Yer Elması Yetiştiriciliği

Yer elması (Helianthus tuberosus), ayçiçeğiyle akraba, çok yıllık ve toprak altında yumru oluşturan dayanıklı bir bitkidir. Soğuğa ve kurağa toleranslı yapısıyla verimsiz topraklarda dahi yetişebilir. İnülin bakımından zengin yumruları hem insan beslenmesinde hem de hayvan yeminde değerlendirilir.

Ekim zamanı ve tohum

Dikim genellikle Mart ayında yapılır. Tohumluk yumrular 70 cm sıra arası ve 25 cm sıra üzeri mesafeyle 7-10 cm derinliğe dikilir.

Dekara yaklaşık 100 kg tohumluk yumru dikilmektedir.

Gübreleme

Sonbaharda dekara 3-5 ton yanmış hayvan gübresi verilir. Dikimden önceki son toprak işlemesinde dekara 5 kg azot, 10 kg fosfor ve 20 kg potasyum uygulanır.

Ekilecek alan (dönüm)

Önemli: Bu hesaplayıcı resmi kaynaktaki genel tavsiye aralıklarını alanla çarpar. Kesin gübre dozu mutlaka toprak analizi sonucuna, çeşide ve bölge koşullarına göre belirlenmelidir. Azot ve fosfor değerleri saf besin (N, P2O5) cinsindendir; uygulanacak gübre ürünü miktarı içeriğe göre değişir. Kesin tavsiye için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışın.

Sulama ve hasat

Sıra dikiminde salma sulama, ocak (hill) sisteminde ise yağmurlama sulama uygulanır. Yer elması kurağa dayanıklı olmakla birlikte yumru iriliği için düzenli su ister.

Hasat, Ekim ayının ilk haftasından itibaren bitkilerin üst aksamı kuruduktan sonra başlar. Yumrular toprakta uzun süre kaldıkça kalitesi ve aroması artar.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

Beyaz çürüklük (Sclerotinia): Gövde dibinde ve yumrularda pamuksu beyaz misel tabakası, sulu çürüme ve bitkide solgunluk görülür.
Külleme: Yaprak yüzeyinde unsu beyaz örtü oluşur, yapraklar sararıp kuruyarak erken dökülür.

Zararlılar

Tel kurdu: Toprak altında yumruları delerek galeriler açar, deliklerden çürüme başlar ve pazar değeri düşer.
Yaprak biti: Yaprak ve sürgünlerde koloni halinde bitki özsuyunu emer, yapraklarda kıvrılma ve büzüşme yapar.

Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Yer Elması hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →