Menü
Frenk üzümü, Ribes cinsine giren üzümsü bir meyvedir ve Türkiye'de siyah, kırmızı ve beyaz olmak üzere üç ana renk grubunda değerlendirilir. Salkım halinde olgunlaşan küçük taneleri, yüksek C vitamini ve pektin içeriğiyle tanınır; taze tüketimin yanı sıra reçel, marmelat, meyve suyu ve şurup üretiminde sıkça kullanılır. Ülkemizde ticari üretimi henüz sınırlı olsa da, serin ve nemli iklim isteyen bitki özellikle Doğu Karadeniz'in yüksek kesimlerinde, iç kesimlerdeki yaylalarda ve Doğu Anadolu'nun uygun mikroklimalarında yetiştirmeye elverişlidir. Çeşit çeşitliliği büyük ölçüde Avrupa kökenli ıslah çeşitlerinin araştırma enstitüleri ve üniversiteler aracılığıyla ülkeye adaptasyon denemelerine dayanır. Siyah frenk üzümü çeşitleri yoğun aroması ve işleme sanayisine uygunluğuyla öne çıkarken, kırmızı çeşitler uzun ve parlak salkımlarıyla hem sofralık hem işlemelik olarak tercih edilir; beyaz çeşitler ise daha yumuşak ve tatlımsı lezzetiyle ayrışır. Çeşitler arasında erkenci ve geççi olgunlaşma, salkım uzunluğu, tane iriliği, verim ve hastalıklara dayanıklılık bakımından belirgin farklar bulunur. Doğru çeşit seçimi; bölgenin iklimine, hasat zamanının planlanmasına ve ürünün taze pazar mı yoksa sanayi mi hedeflendiğine göre yapılır. Aşağıda Türkiye koşullarında öne çıkan başlıca frenk üzümü çeşitleri tanıtılmıştır.
İsveç kökenli, kuvvetli gelişen bir siyah frenk üzümü çeşididir ve orta mevsimde, genellikle temmuz başında olgunlaşır. İri, koyu renkli ve yoğun aromalı taneleri reçel, meyve suyu ve şurup üretimine oldukça uygundur. Külleme gibi bazı mantari hastalıklara karşı gösterdiği dayanıklılık ve tatmin edici verimi nedeniyle Türkiye'deki adaptasyon denemelerinde en çok öne çıkan siyah çeşitlerden biridir.
İskoçya kökenli, orta-geç mevsimde olgunlaşan bir siyah frenk üzümü çeşididir. Dik ve toplu gelişen çalıları hasadı kolaylaştırır; taneleri aynı anda olgunlaşma eğilimindedir. Yüksek asit ve aroma içeriğiyle özellikle işleme sanayisinde, reçel ve konsantre üretiminde değerlendirilir. Geç çiçeklenmesi sayesinde ilkbahar geç donlarından görece daha az etkilenir.
Bodur ve kompakt çalı yapısıyla tanınan bir siyah frenk üzümü çeşididir; bu özelliği onu küçük ev bahçeleri ve sık dikim sistemleri için elverişli kılar. Orta mevsimde olgunlaşır ve dar alanda dahi tatmin edici verim verir. Aromatik taneleri taze tüketimin yanında ev tipi reçel ve marmelat yapımında rahatlıkla kullanılır.
Hollanda kökenli, erkenci bir kırmızı frenk üzümü çeşididir ve genellikle haziran sonu ile temmuz başında hasat edilebilir. Parlak kırmızı, orta iri taneleri uzun salkımlar halinde dizilir. Erken olgunlaşması pazara ilk çıkan ürünlerden olması açısından avantaj sağlar; hem sofralık hem de jöle ve şurup üretiminde tercih edilir.
Geç mevsimde olgunlaşan, verimiyle dikkat çeken bir kırmızı frenk üzümü çeşididir. Uzun ve düzgün salkımları ile iri, parlak taneleri hasat ve toplamayı kolaylaştırır. Hasat sonrası dayanıklılığının iyi olması taze pazarlamada değerini artırır. Geç olgunlaşması sayesinde erkenci çeşitlerle birlikte dikildiğinde hasat dönemini uzatmaya imkan tanır.
