Pancar Yetiştiriciliği

Pancar (şeker pancarı, Beta vulgaris), şeker üretiminin temel hammaddesi olan ve ülkemizde geniş alanlarda yetiştirilen önemli bir endüstri bitkisidir. Bu rehber; ekim, gübreleme, sulama ve hasat aşamalarıyla birlikte tarlada en sık karşılaşılan hastalık ve zararlıların belirtilerini, Tarım ve Orman Bakanlığı kaynaklarına dayanarak özetler. Amaç, üreticiye doğru ve resmi bilgiye dayalı pratik bir başvuru sunmaktır.

Ekim zamanı ve tohum

Ekim, yörenin iklim ve toprak koşullarına uygun tarihte, ilkbaharda tohum yatağı hazırlandıktan sonra yapılır. En uygun ekim derinliği 2-4 cm olup, sıra arası 45 cm ve sıra üzeri 20 cm olacak şekilde ekim önerilir.

Tohumluk; monogerm ve 3,25-4,50 mm boyutunda kalibre edilmiş, çıplak (kaplanmamış) tohumdan oluşur. Ekim sonrası bitkiler sırayı tamamladığında iki gerçek yaprak döneminde ilk çapa yapılır; bitkiler 4-6 gerçek yapraklı olduğu dönemde sıra üzerinde belirlenen mesafelerde birer bitki bırakılarak teklenir.

Gübreleme

Toprak analizi yapılamadığı durumlarda önerilen miktarlar: 12 kg/da azot (N), yarısı ilkbahar toprak hazırlığında, yarısı son çapa öncesi baş gübre olarak; 8 kg/da fosfor (P2O5), sonbaharda son sürüm öncesi 2/3, ilkbahar toprak hazırlığında 1/3 oranında; ayrıca 6 kg/da potasyum (K2O) sonbaharda son sürüm öncesi verilir. Toprak analizi yapıldığında ise rapordaki tavsiye miktarları esas alınır.

Önemli: Bu hesaplayıcı resmi kaynaktaki genel tavsiye aralıklarını alanla çarpar. Kesin gübre dozu mutlaka toprak analizi sonucuna, çeşide ve bölge koşullarına göre belirlenmelidir. Azot ve fosfor değerleri saf besin (N, P2O5) cinsindendir; uygulanacak gübre ürünü miktarı içeriğe göre değişir. Kesin tavsiye için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışın.

Sulama ve hasat

Ekim kuruya yapılmışsa iyi bir tarla çıkışı için ekim sonrası yağmurlama sulama yapılır. Bundan sonraki sulamaların zamanı, miktarı ve sayısı iklim koşullarına ve bölgeye göre belirlenir; özellikle yaz döneminde bitkinin kuraklık stresine girmemesine dikkat edilir.

Hasatta pancar kökleri sökülür, toprağı temizlenir ve alt yaprak saplarının başladığı hizadan düz bir şekilde baş kesimi yapılarak baş kısmı ve yapraklar kökten ayrılır. Değerlendirmede kusursuz köklerin yanı sıra çürük, çatal köklü, urlu ve sakallı kökler ayrı tespit edilir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar
Zararlılar
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Pancar hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →

Pancar Yetiştiriciliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pancar ne zaman ekilir veya dikilir?

Ekim, yörenin iklim ve toprak koşullarına uygun tarihte, ilkbaharda tohum yatağı hazırlandıktan sonra yapılır. En uygun ekim derinliği 2-4 cm olup, sıra arası 45 cm ve sıra üzeri 20 cm olacak şekilde ekim önerilir.

Pancar nasıl gübrelenir?

Toprak analizi yapılamadığı durumlarda önerilen miktarlar: 12 kg/da azot (N), yarısı ilkbahar toprak hazırlığında, yarısı son çapa öncesi baş gübre olarak; 8 kg/da fosfor (P2O5), sonbaharda son sürüm öncesi 2/3, ilkbahar toprak hazırlığında 1/3 oranında; ayrıca 6 kg/da potasyum (K2O) sonbaharda son sürüm öncesi verilir. Toprak analizi yapıldığında ise rapordaki tavsiye miktarları esas alınır.

Pancar yetiştiriciliğinde sulama nasıl yapılır?

Ekim kuruya yapılmışsa iyi bir tarla çıkışı için ekim sonrası yağmurlama sulama yapılır. Bundan sonraki sulamaların zamanı, miktarı ve sayısı iklim koşullarına ve bölgeye göre belirlenir; özellikle yaz döneminde bitkinin kuraklık stresine girmemesine dikkat edilir.

Pancar ne zaman hasat edilir?

Hasatta pancar kökleri sökülür, toprağı temizlenir ve alt yaprak saplarının başladığı hizadan düz bir şekilde baş kesimi yapılarak baş kısmı ve yapraklar kökten ayrılır. Değerlendirmede kusursuz köklerin yanı sıra çürük, çatal köklü, urlu ve sakallı kökler ayrı tespit edilir.

Pancar yetiştiriciliğinde hangi hastalık ve zararlılar görülür?

Pancar yetiştiriciliğinde başlıca Yaprak Lekesi Hastalığı (Cercospora beticola), Külleme (Erysiphe betae), Rizomani (Rhizomania) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) - Şeker Pancarı (Beta vulgaris) Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı (bağlantı). Hastalık ve zararlı mücadelesi için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Diğer Yetiştiricilik Rehberleri

Ispanak Yetiştiriciliği Kereviz Yetiştiriciliği Bamya Yetiştiriciliği Havuç Yetiştiriciliği Brokoli Yetiştiriciliği Enginar Yetiştiriciliği Biber Yetiştiriciliği Bezelye Yetiştiriciliği Kabak Yetiştiriciliği Karpuz Yetiştiriciliği Lahana Yetiştiriciliği Patlıcan Yetiştiriciliği

Pancar alıcı ve satıcıları Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Satılık Pancar Pancar Hasat Dönemi Tarım Araçları