Menü
Kinoa (Chenopodium quinoa), Türkiye tarımına son yıllarda giren, kuraklığa ve tuzlu topraklara dayanıklılığıyla öne çıkan bir yalancı tahıldır. Ülkemizde yaygın olarak bilinen tek bir yerel çeşit yerine, farklı araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yürütülen adaptasyon denemelerinde değerlendirilen And kökenli genotipler ve ıslah çeşitleri yetiştirilmektedir. Bu çeşitler arasında olgunlaşma süresi, bitki boyu, salkım ve tane rengi, tane verimi ile protein oranı bakımından belirgin farklar bulunur. Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü aracılığıyla ülkeye kazandırılan Titicaca, gün nötr yapısı ve erkenciliği sayesinde Akdeniz ikliminden Iğdır Ovasına kadar geniş bir alanda ekilebilen öncü çeşit konumundadır. Iğdır ve Ege koşullarında yürütülen çok sayıda denemede Mint Vanilla, Sandoval Mix, Oro de Valle ve Moqu-Arrochilla gibi genotipler de tane ve saman verimi yönünden test edilmiştir. Çeşit seçimi büyük ölçüde bölgenin vejetasyon süresine, ekim zamanına ve sulama imkanına bağlıdır. Kısa süreli ve gün uzunluğuna duyarsız çeşitler ülkemizin çoğu bölgesinde daha güvenli tane bağlama gösterirken, uzun süreli genotipler yalnızca vejetasyon süresi yeterli sıcak bölgelerde tercih edilir. Aşağıda Türkiye koşullarında yetiştirilen ve denenen başlıca kinoa çeşitleri tanıtılmaktadır.
Danimarka Kopenhag Üniversitesinde geliştirilen ve Türkiye ye Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü aracılığıyla kazandırılan, ülkemizde en yaygın yetiştirilen kinoa çeşididir. Gün uzunluğuna duyarsız yani gün nötr yapısı sayesinde farklı ekolojilere kolayca uyum sağlar ve erkenci olgunlaşır; Iğdır koşullarında yaklaşık 137 gün gibi en kısa gelişme süresine ulaşmıştır. Yürütülen denemelerde çoğu zaman en yüksek tane verimi, hasat indeksi ve tane protein oranı bu çeşitte belirlenmiştir. Krem beyaz taneleri, tuzluluğa ve soğuğa toleransı ile tohumluk üretiminde tercih edilir.
Iğdır ve benzeri koşullarda Titicaca ile birlikte en yüksek tane verimini veren genotiplerden biri olarak öne çıkmıştır. Bitki boyu, sap kalınlığı, dal sayısı ile saman ve biyolojik verim bakımından denemelerdeki en iri gelişen çeşitlerdendir. Titicaca ya göre daha uzun bir olgunlaşma süresi ister, bu nedenle vejetasyon süresi yeterli bölgelerde daha güvenli sonuç verir. Hem tane hem de yeşil aksam üretimi hedeflenen ekimlerde değerlendirilir.
Adındaki karışım ifadesine uygun olarak farklı salkım ve tane renklerini bir arada bulunduran, geççi bir çeşittir. Iğdır ekolojik koşullarında yürütülen denemelerde yaklaşık 147 gün ile en uzun gelişme süresine sahip genotip olarak kaydedilmiştir. Uzun vejetasyon süresi istediğinden yalnızca sıcak ve don riski geç başlayan bölgelerde önerilir. Iğdır Ovası koşullarında yetiştirmeye uygun bulunan çeşitler arasında yer almıştır.
İspanyolca vadi altını anlamına gelen adı, sarımsı altın tonundaki tane ve salkım rengini yansıtır. Iğdır koşullarında yapılan değerlendirmelerde Mint Vanilla ve Sandoval Mix ile birlikte bölgeye uygun bulunan genotipler arasında sayılmıştır. Orta uzunlukta bir gelişme süresi göstererek sulanabilir alanlarda tane verimi yönünden umut verici sonuçlar vermiştir. Dekoratif salkım rengiyle de dikkat çeker.
