Menü
Şalgam (Brassica rapa), turpgiller familyasından, serin iklim seven bir kök sebzedir ve Türkiye tarımında hem taze tüketilen bir sebze hem de fermente içecek hammaddesi olarak önemli bir yere sahiptir. Anadolu mutfağında yüzyıllardır bilinen şalgam, özellikle Çukurova bölgesinde üretilen ve dünyaca tanınan şalgam suyunun temel malzemesidir. Kara şalgam (siyah havuçla birlikte) fermente edilerek elde edilen şalgam suyu, Adana ve Mersin başta olmak üzere Güney illerinin gastronomik kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır ve coğrafi işaret tescili almış bir üründür. Beyaz etli sofralık şalgam çeşitleri ise sonbahar ve kış aylarında yurdun birçok yerinde yetiştirilir, çorba ve yemeklerde kullanılır. Kısa vejetasyon süresi, soğuğa dayanıklılığı ve düşük girdi maliyeti sayesinde küçük aile işletmeleri için elverişli bir üründür. Türkiye şalgam üretiminde kendine yeterlidir; hem taze sebze pazarında hem de fermente ürün sanayisinde yerli üretim iç talebi karşılar. Şalgam, tarımsal çeşitlilik açısından yerel bir değer olarak öne çıkar.
Şalgam Türkiye genelinde serin mevsimde yetiştirilebilen bir sebzedir. Şalgam suyu üretimi için kullanılan kara şalgam ağırlıklı olarak Çukurova bölgesinde, özellikle Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye çevresinde yetiştirilir; bu illerdeki ılıman kış koşulları ve sulanabilir tarım alanları kök gelişimi için uygundur. Sofralık beyaz şalgam ise İç Anadolu, Marmara, Ege ve Karadeniz kıyı kuşağında bahçe ve tarla ölçeğinde üretilir. Bölge tercihinin temel nedeni iklimdir: şalgam sıcaktan hoşlanmaz, serin ve nemli koşullarda etli, gevrek kök oluşturur; bu yüzden ekim genellikle sonbahar veya erken ilkbaharda yapılır. Çukurova'nın kışları ürünün açıkta yetiştirilmesine imkan verdiği için şalgam suyu sanayisi bu bölgede yoğunlaşmıştır. Ürün ithal edilmez; iç üretim hem taze tüketimi hem de fermente ürün talebini karşılar.
Şalgam serin mevsim koşullarında yaklaşık 60 ila 90 gün gibi kısa bir sürede hasada gelen, dekar başına verimi görece yüksek bir kök sebzedir. Verim; toprak yapısı, sulama, çeşit ve ekim zamanına göre değişir. Sofralık ve sanayilik çeşitlerde dekardan alınan ürün miktarı bakım koşullarına bağlı olarak geniş bir aralıkta seyredebilir; bu nedenle kesin rakam yerine yörelere ve üretim biçimine göre değerlendirme yapılması doğru olur. Türkiye'de şalgam üretimi iç talebi karşılayacak düzeydedir ve ithalata bağımlılık söz konusu değildir. Güncel ve ilinize özel üretim ile verim verileri için TÜİK bitkisel üretim istatistikleri ve yerel tarım il/ilçe müdürlüğü kayıtları esas alınmalıdır.
Şalgam Türkiye'de ağırlıklı olarak iç pazara yönelik üretilir. Ekonomik önemi büyük ölçüde şalgam suyu sanayisinden kaynaklanır: Çukurova merkezli üreticiler, fermente şalgam suyunu hem yurt içi tüketime sunar hem de gurbetçi pazarları ve dünya mutfağına açılan kanallar üzerinden ihraç eder. Şalgam suyu, coğrafi işaret tescili sayesinde markalaşmış bir gıda ürünüdür ve bölge ekonomisinde istihdam ile katma değer yaratır. Taze sofralık şalgam ise yerel hallerde ve pazarlarda mevsimlik olarak alınıp satılır. Ürün yerli üretimle karşılandığından ithalat ihtiyacı bulunmaz. İhracat ve dış ticaret rakamları için Ticaret Bakanlığı ve TÜİK dış ticaret verileri güvenilir kaynaktır; bu sayfada uydurma istatistik verilmemiştir.
Hayır. Şalgam, turpgillerden bir kök sebzedir. Şalgam suyu ise bu sebzenin, özellikle kara şalgamın, bulgur unu, tuz ve genellikle mor havuçla birlikte fermente edilmesiyle elde edilen ekşi bir içecektir. Sebze hammadde, şalgam suyu ise ondan üretilen fermente üründür.
Sofralık şalgam yurdun serin mevsim koşullarına sahip birçok bölgesinde yetişir. Şalgam suyu için kullanılan kara şalgam ise ağırlıklı olarak Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye gibi Çukurova illerinde üretilir; buradaki ılıman kış iklimi ürünün açıkta yetiştirilmesine uygundur.
Şalgam serin iklim sebzesidir; sıcaktan hoşlanmaz. Bölgeye göre genellikle sonbaharda veya erken ilkbaharda ekilir ve yaklaşık iki ile üç ay içinde hasada gelir. Serin, nemli koşullarda etli ve gevrek kök oluşturur, bu yüzden yaz ortası ekimlerden kaçınılır.
Şalgam ve turp aynı familyadan, turpgillerden olsa da farklı bitkilerdir. Şalgam Brassica rapa türüne aittir; turp ise Raphanus türündendir. Tat, doku ve mutfak kullanımları birbirinden farklıdır; şalgam çorba, yemek ve fermente içecekte, turp daha çok taze salatalarda kullanılır.
Evet. Türkiye şalgam üretiminde kendine yeterlidir. Hem taze sofralık tüketim hem de şalgam suyu sanayisinin hammadde talebi yerli üretimle karşılanır; ürün ithalata bağımlı değildir. Şalgam suyu ayrıca ihraç edilerek bölge ekonomisine katkı sağlar.
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel şalgam ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Şalgam Şalgam Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
