Menü
Frenk soğanı (Allium schoenoprasum), soğangillerden çok yıllık, ince ve içi boş yeşil yapraklarıyla tanınan aromatik bir mutfak bitkisidir. Baş soğan gibi büyük bir yumru oluşturmaz; asıl değeri taze kesilen ince yapraklarının hafif soğan aromasında saklıdır. Türkiye tarımında geniş tarla ölçeğinde yetiştirilen bir ürün değil, daha çok taze aromatik bitkiler (yeşil baharatlar) grubunda; bahçelerde, saksılarda ve az sayıda örtüaltı ile sebze üreticisi tarafından yetiştirilir. Mutfakta çorba, omlet, salata, patates ve yoğurtlu meze süslemesinde taze olarak kullanılır; maydanoz, dereotu ve taze soğan gibi yeşilliklerle aynı raflarda tüketiciye ulaşır. Ekonomik açıdan tek başına büyük bir kalem oluşturmaz; genellikle marketlerin ve pazarların taze ot reyonunda niş bir üründür. Kolay yetişmesi, çok yıllık olması ve kesildikçe yeniden sürmesi sayesinde hem ev bahçeciliğinde hem de küçük ölçekli üretimde tercih edilir. Süs bitkisi olarak da pembe mor çiçekleriyle bahçelerde yer alır.
Frenk soğanı Türkiye genelinde iklim olarak geniş bir alanda yetişebilen, soğuğa dayanıklı çok yıllık bir bitkidir; ancak tarla düzeyinde büyük üretim bölgeleri şeklinde istatistiği tutulan bir ürün değildir. Üretim daha çok taze ot ve aromatik bitki talebinin yoğun olduğu büyükşehir çevrelerindeki örtüaltı ve bahçe üreticiliğinde yoğunlaşır. Serin ve nemli iklimi seven yapısı nedeniyle yazın aşırı sıcak ve kurak bölgelerde gölgeleme ve düzenli sulama ister; Marmara, Ege ve Karadeniz gibi ılıman kesimlerde bahçe koşullarında rahat gelişir. Kışı toprak altında geçirip ilkbaharda yeniden sürdüğü için soğuk iç bölgelerde de çok yıllık olarak yaşayabilir. Yerli üretimin önemli bölümü ev bahçeleri, hobi bahçeleri ve küçük işletmelerin taze pazarına yöneliktir; belirli il bazında yoğunlaşmadan çok, tüketici pazarına yakınlık üretim yerini belirler.
Frenk soğanı için Türkiye genelinde resmi olarak yayımlanan tarla verimi ve üretim miktarı istatistiği bulunmamaktadır; TÜİK ürün bazlı üretim tablolarında baş soğan ve taze soğan yer alırken frenk soğanı ayrı bir kalem olarak izlenmemektedir. Bu nedenle net üretim ve dekar başına verim rakamı vermek doğru olmaz. Uygulamada değeri, mevsim boyunca yapraklarının birkaç kez kesilebilmesinden gelir; çok yıllık yapısı sayesinde bir kez kurulan öbek, uygun bakım ve sulama ile birkaç yıl boyunca tekrar tekrar hasat edilebilir. Verim; sulama, gübreleme, kesim sıklığı ve örtüaltı koşullarına göre değişir. Üretim planlaması genellikle ağırlık yerine deste veya saksı adedi üzerinden yapılır. Sağlıklı öbeklerde büyümenin durmaması için yaprakların dipten değil, uç kısımdan düzenli kesilmesi önerilir.
Frenk soğanı, Türkiye dış ticaret ve iç ticaret verilerinde tek başına ayrı bir gümrük kalemi olarak öne çıkan bir ürün değildir; genellikle taze aromatik bitkiler ve yeşil baharatlar grubunda değerlendirilir. İç tüketimin büyük bölümü taze olarak market ve semt pazarları üzerinden gerçekleşir ve talep, restoran ile ev mutfağındaki süsleme ve tatlandırma kullanımıyla sınırlıdır. Bu yönüyle ekonomik önemi maydanoz, dereotu, taze soğan gibi kitlesel tüketilen yeşilliklere göre daha niş düzeydedir. İhracat ve ithalatına dair frenk soğanına özgü ayrıştırılmış resmi bir istatistik kamuoyuyla düzenli paylaşılmadığından, ticaret hacmine ilişkin somut rakam vermek doğru olmaz. Kurutulmuş ve dondurulmuş formda da işlenebilen ürün, çoğunlukla taze tüketime yönelik kısa tedarik zincirleriyle üreticiden tüketiciye ulaşır. Uydurma rakam vermek yerine, bu ürünün istatistiksel olarak diğer soğan kalemleriyle birlikte izlendiğini belirtmek daha doğrudur.
