Menü
Karnabahar, lahanagiller ailesinden serin iklim sebzesidir ve çeşitleri en çok taç renginin yanı sıra olgunlaşma süresine, yaprak örtüsüne ve ekim mevsimine göre ayrılır. Türkiye'de karnabahar üretiminin büyük bölümü klasik beyaz taçlı tiplerle yapılsa da son yıllarda mor, turuncu ve yeşil taçlı renkli çeşitler ile Romanesco gibi fraktal desenli tipler pazarda kendine yer bulmuştur. Üreticiler için ayrım genellikle erkenci, orta mevsim ve geççi (kışlık) olarak yapılır; çünkü karnabaharın taç bağlama süresi ve soğuğa dayanıklılığı hasat takvimini belirler. Ticari üretimde ağırlıklı olarak F1 hibrit çeşitler tercih edilir, bunlar taç iriliği, beyazlık, sıklık ve yaprak kapanışı bakımından standart sağlar. Renkli çeşitler ise antosiyanin (mor) ve beta karoten (turuncu) içerikleriyle hem görsel hem beslenme açısından öne çıkar. Ege, Marmara ve Akdeniz bölgeleri ile İç Anadolu'nun daha ılıman kesimleri başlıca üretim alanlarıdır. Aşağıda Türkiye'de bilinen ve yetiştirilen başlıca karnabahar çeşit ve tiplerini bulabilirsiniz.
En yaygın karnabahar grubudur; taç yani gül kısmı kar beyazı, sıkı ve iri yapıdadır. Beyazlığın korunması için taç oluşumu sırasında dış yapraklar üzerine kapatılarak güneşten korunur. Türkiye pazarında en çok tüketilen ve haşlama, kızartma, turşu ile fırın yemeklerinde kullanılan tiptir.
Fıstık yeşili renkte, sivri kuleciklerin spiral halinde dizildiği fraktal desenli özel bir karnabahar tipidir. Klasik karnabahara göre daha fındıksı ve hafif tatlımsı bir aroması vardır, pişirildiğinde de dağılmadan diri kalır. Görsel çekiciliği nedeniyle restoran ve butik üretimde tercih edilir.
Taç kısmı antosiyaninden gelen canlı mor renkte olan çeşittir. Çiğ haldeyken mor rengini korur, uzun süre haşlanınca renk soluklaşabildiği için buharda pişirme veya çiğ tüketim önerilir. Antioksidan içeriği ve göz alıcı rengiyle salata ve garnitür olarak öne çıkar.
Beta karoten bakımından zengin, taç rengi turuncudan koyu portakal tonuna kadar değişen çeşittir. Pişirildiğinde rengi daha da parlaklaşır ve hafif kremamsı, tatlı bir tada sahiptir. Beyaz karnabahara göre daha yüksek A vitamini öncüsü içermesiyle bilinir.
Taç yapısı klasik karnabahar gibi yuvarlak ve sıkı ancak rengi açık yeşildir; brokoli ile karnabahar özelliklerini bir arada taşır. Tadı klasik beyaz karnabahardan biraz daha yumuşak ve tatlıdır. Renginin pişirmede korunması bakımından avantajlıdır.
Eski ve klöp bilinen açık tozlanan (standart) çeşitlerden biridir; adını yuvarlak, sıkı ve bembeyaz tacından alır. Erkenci olgunlaşması ve ev bahçeleri ile küçük üretimde kolay yetişmesiyle tanınır. Hibrit çeşitler yaygınlaşmadan önce üretimde temel çeşitlerdendi.
Türkiye tohum pazarında yaygın kullanılan orta mevsim hibrit çeşittir. Yaprakları tacı iyi örttüğü için beyazlığı doğal olarak korunur, tacı iri, sıkı ve kubbelidir. Yaz sonu ve sonbahar üretiminde standart verim sağladığı için üreticiler tarafından tercih edilir.
Güçlü yaprak yapısı ve kendini örten (self-blanching) özelliğiyle bilinen hibrit çeşittir. Tacı beyaz, sıkı ve pürüzsüzdür; sıcak dönem dikimlerine görece toleranslıdır. Sonbahar hasadı için elverişli, düzgün taç veren bir seçenektir.
Geç sonbahar ve kış öncesi hasat için uygun, iri ve ağır taç veren hibrit çeşittir. Yaprak örtüsü güçlü olduğundan taç iyi korunur ve uzun süre tarlada bekleyebilir. Serin dönem üretiminde verim ve düzgün taç yapısıyla öne çıkar.
Beyaz taçlı, sıkı ve homojen olgunlaşmasıyla bilinen orta-geç mevsim hibridi. Yaprakları tacı örttüğü için renk parlaklığı korunur, hasat bir arada toplanabildiği için ticari üretimde kolaylık sağlar. Sonbahar dikimlerinde güvenilir bir çeşit olarak kullanılır.
Kısa taç bağlama süresine sahip, ilkbahar veya erken sonbahar hasadı için dikilen gruptur. Daha küçük ama erken pazara çıkan taçlar verir ve sıcağa geç mevsim çeşitlerinden daha az duyarlıdır. Pazarda ilk karnabaharı sunmak isteyen üreticiler tarafından tercih edilir.
Uzun gelişme süresi olan, soğuğa dayanıklı ve iri taç bağlayan gruptur. Sonbaharda dikilip kış boyunca tarlada kalarak geç kışa doğru hasat edilir. Serin havada taçları daha sıkı ve iri olur, uzun süre depolamaya ve pazarlamaya uygundur.
Evet. Mor karnabahar antosiyanin adı verilen antioksidanlardan, turuncu karnabahar ise beta karoten yani A vitamini öncüsünden zengindir. Beyaz çeşide göre görsel ve besin değeri farkı taşırlar; tat olarak turuncu tipler biraz daha tatlı, mor tipler ise klasik karnabahara yakındır.
Romanesco botanik olarak karnabahar ile aynı tür içinde yer alan, yeşil renkli ve spiral kuleli özel bir tiptir. Görünümü ve fındıksı tadıyla brokoliye benzetilse de yapı ve kullanım bakımından karnabahar grubuna girer.
Ticari üretimin büyük bölümünde Smilla, Fremont, Skywalker, Concept gibi F1 hibrit çeşitler kullanılır; çünkü bunlar taç iriliği, beyazlık ve homojen olgunlaşma sağlar. Snowball gibi klasik açık tozlanan çeşitler daha çok ev bahçeleri ve küçük üretimde yer bulur.
Çeşitler erkenci, orta mevsim ve geççi (kışlık) olarak ayrılır. Erkenci çeşitler ilkbahar ve erken sonbahar için, orta mevsim çeşitleri sonbahar için, geççi çeşitler ise kışa dayanıklı yapılarıyla geç kış hasadı için tercih edilir. Bölgenin iklimi ve dikim zamanı hangi grubun uygun olduğunu belirler.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız karnabahar çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Karnabahar İlanları Karnabahar Üreticileri Karnabahar Fiyatları Karnabahar Yetiştiriciliği Tüm Karnabahar BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