Amerika kökenli, orta mevsimde olgunlaşan klasik bir kırmızı frenk üzümü çeşididir. Farklı iklim ve toprak koşullarına gösterdiği uyum sayesinde geniş bir alanda yetiştirilebilir. Orta-iri, canlı kırmızı taneleri dengeli tatlı-ekşi lezzete sahiptir ve hem taze tüketim hem de reçel, jöle yapımı için elverişlidir.
Geç mevsimde olgunlaşan, verimli bir beyaz frenk üzümü çeşididir. Açık sarımsı-beyaz, yarı saydam taneleri uzun salkımlar oluşturur. Kırmızı çeşitlere göre daha yumuşak ve tatlımsı aromasıyla ayrışır; bu nedenle özellikle taze tüketimde ve süsleyici sofralık kullanımda beğenilir. Çalıları güçlü gelişir ve düzenli ürün verir.
Frenk üzümü serin ve nemli iklim ister; bu nedenle Türkiye'de en uygun alanlar Doğu Karadeniz'in yüksek kesimleri, iç bölgelerdeki yaylalar ve Doğu Anadolu'nun uygun mikroklimalarıdır. Sıcak ve kurak koşullardan hoşlanmadığı için serin yaz sıcaklıklarının görüldüğü, yeterli nemin bulunduğu bölgelerde daha başarılı sonuç verir. Ticari üretimi sınırlı olmakla birlikte bahçe ve deneme ölçeğinde birçok ilde yetiştirilebilmektedir.
Siyah frenk üzümü daha yoğun ve keskin aromalıdır, yüksek C vitamini içeriğiyle özellikle reçel, meyve suyu ve şurup gibi işleme ürünlerinde kullanılır. Kırmızı frenk üzümü parlak renkli, uzun salkımlı ve tatlı-ekşi dengeye sahip olup hem sofralık hem jöle yapımında tercih edilir. Beyaz frenk üzümü ise kırmızı çeşitlerin renk pigmenti taşımayan bir formudur; daha yumuşak ve tatlımsı lezzeti nedeniyle çoğunlukla taze tüketilir.
Frenk üzümü genel olarak haziran sonundan temmuz sonuna kadar uzanan bir dönemde olgunlaşır. Erkenci çeşitler haziranın son haftasında hasada gelirken, geç çeşitler temmuz ortası ve sonrasına sarkabilir. Salkımlar tam renklendiğinde ve taneler kendine özgü rengini aldığında hasat edilir. Erkenci ve geççi çeşitler birlikte dikilerek hasat dönemi birkaç haftaya yayılabilir.
Frenk üzümü taze olarak tüketilebildiği gibi büyük ölçüde işlenerek değerlendirilir. Yüksek pektin içeriği reçel, marmelat ve jöle yapımına çok elverişlidir. Ayrıca meyve suyu, şurup, konsantre ve çeşitli tatlılarda kullanılır. Siyah çeşitler aromatik yapısıyla sanayide, kırmızı ve beyaz çeşitler ise hem sofralık hem ev tipi işlemede öne çıkar.
Küçük ev bahçeleri için bodur ve kompakt çalı yapısına sahip Ben Sarek gibi çeşitler dar alanda dahi iyi ürün verdiği için elverişlidir. Taze tüketim ve reçel amaçlı çeşitlilik isteyenler için erkenci Jonkheer van Tets ile geççi Rovada birlikte dikildiğinde hasat dönemi uzar. Bölgenizin iklimine ve hasat zamanı tercihinize göre çeşit seçmek en doğru yaklaşımdır.
Kaynak: Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız frenk üzümü çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Frenk Üzümü İlanları Frenk Üzümü Üreticileri Frenk Üzümü Fiyatları Frenk Üzümü Yetiştiriciliği Tüm Frenk Üzümü BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
