Roka Yetiştiriciliği

Roka hakkında

Roka (Eruca vesicaria subsp. sativa), turpgiller familyasından, taze yaprakları salatalarda tüketilen aromatik ve kısa vejetasyon süreli bir sebzedir. Bu rehber, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ders notlarına dayanarak roka yetiştiriciliğinde ekim, gübreleme, sulama, hasat ile başlıca hastalık ve zararlıları özetler.

Ekim zamanı ve tohum

İlkbahar ve sonbahar ayları idealdir; hava sıcaklığının çok yüksek ya da çok düşük olmadığı, toprakta ve havada yeterli rutubetin bulunduğu dönemlerde ekim yapıldığında bitkiler çok iyi gelişir. Yaz aylarındaki yüksek ve kış aylarındaki düşük sıcaklıklar gelişimi olumsuz etkiler; optimum çimlenme sıcaklığı 20-25 santigrat derecedir.

Tohumlar 15-20 cm sıra arası, 4-5 cm sıra üzeri ve 0,5 cm derinlikte, dekara 1-1,5 kg hesabıyla ekilir. Bir gramda yaklaşık 500 tohum bulunur; tohumlar iklim koşullarına bağlı olarak 3-8 gün sonra çimlenir.

Gübreleme

Roka organik maddeyi seven bir bitki olduğundan toprak hazırlığında dekara 2 ton yanmış çiftlik gübresi verilir. Kimyevi gübre olarak her yetiştirme döneminde, ekim öncesi toprak hazırlığı sırasında dekara 15 kg N, 12-15 kg P2O5 ve 15 kg K2O uygulanabilir. Damla sulama varsa gübreler sulama sistemiyle de verilebilir.

Sulama

Değerlendirilen kısım taze yapraklar olduğundan ortam neminin yüksek olması yaprak kalitesini artırır. Yeterli rutubet bulunmazsa yapraklar küçülür, aromatik madde oranı artar, lifleşme ve selülozlaşma görülerek acılaşma olur. Sulama açık tarlada veya serada damla sulama sistemiyle yapılabilir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Beyaz Pas: Yaprakların alt yüzeyinde beyaz, kabarık püstüller ve lekeler oluşur; üst yüzeyde sararma görülür, ilerleyen dönemde yapraklarda deformasyon ve kalite kaybı meydana gelir.

Zararlılar

• Yaprak Bitleri: Genellikle yaprakların alt yüzünde koloniler hâlinde bulunur; bitki özsuyunu emerek yaprakların kıvrılmasına, sararmasına ve gelişme geriliğine yol açar, salgıladıkları ballı madde üzerinde is görülebilir.
• Pireler: Yapraklarda küçük, yuvarlak delikler açar; özellikle genç bitkilerde yoğun beslenmede yapraklar kalbur gibi delik deşik bir görünüm alır ve gelişme yavaşlar.
• Akarlar: Yapraklarda sararma, sararmaya bağlı noktalanma ve solgunluk oluşur; yoğun popülasyonda yaprak yüzeyinde ince ağımsı örtü görülerek yaprak kalitesi bozulur.

Roka hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri ›

Hasat

Yeterli sıcaklık ve rutubet varsa bitkiler tohum ekiminden 30-40 gün sonra hasat olgunluğuna gelir; düşük sıcaklık ve elverişsiz koşullarda bu süre 70-80 güne kadar uzayabilir. Yapraklar toprak seviyesinden 1-2 cm yukarıdan keskin bir bıçakla kesilir, 50-100 gramlık demetler hâlinde bağlanır ve satışa sunulana kadar serin, gölge yerlerde muhafaza edilir.