Menü
Kiraz, hasat edildikten sonra olgunlaşmaya devam etmeyen ve çok çabuk su kaybederek pörsüyen, hassas bir meyvedir. Sapından koptuğu andan itibaren şeker ve asit dengesi bozulmaya, kabuk parlaklığı ile eti sertliği azalmaya başlar. Bu yüzden Türkiye genelinde kiraz için en belirleyici konu, hasat ile tüketici arasındaki soğuk zincirin hiç kırılmamasıdır. Sıcak havada bahçede birkaç saat bekleyen kiraz bile hızla yumuşar, sapı sararır ve çürümeye açık hâle gelir. Doğru saklama; hem tazeliği, gevrek dokuyu ve tadı korur hem de küf ve çürüklük kaynaklı fireyi düşürür. Napolyon, 0900 Ziraat gibi sofralık çeşitlerde bu durum ihracat ve pazar kalitesi açısından ayrıca önem taşır. Kirazı sapıyla birlikte, yıkamadan ve hızla soğutarak saklamak; oda sıcaklığında bırakmaya göre raf ömrünü kat kat uzatır. Aşağıda kiraza uygun koşullar, süreler ve pratik yöntemler açıklanmıştır.
Kiraz için ideal saklama koşulu düşük sıcaklık ve yüksek nemdir. Soğuk hava deposu koşullarında yaklaşık 0 santigrat derece (genellikle 0 ile 1 derece arası, donma noktasının hemen üstü) hedeflenir. Bağıl nem yüksek tutulmalıdır; genel olarak yüzde 90 ile 95 arası önerilir, çünkü kiraz nemini kolay kaybeder ve saplar çabuk kurur. Ortam serin, karanlık ve hafif havadar olmalı, doğrudan güneş ve ısı kaynağından uzak durulmalıdır. Kiraz hasat edildikten sonra en kısa sürede ön soğutma yapılması (tarla sıcaklığının hızla düşürülmesi) kalitenin korunmasında belirleyicidir. Meyve sapıyla birlikte, yıkanmadan ve mümkün olduğunca ezilmeden saklanmalı; yıkama işlemi ancak tüketimden hemen önce yapılmalıdır. Elma, armut gibi etilen üreten meyvelerle aynı kapalı ortamda uzun süre tutulması, yumuşamayı hızlandırabileceği için kaçınılması iyi olur.
Süre büyük ölçüde sıcaklığa ve neme bağlıdır. Oda sıcaklığında, sıcak ortamda kiraz genellikle yalnızca 1 ile 2 gün tazeliğini korur; sonrasında yumuşama, sap sararması ve çürüme başlar. Ev tipi buzdolabında (yaklaşık 0 ile 4 derece) uygun kapta tutulduğunda çoğunlukla 5 ile 10 gün, iyi koşullarda yaklaşık bir hafta boyunca gevrekliğini koruyabilir. Yaklaşık 0 derece ve yüksek nem sağlayan profesyonel soğuk hava deposunda ise çeşide ve başlangıç kalitesine göre genellikle 2 ile 3 hafta, kimi sağlam çeşitlerde ve kontrollü atmosfer uygulamalarında yaklaşık 4 haftaya kadar saklanabilir. Dondurulmuş kiraz -18 derecede birkaç ay, genel olarak yaklaşık 8 ile 12 ay kalite kaybı sınırlı kalacak şekilde saklanabilir. Kurutulmuş kiraz ise serin ve kuru ortamda aylarca dayanır. Bu süreler yaklaşık değerlerdir; ezik, çatlak veya küflü tanelerin ayıklanması toplam süreyi belirgin biçimde uzatır.
Buzdolabında saklama: En yaygın ev yöntemidir. Kiraz yıkanmadan, sapıyla, delikli veya hafif kapalı bir kapta ya da poşette buzdolabının en soğuk rafına konur. Bu şekilde yaklaşık bir hafta gevrek kalır; tüketimden hemen önce yıkanır. Serin depo ve soğuk hava deposu: Ticari saklamada kiraz hasattan sonra hızla ön soğutmadan geçirilir ve yaklaşık 0 derece, yüzde 90-95 nemli soğuk odada tutulur. Bu yöntem 2-4 haftaya kadar raf ömrü sağlar; ev kilerinde bu düşük sıcaklık sağlanamayacağı için kiler kiraz için sınırlı bir seçenektir. Dondurma: Kirazlar yıkanıp iyice kurutulur, istenirse çekirdeği çıkarılır, tepside tek sıra donduktan sonra torbalara alınır. Böylece taneler birbirine yapışmaz ve -18 derecede aylarca saklanır; turta, reçel ve komposto için uygundur. Kurutma: Çekirdeği çıkarılan kirazlar güneşte veya kurutucuda kurutulur; nemi alınmış kiraz serin, kuru ve kapalı kavanozda uzun süre dayanır. Reçel, komposto ve konserve: Şekerle kaynatılıp kavanozlanan kiraz reçeli ve kompostosu, ağzı kapalı ve serin yerde uzun süre saklanabilen klasik değerlendirme yollarıdır.
Kiraz yıkanmadan, sapıyla birlikte ve mümkün olduğunca hızlı soğutularak saklanır. En pratik yol, hasattan sonra bekletmeden buzdolabının en soğuk rafına delikli veya hafif kapalı bir kapta koymaktır. Uzun süreli saklamada ise yaklaşık 0 derece ve yüksek nem sağlayan soğuk hava deposu tercih edilir. Yıkama işlemi tüketimden hemen önce yapılmalıdır.
Ev tipi buzdolabında uygun kapta tutulan kiraz genellikle 5 ile 10 gün, iyi koşullarda yaklaşık bir hafta tazeliğini ve gevrekliğini korur. Ezik ve çatlak tanelerin ayıklanması bu süreyi uzatır.
Sıcak ve serin olmayan ortamda kiraz genellikle sadece 1 ile 2 gün dayanır. Sonrasında yumuşama, sap sararması ve çürüme hızla başlar. Bu yüzden kirazı oda sıcaklığında uzun süre bırakmak yerine hemen soğutmak gerekir.
Evet, kiraz dondurulabilir. Taneler yıkanıp iyice kurutulur, istenirse çekirdeği çıkarılır, bir tepside tek sıra hâlinde dondurulduktan sonra torbalara alınır. Bu yöntemle taneler birbirine yapışmaz ve -18 derecede yaklaşık 8 ile 12 ay saklanabilir. Çözülen kiraz daha çok reçel, komposto ve tatlıda kullanılır.
Hayır. Kirazı saklamadan önce yıkamak, kabuktaki nemi artırarak küf ve çürümeyi hızlandırır. Kiraz yıkanmadan ve sapıyla saklanmalı, yıkama işlemi yalnızca tüketimden hemen önce yapılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Saklama süreleri ürün olgunluğu, çeşit ve depo koşullarına göre değişebilir.
Harman üzerinde güncel kiraz ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kiraz İlanları Kiraz Üreticileri Kiraz Ne Zaman Hasat Edilir Kiraz Çeşitleri Kiraz Yetiştiriciliği Tüm Kiraz BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
