Menü
Darı, buğdaygiller ailesinden küçük taneli bir tahıldır ve dünyanın en eski kültür bitkilerinden biri olarak kabul edilir. Botanik adıyla Panicum miliaceum olarak bilinen cin darısı, sıcağa ve kuraklığa dayanıklı yapısı sayesinde geniş bir coğrafyada yetiştirilir. Sarımsı ve altın tonlarında olan taneleri, pişirildiğinde yumuşak ve hafif kabaran bir doku kazanır. Doğal olarak gluten içermeyen bir tahıl olması, onu buğday, arpa ve çavdara alternatif arayanların ilgisini çeken bir seçenek haline getirir. Darı, hem insan beslenmesinde hem de kuş yemi ve hayvan yemi olarak yaygın biçimde değerlendirilir. Karbonhidrat açısından zengin yapısının yanında bitkisel protein, lif ve çeşitli mineraller içermesiyle dengeli bir besin profili sunar. Hafif fındıksı bir tada sahip taneleri, mutfakta lapa, pilav, çorba ve unlu ürünler gibi pek çok farklı hazırlamada kullanılabilir. Bu yönleriyle darı, geleneksel mutfaklarda uzun yıllardır yer bulan çok yönlü bir tahıldır.
Çiğ darının 100 gramı ortalama 370 ile 380 kilokalori enerji sağlar. Aynı miktarda yaklaşık 72 gram karbonhidrat, 11 gram bitkisel protein ve 4 gram civarında yağ bulunur. Diyet lifi içeriği 100 gramda yaklaşık 8 gram düzeyindedir ve bu değer tahılın doku yapısına katkıda bulunur. Darının yağ içeriğinin büyük bölümü doymamış yağ asitlerinden oluşur. Mineral bakımından dikkat çeken bileşenleri magnezyum, fosfor, potasyum, demir, çinko ve manganezdir. Özellikle magnezyum ve fosfor bakımından iyi bir kaynak olarak öne çıkar. Vitamin profilinde ise B grubu vitaminleri belirgindir; niasin, tiamin ve B6 vitamini tanenin doğal yapısında yer alır. Darı doğal olarak gluten içermez. Verilen değerler çiğ tane için ortalama referanslardır; pişirme sırasında su çekmesiyle porsiyon başına enerji ve besin yoğunluğu değişir. Ürünün çeşidine, yetiştiği toprağa ve işleme yöntemine bağlı olarak besin değerlerinde doğal farklılıklar görülebilir.
Darının en belirgin özelliği doğal olarak gluten içermeyen bir tahıl olması ve buğdaygiller içinde küçük tanesine rağmen dengeli bir besin profili sunmasıdır. Karbonhidrat kaynağı olmasının yanında bitkisel protein, lif, magnezyum ve fosfor içermesiyle öne çıkar. Kuraklığa dayanıklı yapısı sayesinde farklı iklim koşullarında yetiştirilebilmesi, onu tarımsal açıdan da değerli kılar.
Darı mutfakta oldukça çok yönlü kullanılan bir tahıldır. Taneleri yıkandıktan sonra su veya sütle pişirilerek yumuşak bir lapa haline getirilebilir; bu hazırlama kahvaltı sofralarında sıkça tercih edilir. Pilav yapımında bulgur veya pirince alternatif olarak kullanılabilir ve fındıksı tadıyla yemeklere farklı bir doku katar. Çorbalarda kıvam verici olarak, salatalarda ise haşlanıp soğutularak dokusal bir bileşen olarak değerlendirilir. Öğütülüp un haline getirilen darı, gluten içermediği için ekmek, gözleme ve çeşitli hamur işlerinde tek başına ya da diğer unlarla harmanlanarak kullanılabilir. Kavrularak atıştırmalık olarak da tüketilebilir. Pişirmeden önce tanelerin kısa süre ıslatılması pişme süresini kısaltır ve daha yumuşak bir sonuç verir.
Darı taneleri, serin, kuru ve doğrudan güneş ışığı almayan bir ortamda saklandığında uzun süre tazeliğini korur. En uygun muhafaza yöntemi, ağzı sıkıca kapanan cam kavanoz veya hava geçirmez saklama kaplarıdır; bu sayede nem ve haşere teması önlenir. Nemli ortamlar tanenin küflenmesine ve topaklanmasına yol açabileceğinden depolama alanının kuru olması önemlidir. Öğütülmüş darı unu, tam tanenin doğal yağ içeriği nedeniyle bütün taneye göre daha çabuk bozulabilir; bu yüzden unun daha kısa sürede tüketilmesi ve serin ortamda tutulması önerilir. Uzun süreli saklamada tanelerin buzdolabında veya derin dondurucuda muhafaza edilmesi tazeliği destekler. Satın alırken kuru, temiz, kırıksız ve kendine özgü rengini koruyan taneler tercih edilmelidir.
Çiğ darının 100 gramı ortalama 370 ile 380 kilokalori enerji, yaklaşık 72 gram karbonhidrat, 11 gram bitkisel protein ve 4 gram civarında yağ içerir. Diyet lifi miktarı 100 gramda yaklaşık 8 gram düzeyindedir. Mineral olarak magnezyum, fosfor, potasyum, demir ve çinko; vitamin olarak B grubu vitaminleri profilinde yer alır. Darı doğal olarak gluten içermez. Değerler çeşide ve işleme yöntemine göre değişebilir.
Çiğ darının 100 gramı ortalama olarak 370 ile 380 kilokalori arasında enerji sağlar. Bu değer tanenin çeşidine, yetiştiği koşullara ve işleme durumuna göre bir miktar farklılık gösterebilir. Pişirme sırasında darı su çektiği için pişmiş halinin aynı ağırlıktaki kalori yoğunluğu çiğ taneye göre daha düşük olur.
Hayır, darı doğal olarak gluten içermeyen bir tahıldır. Bu özelliği nedeniyle buğday, arpa ve çavdar gibi gluten içeren tahıllara alternatif olarak kullanılabilir. Yalnızca darının işlendiği veya paketlendiği tesislerde başka tahıllarla temas nedeniyle karışma olabileceğinden, hassasiyeti olan kişiler ürün etiketindeki bilgileri incelemelidir.
Hayır, darı ile mısır farklı bitkilerdir. Darı, botanik adıyla Panicum miliaceum olan küçük taneli bir tahıldır ve cin darısı olarak da bilinir. Mısır ise Zea mays türüne ait, çok daha iri taneli ayrı bir bitkidir. Bazı yörelerde darı kelimesi halk arasında mısır için de kullanılsa da tarımsal ve botanik açıdan iki ayrı üründür.
Darı taneleri önce yıkanır, istenirse pişme süresini kısaltmak için kısa süre ıslatılır. Ardından tencerede su veya sütle, tanenin yumuşaması ve suyu çekmesi için orta ateşte pişirilir. Lapa, pilav ve çorba gibi hazırlamalarda kullanılabilir. Öğütülüp un haline getirilerek ekmek ve hamur işlerinde de değerlendirilebilir.
Kaynak: TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı ve USDA FoodData Central.
Harman üzerinde güncel darı ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Darı Darı Fiyatları Darı Nasıl Saklanır Tüm Darı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
