridir. Sulanan ve modern tarım tekniklerinin uygulandığı ovalarda dane mısır verimi genellikle yaklaşık dekara 900 ile 1.200 kilogram (yaklaşık 9-12 ton/hektar) aralığında değişir; iyi yönetilen parsellerde bu değerin daha üzerine çıkılabilir. Silajlık mısırda ise yeşil ot verimi çeşit ve koşullara göre yaklaşık dekara 5-8 ton düzeyinde gerçekleşebilir. Verimi etkileyen başlıca etkenler; kullanılan hibrit çeşidin (FAO olum grubu) bölgeye uygunluğu, ekim zamanı, bitki sıklığı, sulama sayısı ve zamanlaması, azotlu gübrelemenin dengesi, tozlanma döneminde yaşanan aşırı sıcak ve kuraklık stresi ile mısır kurdu ve koçan kurdu gibi zararlılarla mücadeledir. Özellikle tozlanma ve dane dolum döneminde su stresi verimi ciddi ölçüde düşürür. Bu rakamlar genel bir çerçeve sunar; kesin verim değerleri için TÜİK ve TAGEM yıllık üretim verileri esas alınmalıdır.
Mısır, Türkiye iç piyasasında ağırlıklı olarak yem sanayisi tarafından talep edilen bir üründür; kanatlı ve büyükbaş yem karmalarının temel bileşeni olması, iç tüketimi sürekli yüksek tutar. Ayrıca nişasta bazlı şeker, glikoz, mısır yağı ve gıda sanayisi de önemli tüketim kalemleridir. Yurt içi üretim son yıllarda artmakla birlikte, hızla büyüyen hayvancılık ve yem sektörünün talebini tam olarak karşılayamadığından Türkiye genellikle net mısır ithalatçısı konumundadır. İç fiyatların dünya borsalarındaki (özellikle referans alınan uluslararası mısır fiyatları) gelişmelere ve döviz kuruna duyarlı olması, üretici ve sanayici açısından fiyat dalgalanmalarını önemli hâle getirir. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) zaman zaman alım ve müdahale yoluyla piyasada düzenleyici rol üstlenir. Mısır, ikinci ürün olarak ekilebilmesi sayesinde çiftçiye ilave gelir sağlaması ve yem maliyetleri üzerindeki belirleyici etkisiyle tarım ekonomisinde stratejik bir konuma sahiptir. Güncel ithalat, ihracat ve üretim rakamları için TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine başvurulmalıdır.
Mısır üretimi sulama olanağı bulunan ovalarda yoğunlaşır. Başta Adana ve Çukurova olmak üzere Akdeniz Bölgesi, GAP sulamasıyla gelişen Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır çevresindeki Güneydoğu Anadolu, ayrıca Manisa, Aydın, Konya, Sakarya ve Düzce önemli üretim merkezleridir.
Dane mısır, koçandaki taneler için yetiştirilir ve olgunlaştıktan sonra hasat edilerek başta yem sanayisi olmak üzere nişasta ve gıda üretiminde kullanılır. Silajlık mısır ise bitki bütün olarak, dane süt olum döneminde biçilip fermente edilerek süt ve besi hayvanları için kaba yem yani silaj yapımında değerlendirilir.
Evet. Sulanabilir alanlarda buğday ve arpa hasadından sonra, genellikle haziran ayında ikinci ürün olarak mısır ekilebilir. Bu, çiftçiye aynı yıl içinde ilave gelir sağlar ve özellikle Çukurova ile Güneydoğu Anadolu’da yaygın bir uygulamadır. İkinci ürün mısırda erkenci hibrit çeşit seçimi önemlidir.
Ana ürün mısır, toprak sıcaklığı yeterince yükseldikten sonra genellikle nisan ile mayıs aylarında ekilir ve bölgeye göre ağustos sonundan itibaren hasat edilir. İkinci ürün mısır ise haziran başında ekilip sonbaharda hasat edilir. Ekim zamanı, iklim ve seçilen çeşidin olum süresine göre değişir.
Mısır suya en duyarlı tahıllardan biridir. Özellikle tozlanma (püsküllenme) ve dane dolum dönemlerinde yaşanan su stresi, koçandaki tane sayısını ve tane iriliğini azaltarak verimde ciddi düşüşe yol açar. Bu nedenle mısır ağırlıklı olarak sulama altyapısı gelişmiş ovalarda yetiştirilir ve zamanında yapılan sulama yüksek verimin ön koşuludur.
Mısır, genellikle bahar aylarında, toprak sıcaklığı 10-12°C'ye ulaştığında ekilir. Ekimi için en uygun dönem, hava koşullarına bağlı olarak Nisan ve Mayıs aylarıdır.
Mısır hasadı, ekim tarihine ve çeşidine bağlı olarak genellikle 3-4 ay içinde gerçekleştirilir. Hasat zamanı, bitkilerin olgunlaşmasına bağlı olarak Eylül ve Ekim aylarıdır.
Mısır, iyi drene edilmiş ve organik madde bakımından zengin topraklarda yetişir. Sıcak iklimleri sever ve sıcaklık 20-30°C arasında en iyi gelişimi gösterir.
Mısır, büyüme döneminde düzenli sulama gerektirir. Sulama sıklığı, yağış miktarına ve toprak nemine bağlı olarak değişir, ancak genelde her 7-10 günde bir sulama önerilir.
Mısırın başlıca çeşitleri dane mısır ve silajlık mısır olarak ikiye ayrılır. Ayrıca, tatlı mısır ve nişasta mısırı gibi özel çeşitler de bulunmaktadır.
Mısırda sık görülen hastalıklar arasında mısır yaprak lekesi ve külleme bulunur. Ayrıca, mısır böceği ve mısır kurdu gibi zararlılar da önemli tehditlerdir.
Mısır bitkileri genellikle budama gerektirmez, ancak zararlı ve hastalıklı yaprakların temizlenmesi önemlidir. Bakım için düzenli sulama, gübreleme ve yabancı ot kontrolü yapılmalıdır.
Mısır, hasat edildikten sonra serin ve kuru bir ortamda saklanmalıdır. Özellikle dane mısır, nem oranı düşük tutulduğunda daha uzun süre dayanabilir.
Sera ortamında mısır, iklim kontrolü sayesinde daha iyi bir verim sağlayabilirken, açık alanda doğal iklim koşullarından faydalanır. Sera yetiştiriciliği, genellikle daha fazla maliyet gerektirir.
Mısırda münavebe, toprak verimliliğini artırmak için önemlidir. Genellikle, mısırdan sonra baklagil bitkileri veya tahıllar ekilmesi önerilir.
Mısır verimi, çeşit, iklim ve bakım yöntemlerine göre değişir. İyi bir sulama, gübreleme ve zararlı kontrolü ile verim artırılabilir.
Organik mısır yetiştiriciliğinde kimyasal gübre ve ilaçlar kullanılmaz, bunun yerine organik gübreler ve doğal zararlı kontrol yöntemleri tercih edilir. Toprak sağlığını korumak için rotasyon ve münavebe önemlidir.
Hasat sonrası mısır, hemen kurutulmalı ve uygun koşullarda depolanmalıdır. İşleme aşamasında, dane mısırın kabukları temizlenmeli ve nem oranı kontrol edilmelidir.
Mısır, rüzgarla tozlaşan bir bitkidir. Dişi çiçekler, erkek çiçeklerden yayılan polenler tarafından döllenir.
Mısır, soğuk hava koşullarına karşı hassastır ve don olaylarından olumsuz etkilenir. Genellikle 0°C'nin altındaki sıcaklıklar mısır bitkileri için zararlıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel mısır ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Mısır Mısır Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
