Menü
Sorgum (Sorghum bicolor), sıcak iklim tahıllarından biri olup Türkiye tarımında ağırlıklı olarak yem ve silaj kaynağı olarak değerlendirilir. Buğdaygiller familyasından, tek yıllık ve sıcağa dayanıklı bir bitkidir. Türkiye koşullarında dane sorgumu, otlatma ve silaj için yetiştirilen sorgum ile şeker sorgumu (tatlı sorgum) gibi farklı tipleriyle karşımıza çıkar. Ülkemizde sorgum, mısır ve yem bitkilerine göre çok daha sınırlı bir alanda ekilir. Öne çıkan en önemli özelliği kuraklığa ve yüksek sıcaklığa dayanıklı olmasıdır; bu nedenle suyun kısıtlı olduğu ya da sulama imkânının düşük olduğu bölgelerde alternatif bir yem bitkisi olarak değerlendirilir. Türk mutfağında insan gıdası olarak yaygın bir kullanımı yoktur; tüketimin büyük bölümü hayvancılıkta kaba ve dane yem olarak gerçekleşir. Son yıllarda glutensiz beslenme ve un sanayisinde alternatif hammadde arayışlarıyla dane sorguma ilgi artsa da, bu kullanım Türkiye ölçeğinde hâlâ nişe kalmaktadır. Sorgum sudanotu melezleri ise çok biçimli yeşil ot üretimi nedeniyle hayvancılık işletmelerinde tercih edilir.
Sorgum, sıcak ve uzun vejetasyon isteyen bir bitki olduğundan Türkiye'de daha çok yaz sıcaklığının yüksek olduğu bölgelerde yetiştirilir. Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin), Akdeniz (Adana, Mersin, Hatay çevresi Çukurova ovaları) ve Ege ile İç Anadolu'nun sıcak kesimleri sorgum ve sorgum sudanotu melezlerinin ekildiği başlıca alanlardır. Bu bölgelerin tercih edilmesinin nedeni, sorgumun yüksek sıcaklığa ve kuraklığa mısırdan daha iyi uyum sağlaması, sınırlı sulama koşullarında bile kaba yem üretebilmesidir. Kıraç ve su stresinin görüldüğü tarlalarda, mısıra göre daha az su ile yem elde etmek isteyen hayvancılık işletmeleri sorgumu ikinci ürün ya da alternatif yem bitkisi olarak değerlendirir. Sorgum yerli bir bitki olarak yetiştirilebildiğinden ihtiyacın önemli bölümü iç üretimle karşılanır; ancak ekim alanı, mısır ve yonca gibi ana yem bitkilerine kıyasla oldukça dardır ve bölgesel olarak dağınıktır.
Sorgumun verimi; tipine (dane, silajlık, otlatma ya da sorgum sudanotu melezi), sulama durumuna ve iklime göre belirgin biçimde değişir. Silajlık ve yeşil ot amaçlı yetiştirilen sorgum ile sorgum sudanotu melezlerinde, uygun sulama ve birden fazla biçim koşullarında dekardan yaklaşık birkaç ton yeşil ot alınabilmektedir; toplam yeşil ot verimi çok biçimli üretimde daha yüksek düzeylere ulaşabilir. Dane sorgumunda ise verim genellikle mısır danesinin altında kalır ve dekara yaklaşık birkaç yüz kilogram aralığında değişebilir. Bu değerler bölgeye, çeşide ve yetiştirme tekniğine göre önemli ölçüde farklılaşabildiğinden kesin rakam vermek doğru olmaz. Kuraklığa dayanıklılığı sayesinde sorgum, su kısıtı olan koşullarda mısıra göre daha stabil bir yem verimi sağlayabilmesiyle öne çıkar. Güncel ve parsel bazlı verim beklentisi için Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri ile TAGEM'in bölgesel çeşit ve yetiştiricilik önerileri esas alınmalıdır.
Türkiye'de sorgumun ekonomik önemi büyük ölçüde hayvancılık sektörüne bağlıdır. Üretimin ağırlıklı kısmı silaj, yeşil ot ve dane yem olarak işletme içinde ya da yerel yem pazarında değerlendirilir; insan gıdası olarak ticareti sınırlıdır. Sorgum, mısır ve yoncaya göre çok daha dar bir ekim alanına sahip olduğundan ulusal tahıl ve yem ticareti içindeki payı düşüktür ve genellikle bölgesel, işletme bazlı bir kullanım söz konusudur. Kuraklığa dayanıklılığı nedeniyle su kaynaklarının azaldığı bölgelerde alternatif yem bitkisi olarak stratejik bir potansiyel taşır. Glutensiz un ve sağlıklı beslenme trendleriyle dane sorguma yönelik niş bir talep oluşmakla birlikte, bu pazar henüz küçüktür. Sorgumun iç tüketim, ihracat ve ithalat büyüklükleri yıllara göre değişebildiğinden, güncel üretim ve ticaret rakamları için TÜİK bitkisel üretim istatistikleri ile Tarım ve Orman Bakanlığı verilerinin takip edilmesi önerilir. Bu içerikte doğrulanmamış istatistik verilmemiştir.
Sorgum Türkiye'de ağırlıklı olarak hayvan yemi amacıyla yetiştirilir. Silajlık ve otlatmalık tipleri ile sorgum sudanotu melezleri kaba yem, dane sorgumu ise dane yem olarak kullanılır. İnsan gıdası olarak kullanımı sınırlıdır.
Sorgum, mısıra göre kuraklığa ve yüksek sıcaklığa daha dayanıklıdır ve genellikle daha az su ile yem üretebilir. Bu nedenle sulama imkânının kısıtlı olduğu bölgelerde mısıra alternatif olarak tercih edilebilir.
Sorgum sudanotu melezi, sorgum ile sudanotunun melezlenmesiyle elde edilen, hızlı gelişen ve çok biçimli yeşil ot verebilen bir yem bitkisidir. Hayvancılık işletmelerinde yeşil ot ve silaj üretimi için yaygın kullanılır.
Türkiye'de sorgum insan gıdası olarak yaygın tüketilmez. Dünyada bazı ülkelerde un ve tane olarak yenmekle birlikte ülkemizde tüketimin büyük bölümü hayvan yemi olarak gerçekleşir. Glutensiz un arayışıyla küçük bir niş talep oluşmaktadır.
Sorgum daha çok yaz sıcaklığının yüksek olduğu Güneydoğu Anadolu, Çukurova gibi Akdeniz ovaları ve Ege ile İç Anadolu'nun sıcak kesimlerinde yetiştirilir. Sıcağa ve kuraklığa dayanıklı olması bu bölgelerde öne çıkmasını sağlar.
Kaynak: TAGEM (Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü) ve TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel sorgum ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Sorgum Sorgum Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