Hayır. Taze soğan, baş soğanın olgunlaşmadan hasat edilmiş halidir ve alt kısmında beyaz bir soğan gövdesi bulunur. Frenk soğanı ise büyük bir yumru oluşturmayan, çok yıllık ayrı bir türdür; asıl değeri ince ve içi boş yeşil yapraklarındadır. Aroması taze soğana göre daha hafif ve narindir.
Türkiye'nin ılıman iklim koşullarında rahatlıkla yetişir. Ancak büyük tarla ölçeğinde üretilen bir ürün değildir; daha çok ev bahçelerinde, saksılarda ve küçük ölçekli örtüaltı üreticiliğinde taze ot olarak yetiştirilir. Bu nedenle kitlesel bir ithalat konusu değildir.
Serin ve nemli iklimi, güneşli ya da yarı gölgeli, iyi drene olan humuslu toprağı sever. Tohumdan ekilebildiği gibi mevcut öbeklerin bölünmesiyle de kolayca çoğaltılır. Düzenli sulama ister ve çok yıllık olduğu için bir kez kurulduktan sonra yıllarca hasat verir.
Genellikle taze ve çiğ olarak, ince kıyılarak kullanılır. Çorba, omlet, patates, salata, yoğurtlu meze ve soslarda hem tatlandırmak hem süslemek için tercih edilir. Aroması ısıyla azaldığı için çoğunlukla yemeğin en son aşamasında eklenir.
Evet. Yapraklar uç kısımdan kesildiğinde bitki büyümesini sürdürür ve mevsim boyunca birkaç kez hasat yapılabilir. Dipten değil belirli bir yükseklikten kesmek, öbeğin canlılığını korur ve daha uzun süre verim almayı sağlar.
Frenk soğanı genellikle ilkbahar aylarında ekilir. Ancak, iklim koşullarına bağlı olarak sonbahar ekimleri de yapılabilir.
Frenk soğanı ekimden yaklaşık 2-3 ay sonra hasat edilebilir. Hasat zamanı, iklim ve bakım koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
Frenk soğanı, iyi drene edilmiş, organik maddece zengin toprakları tercih eder. Ilıman iklimlerde en iyi sonuçları verir.
Frenk soğanı, toprağın nem durumuna göre düzenli olarak sulanmalıdır. Genellikle, toprak yüzeyinin kuruması durumunda sulama yapılması önerilir.
Frenk soğanı çeşitleri arasında yer alanlar genellikle yeşil ve mor yapraklı olanlardır. Farklı tat profilleri ve büyüme özellikleri ile çeşitli türler bulunmaktadır.
Frenk soğanında en sık karşılaşılan hastalıklar arasında külleme ve kök çürüklüğü bulunur. Ayrıca, yaprak bitleri ve thrips gibi zararlılar da sorun yaratabilir.
Frenk soğanı budama işlemi, yaprakların sağlıklı kalması için düzenli aralıklarla yapılmalıdır. Ayrıca, büyüme döneminde besin desteği sağlamak da önemlidir.
Frenk soğanı, taze olarak buzdolabında saklanmalıdır. Uzun süreli saklama için dondurulması önerilir.
Frenk soğanı hem sera hem de açık alanda yetiştirilebilir. Sera ortamı, iklim kontrolü ve hastalık riskini azaltma açısından avantaj sağlar.
Frenk soğanı, aynı alanda sürekli olarak yetiştirilmemelidir. Diğer bitkilerle dönüşümlü ekim yapmak, toprak sağlığını korur.
Frenk soğanının verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. İyi bakım uygulamaları ile verim artırılabilir.
Frenk soğanı organik olarak, kimyasal gübre ve ilaç kullanmadan, doğal yöntemlerle yetiştirilebilir. Organik malzemelerle toprağın zenginleştirilmesi önemlidir.
Hasat sonrası Frenk soğanı, hemen kullanılmalı veya uygun koşullarda saklanmalıdır. Taze tüketim için yaprakların zarar görmemesine dikkat edilmelidir.
Frenk soğanı, tozlaşma için genellikle rüzgar ve böcekler tarafından yardımcı olunur. Ancak, yaprakları için tozlaşma gerekli değildir.
Frenk soğanı, hafif soğuklara dayanıklıdır ancak don olaylarında zarar görebilir. Koruma sağlamak için soğuk havalarda örtü kullanılabilir.
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel frenk soğanı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Frenk Soğanı Frenk Soğanı Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