And Dağları kökenli, nispeten erkenci olgunlaşan bir kinoa genotipidir. Iğdır koşullarında yürütülen çeşit denemelerinde Titicaca dan sonra en kısa gelişme sürelerinden birine, yaklaşık 141 güne ulaşmıştır. Kısa vejetasyon süresi nedeniyle sezonun kısa olduğu bölgelerde tane bağlama açısından avantaj sağlar. Adaptasyon çalışmalarında karşılaştırma amacıyla sık kullanılan genotiplerdendir.
Türkiye deki adaptasyon denemelerinde, özellikle Iğdır Üniversitesi sulu koşul çalışmalarında değerlendirilen açık krem tonlu taneli bir genotiptir. Vanilya grubundaki diğer hatlar gibi açık renkli salkım ve tanesiyle ayırt edilir. Farklı sıra aralığı ve ekim zamanı denemelerinde verim ile bazı tarımsal özellikleri belirlenmiştir. Ülkemiz koşullarına uyum kabiliyetini ölçmek için test edilen çeşitlerdendir.
Adından da anlaşılacağı gibi salkımlarında farklı renk tonlarını bir arada barındıran, görsel olarak alacalı bir kinoa genotipidir. Iğdır koşullarında kurulan çok çeşitli genotip denemelerinde tane verimi, bin tane ağırlığı ve protein içeriği gibi özellikleriyle değerlendirilmiştir. Renk çeşitliliği nedeniyle hem tarımsal hem de gözlemsel ilgi çeker. Türkiye ekolojilerine uyum çalışmalarında yer alan hatlardandır.
Kızıl kırmızımsı salkım ve tane rengiyle ayırt edilen bir kinoa genotipidir. Iğdır Üniversitesi bünyesinde yürütülen çeşit ve genotip karşılaştırma denemelerinde diğer hatlarla birlikte verim ve verim ögeleri bakımından incelenmiştir. Renkli taneli kinoalar arasında yer alması nedeniyle kırmızı kinoa arayan pazarlar için ilgi çekici bir seçenektir. Ülkemiz koşullarına uyum yeteneği araştırma denemeleriyle test edilmektedir.
Ülkemizde en yaygın yetiştirilen çeşit Titicaca dır. Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü aracılığıyla ülkeye kazandırılan bu çeşit, gün uzunluğuna duyarsız yapısı ve erkenci olgunlaşmasıyla Akdeniz den Iğdır Ovasına kadar geniş bir alanda ekilebilmekte, denemelerde çoğunlukla en yüksek tane verimini vermektedir.
Iğdır koşullarında yürütülen denemelerde en kısa gelişme süresine sahip erkenci çeşitler Titicaca ve Moqu-Arrochilla olarak öne çıkmıştır. En uzun gelişme süresine sahip geççi çeşit ise yaklaşık 147 günle Sandoval Mix olmuştur. Vejetasyon süresi kısıtlı bölgelerde erkenci çeşitler daha güvenli tane bağlar.
Kinoa çeşitleri krem beyaz, sarı altın, kırmızı ve alacalı tane renklerine göre ayrılabilir. Titicaca ve vanilya grubu genotipler açık krem tonlu tane verirken Oro de Valle sarımsı altın, Red Head kızıl kırmızı, Sandoval Mix ve Rainbow ise karışık renkli taneleriyle ayırt edilir. Renk hem görsel hem de pazar tercihini etkiler.
Kinoa genel olarak tuzluluğa ve kuraklığa dayanıklı bir bitkidir; bu özelliğiyle öne çıkan çeşit Titicaca dır. Gün nötr ve erkenci yapısı sayesinde su kısıtı olan ve tuzluluk sorunu bulunan alanlarda dahi tane bağlayabildiği için ülkemizin farklı bölgelerinde denemelerde tercih edilmiştir.
Çeşit seçiminde öncelikle bölgenin vejetasyon süresi, ekim zamanı, sulama imkanı ve don riski dikkate alınmalıdır. Sezonu kısa bölgelerde erkenci ve gün nötr Titicaca gibi çeşitler önerilirken, vejetasyon süresi uzun sıcak bölgelerde Mint Vanilla veya Sandoval Mix gibi geç olgunlaşan çeşitler değerlendirilebilir. Ekimin gecikmemesi tane verimi ve kalitesi için önemlidir.
Kaynak: Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız kinoa çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kinoa İlanları Kinoa Üreticileri Kinoa Fiyatları Kinoa Yetiştiriciliği Tüm Kinoa BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
