Menü
Turp (Raphanus sativus), Brassicaceae familyasından, ana vatanı Orta Asya olan ılık ve serin iklim sebzesidir. Ülkemizde fındık turpu, bayır (kara) turp ve kestane turpu gibi gruplar halinde yaklaşık 170-175 bin ton üretimi yapılır. Kazık köklü bir bitki olup kökleri turuncu değil beyaz, pembe, kırmızı, erguvani ve siyah renklerde olabilir; sofralarda iştah açıcı olarak çiğ tüketilir.
Fındık turpları iklime göre değişmekle birlikte genellikle ağustos ayında ekilir. Tohumlar 10-15 cm sıra arası, 3-5 cm sıra üzeri ve 2-3 cm derinlikte ekilir; uygun şartlarda 4-5 haftada hasada gelir. Bayır ve kestane turpları tavalarda veya masuralarda 30-40 cm sıra arası, 10-15 cm sıra üzeri ve 2-3 cm derinlikte ocak usulü ekilir.
Turp doğrudan tohumlarının serpme veya sıravari ekilmesiyle üretilir, fide kullanılmaz. Tohumların 1000 dane ağırlığı 6,5-10 gramdır ve bir gramda 60-100 adet tohum bulunur. Tohumlar normal şartlarda çimlenme gücünü 4-6 yıl korur.
Turp taze çiftlik gübresinden hoşlanmaz; taze ahır gübresi çatlama, koflaşma, odunlaşma ve tat değişimine yol açar, bu nedenle ticari gübre tercih edilir. Erkenci çeşitlerde gübrenin tamamı (dekara 6 kg azot ve fosfor) ekim öncesinde toprağa verilir; geççi çeşitlerde azotlu gübrenin yarısı ekim öncesi, kalan yarısı turp oluşumu döneminde uygulanır. Fazla azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, fosforlu ve potasyumlu gübrelemeye özen gösterilmelidir.
Kaliteli ve üniform gelişim için düzenli sulama gerekir. Tarlada ve geniş alanlarda yağmurlama, tavalarda ve masuralarda karık içine su verilerek sulama yapılır. Üretim döneminde gelişme süresi ve iklim koşullarına bağlı olarak 3-6 kez sulanır. Suyun düzensiz veya yetersiz olması köklerde çatlamaya neden olur; sulama sonrası oluşan kaymak tabakası kırılmalıdır. Sabah ve akşam serinliğinde sulama önerilir.
Fındık turpları hasat olgunluğuna 3-4 haftada gelir; iri çeşitler olan kestane ve bayır turpları ekimden 3 ay sonra hasat edilir. Hasat kademeli olarak birkaç defada yapılır ve turplarda odunlaşma ile koflaşma görülmeden tamamlanmalıdır, aksi halde içleri selülozlaşarak yenme değerini kaybeder. Fındık turpları yapraklarından tutulup elle sökülür, kökleri yıkanarak temizlenir ve kazık köklerin uçları kesilir.
Turp hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Fındık turpları iklime göre değişmekle birlikte genellikle ağustos ayında ekilir. Tohumlar 10-15 cm sıra arası, 3-5 cm sıra üzeri ve 2-3 cm derinlikte ekilir; uygun şartlarda 4-5 haftada hasada gelir. Bayır ve kestane turpları tavalarda veya masuralarda 30-40 cm sıra arası, 10-15 cm sıra üzeri ve 2-3 cm derinlikte ocak usulü ekilir.
Turp taze çiftlik gübresinden hoşlanmaz; taze ahır gübresi çatlama, koflaşma, odunlaşma ve tat değişimine yol açar, bu nedenle ticari gübre tercih edilir. Erkenci çeşitlerde gübrenin tamamı (dekara 6 kg azot ve fosfor) ekim öncesinde toprağa verilir; geççi çeşitlerde azotlu gübrenin yarısı ekim öncesi, kalan yarısı turp oluşumu döneminde uygulanır. Fazla azotlu gübrelemeden kaçınılmalı, fosforlu ve potasyumlu gübrelemeye özen gösterilmelidir.
Kaliteli ve üniform gelişim için düzenli sulama gerekir. Tarlada ve geniş alanlarda yağmurlama, tavalarda ve masuralarda karık içine su verilerek sulama yapılır. Üretim döneminde gelişme süresi ve iklim koşullarına bağlı olarak 3-6 kez sulanır. Suyun düzensiz veya yetersiz olması köklerde çatlamaya neden olur; sulama sonrası oluşan kaymak tabakası kırılmalıdır. Sabah ve akşam serinliğinde sulama önerilir.
Fındık turpları hasat olgunluğuna 3-4 haftada gelir; iri çeşitler olan kestane ve bayır turpları ekimden 3 ay sonra hasat edilir. Hasat kademeli olarak birkaç defada yapılır ve turplarda odunlaşma ile koflaşma görülmeden tamamlanmalıdır, aksi halde içleri selülozlaşarak yenme değerini kaybeder. Fındık turpları yapraklarından tutulup elle sökülür, kökleri yıkanarak temizlenir ve kazık köklerin uçları kesilir.
Turp yetiştiriciliğinde başlıca Turp Bakteriyel Lekesi, Turp Kök Siyahlaşması görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
