Menü
Mısır, Türkiye'de hem dane (tahıl) hem hayvan yemi hem de sofralık olarak değerlendirilen, çeşitliliği büyük ölçüde tane yapısındaki nişasta biçiminden gelen bir üründür. Botanik olarak mısır çeşitleri tanenin sertliğine, şeker ve nişasta oranına göre ayrılır: atdişi, sert (flint), cin, şeker, unlu ve mumlu mısır gibi tipler bu ayrımın temelidir. Kullanım amacı da çeşidi belirler; dane mısır un, nişasta ve yem sanayisine giderken, silajlık mısır bitkinin tümüyle hasat edilip hayvan yemi olarak siloya basılır, sofralık şeker mısırı ise süt olum döneminde haşlanarak tüketilir. Türkiye'de en geniş ekim alanı Çukurova, Şanlıurfa, Akdeniz ve Karadeniz'de yoğunlaşır; Karadeniz kıyı kuşağında geleneksel yerli mısırlar, Çukurova ve GAP bölgesinde ise verimi yüksek hibrit atdişi çeşitleri öne çıkar. Ayrıca araştırma enstitülerinin geliştirdiği Ada ve Batem serisi gibi tescilli yerli hibritler, cin mısırı ve şeker mısırı olarak ayrı gruplar oluşturur. Aşağıda hem tane tipine göre ana çeşitler hem de Türkiye'de yaygın bilinen tescilli hibritler ve bölgesel mısırlar yer alıyor.
Türkiye'de en geniş alanda ekilen tiptir; tanenin ucunda kuruyunca çöken bir çukur (at dişini andıran girinti) bulunur. Yumuşak nişasta oranı yüksek olduğu için un, nişasta ve özellikle hayvan yemi sanayisinde tercih edilir. Çukurova ve GAP bölgesinde çoğunlukla hibrit atdişi çeşitleri yetiştirilir.
Tanesi sert ve camsı nişastadan oluştuğu için dış yüzeyi parlak ve pürüzsüzdür, atdişi gibi çökme yapmaz. Depolamaya ve zararlılara dayanıklıdır; Karadeniz ve iç bölgelerde geleneksel olarak un ve kaba yem amacıyla yetiştirilir.
Tanesi küçük, sert ve sivri uçludur; içindeki nem ısıtıldığında buhar basıncıyla taneyi patlatır. Sofralık patlamış mısır olarak tüketilir ve diğer tiplerden ayrı, özel çeşitlerle üretilir. Türkiye'de Antalya'daki enstitü kaynaklı Antcin gibi tescilli cin mısırı çeşitleri bulunur.
Süt olum döneminde şeker oranı yüksek, nişastaya dönüşüm gecikmeli olan sofralık tiptir. Taze haşlama, ızgara ve konserve için hasat edilir; olgunlaşınca tanesi buruşur. Akdeniz ve Ege'de taze tüketim pazarına yönelik yaygın yetiştirilir.
Tanesi neredeyse tamamen yumuşak nişastadan oluşur, bu yüzden kolay öğütülür. Geleneksel olarak mısır unu, ekmek ve yöresel hamur işlerinde kullanılır; Karadeniz mutfağında mısır ekmeği için tercih edilen tiptir.
Nişastası tümüyle amilopektin yapısında olduğu için kesitinde mum gibi mat bir görünüm verir. Gıda ve nişasta sanayisinde özel yapışkanlık ve kıvam istenen ürünlerde değerlendirilir; Türkiye'de sınırlı ölçekte sözleşmeli olarak yetiştirilir.
Dane değil, bitkinin sap, yaprak ve koçanıyla birlikte hamur olum döneminde biçilip siloya basıldığı kullanım grubudur. Yüksek yeşil kütle veren, geç olgunlaşan boylu hibritler bu amaçla seçilir; büyükbaş hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde ana kaba yem kaynağıdır.
Sakarya Mısır Araştırma Enstitüsü kaynaklı, Türkiye koşullarına uyumlu tescilli atdişi hibrit dane mısırdır. Verim ve tane dolgunluğuyla öne çıkar; Karadeniz ve Marmara başta olmak üzere dane mısır üretiminde yaygın olarak ekilir.
Yine enstitü ıslahı olan, erkenci olum grubuna giren tescilli atdişi hibrittir. Kısa vejetasyonu sayesinde ikinci ürün (buğdaydan sonra) ekimine uygun olması nedeniyle tercih edilir.
Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nün geliştirdiği yerli cin (patlak) mısırı çeşididir. Patlama hacmi ve dane kalitesiyle ithal cin mısırına alternatif olarak sofralık patlamış mısır üretiminde kullanılır.
Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynaklı tescilli bir şeker (tatlı) mısırı çeşididir. Taze koçan tüketimine yönelik, tatlılığı ve tane iriliği öne çıkan bir sofralık hibrittir; Akdeniz kıyı şeridinde yaygındır.
Karadeniz kıyı kuşağında kuşaktan kuşağa tohumu saklanarak üretilen geleneksel yerel popülasyonlardır. Çoğunlukla sert veya unlu tipte olup mısır ekmeği ve unu için yetiştirilir; hibritlere göre verimi düşük ama yöresel lezzet ve adaptasyonuyla değerlidir.
Haşlama, ızgara ve taze tüketim için şeker mısırı (tatlı mısır) tercih edilmelidir. Bu tip süt olum döneminde yüksek şeker içerdiği için yumuşak ve tatlıdır. Atdişi veya sert mısır sofralık değildir; bunlar yem ve sanayi amaçlıdır ve haşlandığında sert kalır.
Hayır. Patlama sadece cin mısırından (popcorn) olur; çünkü bu çeşidin sert ve nemi hapseden özel tane yapısı ısıtılınca patlamayı sağlar. Atdişi, şeker veya unlu mısır ısıtıldığında patlamaz, yalnızca kavrulur.
Aynı türdür ancak amaç ve çeşit seçimi farklıdır. Dane mısırda olgun kuru tane hasat edilir; silajlıkta ise bitkinin tamamı hamur olum döneminde biçilerek yem yapılır. Silaj için yüksek yeşil kütle veren, boylu ve geç olgunlaşan hibritler seçilir.
Karadeniz yerli (yöresel) mısırları çiftçinin kendi tohumundan üretilen, genelde sert veya unlu tipte, mısır ekmeği ve unu için kullanılan popülasyonlardır. Ada serisi gibi hibritler ise enstitü ıslahıyla verim için geliştirilmiştir; verimleri daha yüksek fakat tohumu her yıl yenilenmesi gerekir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Mısır Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Sakarya). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız mısır çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Mısır İlanları Mısır Üreticileri Mısır Fiyatları Mısır Yetiştiriciliği Tüm Mısır BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
