Menü
Defne (Laurus nobilis), Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsü olan maki topluluklarının en tanınmış türlerinden biridir. Her dem yeşil, kokulu yapraklara sahip bu ağaççık, Türkiye tarımından çok orman kökenli bir odun dışı ürün olarak öne çıkar; çünkü ticari defne yaprağının büyük bölümü dikili bahçelerden değil, doğal defne alanlarından toplanır. Yaprağı baharat olarak Türk mutfağının vazgeçilmezidir; et, bakliyat, turşu ve çorba yemeklerine aroma vermek için kullanılır. Ayrıca yapraktan ve meyveden elde edilen uçucu yağ ile geleneksel defne sabunu, kozmetik ve aktar ürünlerinde değer bulur. Türkiye, dünya defne yaprağı ticaretinde başlıca üretici ve ihracatçı ülkelerden biri konumundadır; bu nedenle defne, kırsal kesimde özellikle orman köylüsü için önemli bir gelir kaynağı ve dış satımda öne çıkan bir tarım kökenli üründür. Doğal yayılışının genişliği, düşük girdi ile üretilebilmesi ve sürekli talep görmesi defneyi ekonomik ve ekolojik açıdan değerli kılar.
Defne, Türkiye'de esas olarak Akdeniz iklim kuşağında, deniz etkisinin hissedildiği kıyı ve iç kesimlerin nemli, ılıman alanlarında doğal olarak yayılış gösterir. Başlıca yetişme ve toplama bölgeleri Ege ile Akdeniz'dir. İllere bakıldığında Muğla, Aydın, İzmir, Antalya, Mersin, Hatay, Osmaniye ve Kahramanmaraş öne çıkar; Marmara'nın güney kıyıları ile Batı Karadeniz'in daha ılıman kesimlerinde de doğal defnelikler bulunur. Bu bölgelerin uygun olmasının nedeni Akdeniz ikliminin kışın ılık ve yağışlı, yazın sıcak ve kurak karakteridir. Defne şiddetli don olaylarına duyarlı olduğundan kışların sert geçmediği kıyı kuşağını sever. Genellikle maki ve kızılçam ormanı altında, kireçli ve iyi drenajlı topraklarda, denizden çok yüksek olmayan rakımlarda gelişir. Yarı gölge koşullarına ve fakir topraklara dayanıklı olması, bu türün Akdeniz yamaçlarında geniş doğal alanlar oluşturmasını sağlar.
Defnede verim, tarla bitkilerindeki gibi dekar başına standart bir değerle ifade edilmez; çünkü ürünün önemli bölümü doğal defnelikten yaprak toplanması yoluyla elde edilir. Verimi belirleyen en önemli etken bitkinin yaşı, boyutu ve dallanma yoğunluğudur; iyi gelişmiş, çok sürgünlü bir defne ocağından yıl içinde daha fazla yaprak alınabilir. Doğal alanlarda hasat miktarı ocak sıklığına ve alanın kapalılığına göre büyük değişkenlik gösterir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında toprak nemi ve yağış, güneşlenme, budama ve toplama şekli, aşırı ve bilinçsiz kesimle ocakların yıpranması, yangınlar ve otlatma baskısı sayılabilir. Sürgünlerin dengeli toplanması bitkinin gelecek yıllarda yeniden güçlü sürmesini sağlar; aşırı toplama ise verimi düşürür. Kültür dikimlerinde sıra arası mesafe, sulama ve gübreleme ile daha düzenli yaprak alımı mümkündür. Kesin ve genel geçer rakam vermek yerine, verimin bölgeye, bakım koşullarına ve ocak yaşına göre yaklaşık olarak önemli ölçüde değiştiğini belirtmek daha doğrudur.
Defne, Türkiye'nin dış satımda güçlü olduğu tarım ve orman kökenli ürünlerden biridir. Türkiye, dünya defne yaprağı ticaretinde başlıca tedarikçi ülkeler arasında yer alır ve kuru defne yaprağı ihracatının önemli bir bölümünü karşılar. Başlıca alıcılar arasında Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri gibi baharat tüketimi yüksek pazarlar bulunur. İç piyasada ise defne yaprağı baharat olarak yaygın biçimde tüketilir; ayrıca defne yağı ve geleneksel defne sabunu üretimi, özellikle Hatay ve çevresinde yerel bir ekonomik değer oluşturur. Ürünün doğal alanlardan toplanması ve düşük girdiyle elde edilebilmesi, orman köylüsü için önemli bir ek gelir kapısıdır. İthalat açısından defne, Türkiye'nin dışa bağımlı olmadığı, aksine net ihracatçı olduğu bir üründür. Ticari değeri; yaprağın kuruluk derecesi, temizliği, renginin korunması ve yabancı madde içermemesi gibi kalite unsurlarına bağlı olarak değişir. Standartlara uygun, iyi kurutulmuş ve düzgün paketlenmiş ürün ihracatta daha yüksek değer bulur.
Defne, ağırlıklı olarak Ege ve Akdeniz bölgelerinin ılıman kıyı kuşağında doğal olarak yetişir. Ticari yaprağın büyük bölümü bahçeden değil, doğal defneliklerden sürgün ve dalların toplanıp yaprakların kurutulmasıyla elde edilir. Doğal alanlardan toplama genellikle orman idaresinin belirlediği kurallar çerçevesinde yapılır.
Defne yaprağı Türk mutfağında et ve tavuk yemeklerinde, kuru baklagil yemeklerinde, çorbalarda, turşu ve konservelerde, dolma ve pilavlarda aroma vermek için kullanılır. Yaprak yemeğe bütün olarak eklenir ve pişme sonunda çıkarılır; kokusunu yağda ve sıcak suda yavaş yavaş bırakır.
Defne yağı, genellikle bitkinin siyah meyvelerinden ve yapraklarından su buharı damıtması veya kaynatma yöntemiyle elde edilir. Bu yağ, zeytinyağı ile birlikte kaynatılarak geleneksel defne sabunu üretiminde kullanılır. Özellikle Hatay yöresi, defne sabunu üretimiyle tanınır.
Ticarette esas ürün kurutulmuş defne yaprağıdır. Kurutma sırasında yaprağın yeşil rengini koruması, kırılmaması, kararmaması ve içinde dal, toz gibi yabancı madde bulunmaması kaliteyi ve fiyatı belirler. İyi kurutulmuş, temiz ve düzgün paketlenmiş yaprak ihracatta daha yüksek değer bulur.
Defne dona duyarlı olduğu için kışların sert geçmediği, ılıman ve iyi drenajlı yerler tercih edilmelidir. Yarı gölge ve fakir toprağa dayanıklıdır. Verimi sürdürmek için sürgünlerin dengeli toplanması, aşırı kesimden kaçınılması ve ocakların yıpratılmaması önemlidir; aşırı toplama gelecek yılların yaprak verimini düşürür.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü (Odun Dışı Orman Ürünleri).
Harman üzerinde güncel defne ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Defne Defne Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
