Menü
Kinoa (Chenopodium quinoa), Türkiye'de son yıllarda hem kuru hem sulu koşullarda yetiştirilen, kuraklığa ve tuzluluğa dayanıklılığıyla öne çıkan bir yalancı tahıldır. Hasat, kinoa tarımında ürün kalitesini doğrudan belirleyen en kritik aşamadır çünkü tane çok küçük olduğundan zamanlama ve nem oranı ürünün dökülmemesi ve küflenmemesi açısından belirleyicidir. Bitki ekimden sonra çeşide ve iklime bağlı olarak yaklaşık 90 ile 150 gün arasında olgunlaşır. Salkımlardaki tanelerin sertleşmesi, yaprakların dökülmesi ve bitkinin genel olarak sararması hasat olgunluğunun temel işaretleridir. Kinoada tanenin dış kabuğunda bulunan acı saponinin hasat sonrası temizleme ile giderilmesi gerektiğinden, hasadın kuru ve nemsiz bir dönemde yapılması özellikle önemlidir. Doğru zamanda ve uygun yöntemle yapılan hasat, hem tane döküm kaybını azaltır hem de depolamada bozulmayı önleyerek pazarlanabilir kaliteyi korur.
Türkiye'de kinoa genellikle ilkbaharda (Mart sonu ile Mayıs arası) ekilir ve büyüme süresine bağlı olarak yaz sonu ile sonbahar başında hasat edilir. Ege, Akdeniz ve Güneydoğu gibi sıcak bölgelerde erken ekim yapıldığında hasat Temmuz sonundan itibaren başlayabilir. İç Anadolu ve Geçit kuşağı gibi daha serin bölgelerde ise hasat çoğunlukla Ağustos ile Eylül aylarına, yüksek rakımlı yerlerde Ekim başına kadar sarkabilir. Hasat olgunluğunun temel belirtileri; bitkinin ve salkımların yeşil renkten sarı-kahverengiye dönmesi, yaprakların büyük ölçüde dökülmesi ve salkımdaki tanelerin sertleşerek tırnakla kolayca ezilememesidir. Tane nem oranının yaklaşık yüzde 12 ile 16 seviyesine düşmesi, taneler tırnakla bastırıldığında iz bırakmayacak kadar sertleştiğinde hasat zamanının geldiği kabul edilir. Çok geç kalınırsa taneler salkımdan dökülür ve önemli verim kaybı yaşanır; çok erken hasatta ise nem yüksek kalır ve depoda küflenme riski artar.
Kinoa küçük alanlarda salkımların elle veya orakla kesilmesi, geniş alanlarda ise ayarları uygun şekilde yapılmış biçerdöver ile hasat edilebilir. Tane çok küçük ve hafif olduğundan biçerdöverde tambur devri, elek açıklığı ve fan (rüzgar) ayarının dikkatle düşürülmesi gerekir; aksi halde taneler kırılır veya elekten savrularak kaybolur. Hasadın günün nemli erken saatlerinde değil, çiy kalktıktan sonra kuru havada yapılması döküm ve yapışma sorununu azaltır. Elle hasatta kesilen salkımlar temiz bir zeminde kurumaya bırakılıp harmanlanır, ardından tanelerden sap, saman ve toz elenerek ayrılır. Hasat sonrası ilk ve en önemli işlem tanenin uygun nem seviyesine (yaklaşık yüzde 12 civarı) kadar kurutulmasıdır; yüksek nemle depolanan kinoa çabuk küflenir. Ayrıca tane kabuğundaki acı saponin tabakasının su ile yıkanarak veya mekanik olarak ovalanıp giderilmesi, ürünün gıda olarak tüketilebilmesi için gereklidir. Temizlenen taneler kuru ve serin ortamda saklanmalıdır.
Türkiye'de kinoa, ilkbahar ekimine bağlı olarak genellikle Temmuz sonundan Ekim başına kadar hasat edilir. Ege ve Akdeniz gibi sıcak bölgelerde hasat erken (Temmuz-Ağustos), İç Anadolu ve serin bölgelerde ise daha geç (Ağustos-Eylül) başlar. Ekimden yaklaşık 90-150 gün sonra, çeşide göre olgunluğa ulaşılır.
Bitkinin ve salkımların sararıp kahverengileşmesi, yaprakların büyük ölçüde dökülmesi ve salkımdaki tanelerin sertleşerek tırnakla kolayca ezilememesi hasat olgunluğunun işaretidir. Tane nem oranının yaklaşık yüzde 12-16 düzeyine inmiş olması beklenir.
Küçük alanlarda salkımlar elle veya orakla kesilip harmanlanabilir. Geniş alanlarda ise biçerdöver kullanılır; ancak tane çok küçük ve hafif olduğu için tambur devri, elek ve fan ayarlarının düşük tutulması, tane kırılması ve savrulma kaybını önlemek açısından gereklidir.
Kinoa tanesinin dış kabuğunda acı tadı olan saponin bulunur. Bu madde tüketimden önce su ile yıkanarak veya mekanik olarak ovalanıp giderilmelidir. Saponin temizlenmezse ürün acı kalır ve gıda olarak tüketime uygun olmaz.
Hasat edilen taneler önce yaklaşık yüzde 12 nem seviyesine kadar kurutulmalıdır. Yüksek nemle depolanan kinoa çabuk küflenir. Temizlenmiş taneler kuru, serin ve havadar bir ortamda saklandığında uzun süre bozulmadan muhafaza edilebilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel kinoa ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kinoa İlanları Kinoa Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Kinoa Nasıl Saklanır Kinoa Yetiştiriciliği Tüm Kinoa BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
